AnalyseVragenuurtjes Trump en Biden

Vragenuurtjes Trump en Biden tonen gapend verschil in plannen, stijl en zelfreflectie

De Amerikaanse president Donald Trump en presidentskandidaat Joe Biden gingen donderdag op tv in gesprek met hun kiezers. Tegelijkertijd, op verschillende zenders. In het geval van Trump leverde dat een soort kruisverhoor op, bij Biden was er alle rust voor lange antwoorden.

Joe Biden tijdens de 'town hall meeting’.Beeld Getty Images

Terwijl Trump zich wild verdedigde tegen allerhande aantijgingen, van zijn coronabeleid tot zijn steun aan complottheorieën, kon Biden naar aanleiding van kiezersvragen tamelijk ordentelijk en gedetailleerd zijn beleidsplannen uit de doeken doen. Al ontkwam ook hij niet aan een leugentje hier en daar.

In Miami moest Trump zich met name verdedigen tegen de ruis die hij zelf uitzendt. Over zijn onwil zich voor mondkapjes uit te spreken, terwijl die door zijn eigen adviseurs worden gepropageerd: ‘Er zijn ook mensen die wat anders zeggen.’ Over een door hem geretweete complottheorie dat Osama Bin Laden niet door Amerikaanse commando’s onder leiding van president Obama zou zijn gedood. Obama en Biden zouden de commando’s hebben gedood om de boel in de doofpot te stoppen: ‘Dat was iemands mening.’

Die ‘iemand’ was een aanhanger van QAnon, de theorie dat een kongsi van Democraten kinderen ontvoert en misbruikt om daarna hun bloed te oogsten. Toen presentator Guthrie vroeg of Trump die complottheorie verwerpt, weigerde hij dat. ‘Ik weet er niets van’, zei hij. ‘Ik weet dat ze heel erg tegen pedofilie zijn. Daar vechten ze heel hard tegen.’

Verder wees Trump, zoals gebruikelijk wanneer hij met rechts-extremisme wordt geconfronteerd, op antifa als veel groter gevaar voor de openbare orde. Ook verklaarde de president opnieuw dat de Democraten zullen frauderen tijdens de verkiezingen. 

Het was wel voor het eerst dat Trump expliciet ‘een vreedzame machtsoverdracht te accepteren’, maar voegde daar meteen aan toe dat het ‘wel een eerlijke verkiezing’ moet zijn en dat de Democraten de vorige keer ook niet aan een vreedzame overdracht zouden hebben gedaan. Ze zouden hebben geprobeerd ‘een eerlijk gekozen president af te zetten’.

Grote verschillen

De twee vraaggesprekken ­– vanaf verschillende locaties (Trump vanuit Miami, Biden vanuit Philadelphia), uitgezonden door twee verschillende tv-stations (respectievelijk NBC en ABC), minder dan zestig minuten voor Trump en negentig voor Biden – vonden plaats op de avond waarop oorspronkelijk het tweede debat tussen de presidentskandidaten was gepland.

Omdat Trump niet wilde meedoen aan een virtueel debat, waartoe besloten was naar aanleiding van de recente coronabesmetting van de huidige president, benutte Biden het gereserveerde tijdslot op een andere manier. Hij organiseerde een zogeheten town hall meeting, een bijeenkomst waarbij kiezers vragen mogen stellen. Woensdag, een dag van tevoren, maakte Trump bekend op hetzelfde tijdstip bij zender NBC, ook zo’n bijeenkomst te houden.

Dat NBC daarmee akkoord ging, kwam de zender op veel kritiek te staan. Volgens critici zwichtte men voor de luimen van de president ­en werd kiezers bovendien de kans ontnomen om beide kandidaten te zien. Onder meer presentator Rachel Maddow van de progressieve dochteronderneming MSNBC distantieerde zich van de NBC-uitzending. ‘Wij hebben dat niet geproduceerd.’

Spiekbriefje

In Philadelphia werd het Biden niet al te lastig gemaakt. De Democratische presidentskandidaat kreeg vragen voorgelegd van een stuk of tien kiezers – de helft Democraten, de helft (weifelende) Republikeinen – in een anderhalf uur durende bijeenkomst die werd gemodereerd door ABC-journalist George Stephanopoulos. Hij was in 1992 de campagneadviseur die Bill Clinton aan een verkiezingszege hielp.

Biden zette uiteen dat hij, anders dan Trump, wel in staat zou zijn de coronacrisis in te tomen, en ging gedetailleerd in op zijn economische plannen en belastingverhogingen. Op enig moment haalde hij daarbij openlijk een spiekbriefje tevoorschijn om te verifiëren hoeveel zijn belastingverhoging op rijken precies zou opleveren. Biden, door Trump veelvuldig beschuldigd mentaal niet helemaal in orde te zijn, voelde zich duidelijk zelfverzekerd en op zijn gemak binnen de setting van een town hall.

Moeilijk kreeg de Democraat het vooral toen Stephanopoulos hem vroeg naar zijn mening over de Green New Deal en de mogelijke uitbreiding van het Supreme Court. Biden loog dat het raamwerk van zijn klimaatplan ‘niet de Green New Deal’ is, het ambitieuze klimaatplan van Alexandria Ocasio-Cortez. Op zijn website staat dat dat wel degelijk het geval is.

Toen Stephanopoulos hem herhaaldelijk vroeg of hij, als hij president wordt, het aantal leden in het Supreme Court zal uitbreiden als een benoeming van rechter Amy Coney Barrett vóór de verkiezingen de verhoudingen binnen het Hof (met 6-3) naar de conservatieve kant doet overhellen, weigerde Biden een duidelijk antwoord te geven. 

Wel beloofde hij vóór de verkiezingsdag zijn standpunt te geven, mocht de Senaat Barrett inderdaad nog benoemen (een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid). Daarmee ging hij echter voorbij aan het feit dat nu al miljoenen kiezers hun stem uitbrengen.   

De oud-vicepresident erkende ook een fout te hebben gemaakt door in 1994 in te stemmen met de beruchte Crime Bill, een wet die in de praktijk vooral Afro-Amerikaanse mannen voor kleinere vergrijpen achter tralies plaatste (een bekentenis die later door zijn campagneteam werd genuanceerd). 

Met twee totaal verschillende optredens bevestigden de kandidaten vooral het bestaande contrast: een gapend verschil in plannen, een gapend verschil in stijl en een gapend verschil in zelfreflectie. In die zin kende donderdagavond weinig verrassingen.

Luister POTUS de podcast
Gijs Groenteman neemt elke week de campagneweek door. Waar was Trump, wat deed Biden en waar had Amerika het over? Met POTUS de podcast ben je weer bij.

MEER OVER DE AMERIKAANSE VERKIEZINGEN

Het gaat vaak over de persoonlijkheden van Biden en Trump. Maar wat zijn hun standpunten?

Kunt u het Amerikaanse verkiezingsnieuws nog bijbenen? De Volkskrant praat u wekelijks bij via POTUS de podcast.

Quiz: Test uw kennis over de Amerikaanse verkiezingen

Meer over