Vredesmacht trekt ongemoeid Timor binnen

De eerste VN-eenheden van de internationale troepenmacht voor Oost-Timor hebben gisteren bij hun aankomst geen weerstand ondervonden van het Indonesische leger of pro-Indonesische milities....

De eerste contingenten van zwaar bewapende militairen uit Australië, Nieuw-Zeeland, Groot-Brittannië en Frankrijk zwermden uit over het vliegveld en de haven van de hoofdstad Dili om deze veilig te stellen voor de rest van vredestroepen en hun bevoorrading.

De voorhoede van zo'n tweeduizend Interfetmilitairen arriveerde maandag binnen veertien uur met Hercules-vliegtuigen in Dili. Het Indonesische leger had het vliegveld beveiligd, alsmede de hoofdwegen, gebouwen en de haven van Dili - waar in de loop van de dag negen oorlogsbodems van Interfet met zwaar materieel zouden binnenvaren. De vliegtuigen brachten ook tien landrovers met mitrailleurs en tien gepantserde personeelsvoertuigen.

Een groep van 48 VN-soldaten voerde direct een verkenningsmissie uit naar de plaats Baucau op 115 kilometer van Dili om na te gaan of Interfet daar ook een basis kan inrichten. De luchtbrug is afgelopen nacht voortgezet, zodat vandaag 2300 manschappen aan de slag kunnen. Over enkele dagen moet de gehele vredesmacht van bijna achtduizend soldaten paraat staan.

De commandant van de internationale strijdmacht, de Australische generaal-majoor Peter Cosgrove, was tevreden over de medewerking van het Indonesische leger. Ondanks berichten over schoten op zondagavond is er sprake geweest van een 'hartelijke ontvangst', zei hij.

De commandant van de Indonesische troepen in Oost-Timor, Kiki Syahnakri, zei dat hij het gezag over Oost-Timor enkele dagen nadat de stationering van de VN-vredesmacht is voltooid formeel zal overdragen. Zes Indonesische bataljons zullen achterblijven onder bevel van Cosgrove.

De VN-militairen worden zo spoedig mogelijk ingezet om hulp te verlenen aan tienduizenden door de hongerdood bedreigde vluchtelingen. Maar door de drukte in het luchtruim tijdens het troepentransport, moesten de voedseldroppings met een dag worden uitgesteld. Er liggen tonnen hulpgoederen te wachten, die via Dili het binnenland moeten worden ingevlogen.

Volgens het Rode Kruis hebben 600 duizend mensen hun huizen verlaten - in 1995 werd de bevolking geschat op 850 duizend - en zijn 200 duizend Oost-Timorezen al dan niet onder dwang naar West-Timor gevlucht. Het geweld van pro-Indonesische milities begon nadat de meerderheid van de bevolking in een referendum voor onafhankelijkheid had gekozen.

De opperbevelhebber van het Indonesische leger, generaal Wiranto, ontkende in het parlement dat sinds de uitslag van het referendum duizenden mensen zijn vermoord. Volgens hem zijn ongeveer negentig Oost-Timorezen gedood. Aanhangers van een onafhankelijk Oost-Timor spreken van tienduizenden doden.

Landelijke topfiguren van Indonesische moslimorganisaties hebben afstand genomen van de oproep tot een 'heilige oorlog', of jihad, tegen de buitenlandse interventie in Oost-Timor. De vice-secretaris-generaal van Nahdlatul Ulama (NU), met 40 miljoen leden de grootste moslimorganisatie van Indonesië, ontkende dat zijn beweging tot een jihad heeft opgeroepen. Hij is juist voorstander van het VN-ingrijpen.

De politieke partijen van Indonesië willen zo snel mogelijk een einde maken aan het presidentschap van Habibie. Zij eisen dat de presidentsverkiezingen twee weken worden vervroegd. Door de crisis in Oost-Timor en het schandaal rond Bank Bali is Habibie ook in zijn Golkar-partij afgeschreven. 'We kunnen niets meer van Habibie verwachten, de internationale gemeenschap vertrouwt hem niet langer', aldus Golkar-secretaris-generaal Witoelar.

Meer over