Nieuws

Voorzitter Bergkamp onder vuur na aanvallen Wilders: ‘U bent scheidsrechter en geen procesbegeleider’

De Kamer heeft dinsdag in het debat over de regeringsverklaring forse kritiek geuit op Vera Bergkamp (D66). Onder anderen de fractieleiders Lilianne Ploumen (PvdA), Pieter Heerma (CDA) en Jesse Klaver (GroenLinks) vinden dat de Kamervoorzitter zich te passief opstelt bij uitlatingen van PVV-leider Geert Wilders. ‘U moet handhaven.’

Avinash Bhikhie
Kamervoorzitter Vera Bergkamp en Jesse Klaver (GroenLinks)  tijdens het debat in de Tweede Kamer over de regeringsverklaring.  Beeld ANP
Kamervoorzitter Vera Bergkamp en Jesse Klaver (GroenLinks) tijdens het debat in de Tweede Kamer over de regeringsverklaring.Beeld ANP

Wilders haalde in het debat uit naar Fonda Sahla (D66) en Kauthar Bouchallikht (GroenLinks), Kamerleden met een islamitische achtergrond. Eerder richtte hij zijn pijlen op de Turkse afkomst van de nieuwe minister van Justitie Dilan Yesilgöz (VVD). Dat deed hij in een tweet waarin hij zorgen uitte over zijn beveiliging, waarvoor de VVD-minister nu verantwoordelijk is. De VVD is er volgens Wilders op uit om hem ‘kapot te maken’. Dat zou volgens Wilders onder meer blijken uit het VVD-lidmaatschap van Soumaya Sahla, de zus van Fonda. Soumaya is eerder veroordeeld voor haar lidmaatschap van terreurorganisatie De Hofstadgroep.

Volgens Wilders is Soumaya Sahla medewerker van de VVD-fractie, maar fractievoorzitter Sophie Hermans ontkent dat. ‘Soumaya werkt niet voor mij, niet voor de fractie en heeft geen toegang tot de Tweede Kamer.’ Sahla is wel VVD-lid en zit in een netwerkclub.

Hermans hekelde Wilders’ aanval op personen. Zij was niet de enige. Ook de coalitiepartners D66, CDA en ChristenUnie probeerden Wilders ervan te overtuigen dat zijn uitspraken over Yesilgöz meer dan ongepast zijn. CDA-fractievoorzitter Heerma noemde de koppeling tussen Yesilgöz’ afkomst en de persoonsbeveiliging ‘verwerpelijk’.

Hoeder van de rechtsstaat

Een ander deel van de Kamer lijkt de moeite niet meer te willen nemen om Wilders van gedachten te doen veranderen. Zij keken in het debat nadrukkelijk naar Kamervoorzitter Bergkamp. De persoonlijke aanvallen op Kamerleden, maar ook op journalisten, door Wilders betiteld als ‘lakeien van de macht’ betiteld, gaan volgens Klaver de grenzen van de rechtsstaat over. ‘De voorzitter moet een grens trekken als het gaat over verdachtmakingen van democratisch gekozen vertegenwoordigers’, aldus de GroenLinks-leider. ‘U bent voorzitter en hoeder van de rechtsstaat. U moet handhaven.’

Klaver kreeg daarbij steun van andere Kamerleden. ‘Wij hebben grenzen in het debat te bewaken’, aldus CDA’er Heerma. Sylvana Simons van BIJ1 deed een dringend beroep op Bergkamp in haar rol als voorzitter ‘een veilige werkplek’ te creëren voor alle Kamerleden. ‘Wij smeken u om onze veiligheid te waarborgen en om op te treden bij expliciet racistische en ophitsende uitspraken.’ Ook Pieter Omtzigt vond de voorzitter te passief : ‘Als de scheidsrechter bij voetbal niet ingrijpt met gele en rode kaarten, dan gebeurt er niets.’

Kamervoorzitter Bergkamp onder vuur

De voorzitter van de Tweede Kamer kan volgens het Reglement van Orde ingrijpen als een spreker afwijkt van het onderwerp van het debat of bij beledigingen. Een spreker kan het woord worden ontnomen. Dat deed Bergkamp echter niet. Zij vroeg Wilders wel om Kamerleden en andere personen die zich in de zaal niet kunnen verdedigen niet bij naam te noemen. ‘Ik normeer en grijp in’, verdedigde Bergkamp zichzelf. Maar dat leek weinig indruk te maken op Wilders, die daarna op oude voet verder ging.

De rol die voorzitter Bergkamp voor zich ziet in het debat begint steeds nadrukkelijker onderwerp van discussie te worden. Bergkamp staat vooralsnog op het standpunt dat Kamerleden elkaar in het debat moeten bestrijden en dat dat niet aan haar is. Maar een deel van de Kamer vindt dat onbevredigend. Ook premier Rutte had het eerder op de dag in zijn regeringsverklaring over de verharding in het publieke debat die ook in de Tweede Kamer terug te zien is. Forum voor Democratie sprak eerder over landverraad en tribunalen. Bergkamp gaat over die sfeer binnenkort wel in gesprek met alle fracties, het is vervolgens aan de partijen zelf om daar al dan niet een debat over te voeren.

Meer over