Voorverkiezingen steeds eerder

Uiteindelijke kandidaten mogelijk al in februari bekend...

Van onze correspondent Diederik van Hoogstraten

NEW YORK Voor de Democratische Partij is de staat Florida, anders dan voor vakantiegangers uit de hele wereld, geen favoriete bestemming. De gouverneur is sinds 1999 Jeb Bush, broer van de president en zeker zo rechts. Het ‘parlement’ heeft een conservatieve meerderheid. De Cubaanse gemeenschap stemt overwegend rechts. En het linkse trauma dat maar niet verwerkt wordt, komt hier vandaan: Al Gore struikelde er in 2000.

Het nieuwe probleem van de Democratische partijvoorzitter, Howard Dean, past zodoende in een patroon. De lokale afdeling in Florida volgt de Republikeinse beslissing om de voorverkiezingen te vervroegen. Dit irriteert zowel de progressieve presidentskandidaten als het landelijke bestuur, omdat het leidt tot extra onduidelijkheid in het proces om een kandidaat te kiezen.

Volgens critici had Dean er een stokje voor moeten steken. Dat dit niet geschiedde, bevestigt naar hun gevoel de woorden van partijstrateeg James Carville. Kort nadat Dean aantrad, beschuldigde Carville hem van ‘Rumsfeldiaanse incompetentie’. Het was een extreme belediging voor een Democraat; Carville verwees naar Donald Rumsfeld, de oud-minister die de oorlog in Irak ‘bedacht’.

Florida houdt de voorverkiezing op 29 januari. Dat is vlak na de staten die traditioneel als eerste aan de beurt zijn in januari: Iowa en New Hampshire. Maar het is vóór Super Tuesday, 5 februari. Dan houden bevolkingsrijke staten als Californië, New York, Pennsylvania en Illinois hun primaries. Het kan goed zijn dat de kandidaten van beide partijen al op 6 februari officieus bekend zijn.

In deze campagne wordt eindeloos geschoven met de data van de voorverkiezingen. Iedereen wil er vroeg bij zijn, terwijl de partijconventies – waar de kandidaten worden ‘gekroond’ – pas in de zomer plaatshebben.

Voor de kandidaten schept dit verwarring en onzekerheid. Waar moeten ze op welk moment campagne voeren? Wanneer moeten ze verschijnen op de scholen, festivals, lokale tv-zenders, debatten en clubs? Waar besteden ze hun campagnedollars? Al die vragen komen bij de andere zaken die de spanning dit jaar toch al doen toenemen: een groot aantal kansrijke kandidaten, de eerste verkiezingen in decennia zonder een zittende president of vicepresident, en elk kwartaal weer recordbedragen die aan fondsenwerving worden binnengehaald, vooral aan Democratische zijde.

Florida zat in ‘de groep van 5 februari’, maar de conservatieve gouverneur en het parlement hebben voor 29 januari gekozen, een besluit waar de Democraten voor hun eigen primary niet in mee hoefden te gaan. Maar ja: hoe vroeger je als staat een voorverkiezing houdt, hoe meer aandacht en invloed je kunt verwachten. Goed voor onze staat, moeten Jeb Bush en zijn collega’s hebben gedacht.

Dit zou andere staten kunnen aanmoedigen om ook een vroegere datum te kiezen. Zo wordt het verkiezingsseizoen almaar langer en blijft de agenda van de kandidaten vaag.

De afdelingen op het niveau van de staten zijn verregaand zelfstandig. Toch vinden veel Democraten dat Dean de vervroeging had moeten tegenhouden. Maar de landelijke Democraten maakten geen kans tegenover de collega’s uit de staten. Toen de Republikeinen eenmaal voor 29 januari hadden gekozen, was de roep om daar in mee te gaan een ‘force of nature’, zei de Democratische woordvoerder in Florida. Deans voorganger, Don Fowler, bevestigde dat Florida al heel lang wilde schuiven met de datum. Het bestuur staat dan machteloos: ‘Ze zeggen gewoon: ga even terug naar Washington en bemoei je met je eigen zaken.’

Maar in 2008 wordt alles anders voor de Democraten in de zuidelijke staat, betoogt de partij. Een lekker vroege primary en dan een Democratische president op 4 november. De latino’s, die Republikeins stemden, zijn ‘definitief’ overgestapt, betogen progressieven in Florida. Twee congresdistricten zijn vorig jaar in progressieve handen gekomen. Vandaar het vertrouwen dat de zon in de Sunshine State ook voor de Democraten zal gaan schijnen.

Meer over