Vrachtmonster in veilige haven

Twee loodsen brachten in de nacht van maandag op dinsdag de Vale Italia voor het eerst de haven van Rotterdam binnen. Het vrachtschip van 362 meter lengte heeft genoeg ijzererts aan boord voor 300 duizend auto's. Tekst Bart Dirks Foto's Raymond Rutting

Dinsdagochtend 01.45 uur Na 80 kilometer vliegen vanaf de Maasvlakte landt een gele helikopter soepel op het dek van de Vale Italia. De Noordzee is gitzwart, de sterren zijn haast uit de hemel te plukken. Onderweg zijn we ankerplaatsen gepasseerd met tientallen slapende schepen. De meeste kunnen nog een heel eind richting de Rotterdamse haven varen zonder de hulp van het Loodswezen.

Maar dit gevaarte, met 371 duizend ton Braziliaans ijzererts in het ruim, genoeg voor het plaatwerk van 300 duizend Duitse auto's, is de grootste van allemaal: 362 meter lang, 65 meter breed, 21,99 meter diepgang. Daarom gaan twee ervaren loodsen hier, halverwege Engeland, al aan boord. De komende uren laten ze niets aan het toeval over voor het eerste bezoek van deze bulkcarrier aan Rotterdam.

02.15 uur Vanaf de brug, 42 meter boven de zeespiegel, is in de verte slechts één klein lampje te zien - de voorplecht van het schip. Loods John Dijkema (53) houdt de Vale Italia exact in het midden van de Eurogeul. Hij tuurt op zijn laptopje met een geavanceerd navigatiesysteem met zowel gps als het Russische sattellietsysteem Glonass, loopt heen en weer naar het radarscherm van het schip, tuurt naar buiten en zegt dan: 'Starboard twenty.'

'Starboard 20, sir', zegt de roerganger. Nadat het roer 20 graden stuurboord is gelegd, herhaalt de roerganger: 'Starboard 20.'

John Dijkema kijkt naar het kompas. 'Thank you.'

02.45 uur De Eurogeul waar we nu in varen, vertelt Dijkema, is 600 meter breed en 24 meter diep, geflankeerd door twee 'bermen' van elk 300 meter breed en 22 meter diep - te weinig dus voor ons. Drie rode lichten op het schip maken dat duidelijk: ik moet in de geul blijven dus ik kan niet voor je aan de kant. Schepen met minder dan 17 meter diepgang blijven hier dan ook wijselijk uit de buurt.

03.20 uurDe 54-jarige kapitein Ghosh Somnath, net zoals zijn 22 bemanningsleden een Indiër, toont op zijn laptop foto's van het zusterschip Vale Rio de Janeiro, aangemeerd in de haven van Sohar, Oman. Omdat de zee er zo kalm is, volstaat een smalle pier midden in het water. Er staan kranen op en er loopt een rubberen transportband overheen om het ijzererts naar het vasteland te brengen.

De Rio en de Italia, beide opgeleverd in 2011, kunnen wereldwijd maar in vier havens terecht: Ponta da Madeira (Noordoost-Brazilië, waar de ijzererts vandaan komt), Tarente (in de hak van de laars van Italië), Sohar en Rotterdam. 'China wil ons nog niet toelaten', zegt de kapitein met spijt. 'Political problems.'

03.35 uur De eerste ochtendnevels, zonder het minste briesje wind. Vanaf de brug kun je zonder jas naar buiten over de smalle brugvleugels die aan weerszijden tot aan de rand van het schip lopen.

Loods Piet Swager (57): 'Vannacht zul je niet zeeziek worden.'

04.22 uur'Daar vaart de Hyundai Together', wijst Dijkema naar een containerschip. '366 meter, dus vier meter langer dan wij. Maar slechts 46 meter breed en 11,8 meter diepgang.'

05.10 uurDaar gaat de Svendborg Maersk, 347 bij 42 meter, diepgang 13.10. Ze moet zo achter ons langs varen en dan aansluiten. Hier dobbert ook het beloodsingsstation, een schip van Loodswezen waar 'kleinere' inkomende schepen hun gids kunnen oppikken - de helikopter is enkel nodig voor de mastodonten.

05.45 uur Aan bakboord passeert de Frankfurt Express van Hapag-Lloyd, 334 meter lang, 42 meter breed. De containers staan zes rijen hoog opgestapeld. Swager: 'Je zou niet zeggen dat het crisis is.'

06.00 uurWe worden al enige tijd geëscorteerd door een havendienstboot. Het schip heeft een flauwe bocht naar rechts gemaakt. De Eurogeul ging er over in de Maasgeul.

06.12 uur Aan bakboord ligt Hoek van Holland, aan stuurboord de haven met zijn kranen, energiecentrales en overslagterreinen. Via de Maasmond, een klein stukje Calandkanaal en dan rechtsaf het Beerkanaal in, moeten we bij de Mississippihaven aanmeren.

Vier sleepboten komen het schip assisteren op aanwijzingen van de loods. Vooraan maken de Smit Cheetah en de Union-11 zich aan de Vale Italia vast, achter de Fairplay-23 en de Smit Panther. Remmen of juist vaart maken, dat is nu de kunst. Swager: 'Met de machine kan je hier hoogstens een klapje geven.'

6.42 uur Als de moeilijkste bocht wordt ingezet, blijkt tot wat voor krachtpatserij de sleepboten in staat zijn. De Cheetah en de Union zijn al uit de stroom en moeten uit alle macht trekken, de 23 en de Panther liggen nog in de stroom en duwen juist hun volle gewicht tegen de rode romp aan.

7.31 uur Piet Swager staat met zijn laptop aan het uiteinde van de rechter brugvleugel, de kapitein staat aan zijn zijde. Naast hen ligt de kade van de Mississippihaven, de terminal van het Europees Massagoed- Overslagbedrijf (EMO).

'Dead slow ahead - stop engine' - heel langzaam moet alles nu.De voorkant van het schip nadert de kade met 3 centimeter per seconde, de achterkant met 1 centimeter per seconde, aldus de laptop.

Aanmeren kan nog niet, want twee kleine bootjes van de Koninkijke Roeivereniging Eendracht brengen de zestien trossen en springen van het schip naar de kade. Daar maken ze een foutje.

'Eén spring is op de verkeerde bolder gezet', zegt Swager, vertaald: één tros zit aan de verkeerde meerpaal. 'Dat kost snel twintig minuten, want ze zijn met geen drie man te tillen.'

08.05 uur De vier sleepboten duwen nog met alle macht tegen het schip aan, tot de trossen helemaal strak zijn getrokken vanaf de kade. Maar het werk van John Dijkema en Piet Swager zit erop. De loods-laptop wordt dichtgeklapt. De zon brandt al krachtig.

Pas vanaf woensdagnacht wordt er gelost - dan zijn de kranen in de Mississippihaven klaar met het lossen van de Chang Hang Kang Hai uit Hongkong die er ook ligt afgemeerd.

Zondag wil kapitein Ghosh Somnath uit Rotterdam vertrekken. In twaalf etmalen gaat de Vale Italia terug naar Brazilië, met alleen water als ballast.

undefined

Meer over