Voor wie geen nuance zoekt

Jildou van der Bijl..

'KIJK, hier was ik flink pissig over', zegt Jildou van der Bijl, terwijl ze door een Nieuwe Revu bladert. Een verhaal over de film Traffic opent met een enorme foto van regisseur Steven Soderbergh, een brildragende dertiger zonder spectaculaire fysieke kwaliteiten. Een pagina verder staat, veel kleiner, actrice Catherine Zeta-Jones met spannend decolleté. 'Dat had natuurlijk omgedraaid moeten worden. Dan ziet zo'n artikel er veel lekkerder uit.'

'Lekker' is een woord dat vaak valt in een gesprek met Jildou van der Bijl (29), hoofdredacteur van Nieuwe Revu. Bij voorkeur wordt een nummer zo gepland, dat aantrekkelijke mensen op een logische manier in het blad belanden, bijvoorbeeld in een reportage over een hippe strandtent in Bloemendaal. Maar als dat niet lukt, rest de redactie een noodgreep: het 'lwp'tje'. Het 'lekkere wijvenplaatje' is, zoals de naam al suggereert, gewoon een plaatje van een lekker wijf, zonder urgente aanleiding. Hooguit wordt er bij wijze van excuus nog een dun nieuwsberichtje onder gezet.

Van der Bijl heeft geen moeite met een beetje plat. Dat hoort bij Nieuwe Revu: 'Onthullend! 2Unlimited's Anita Doth: Ray sloeg me'. Maar de Revu heeft ook een serieuze kant. Een spraakmakend interview met minister Brinkhorst, die vond dat het koningshuis eigenlijk niet méér behoort te doen dan lintjes knippen. Van der Bijl: 'Ik kwam wel even klaar voor de tv, toen het zes uur-journaal daarmee opende.' Een reportage over El Salvador na de orkaan Mitch, een verhaal over aids in Afrika.

Reeds in de jaren zeventig prees de toenmalige hoofdredacteur Ton van Dijk zijn blad aan met de slogan seks, socialisme en sensatie. Nieuwe Revu was het enige blad waaraan de toenmalige communistenleider Marcus Bakker geen interview wilde geven. Gezien de uitbundige naaktreportages kon hij dat de feministische vleugel van zijn partij niet aandoen. Daartegenover stonden echter spitwerk en onthullingen: de beleggingen van Lubbers, de ABP- en de Slavenburg-affaire. En nog steeds is Nieuwe Revu plat en informatief, lekker en serieus, hedonistisch en maatschappijkritisch.

Jildou van der Bijl belichaamt die koers. Ze mag graag zeggen dat ze zo opportunistisch is als de pest, maar ze heeft ook iets missionairs. Een paar jaar geleden vertrok ze bij Nieuwe Revu om leiding te geven aan Move Your World, een project dat jongeren bewust moest maken van ontwikkelingssamenwerking. 'Ik vond het interessant, maar ik ben niet zo geschikt om op een ministerie te werken', zegt ze. Na vier maanden was ze terug op de redactie, maar haar a-modieuze belangstelling voor armoede en Afrika is gebleven.

'Je koopt Nieuwe Revu omdat je vermaakt wilt worden, maar ook omdat je op een prettige manier te weten wilt komen wat er in de wereld speelt', zegt ze. Maar is dat zo? Zit de gemiddelde Revu-lezer te wachten op een fotoreportage uit El Salvador?

Van der Bijl: 'Dat weet ik niet, we hebben het nooit onderzocht. Maar ik vind het ook niet zo belangrijk. Wij willen zo'n reportage gewoon brengen. Het gaat er niet alleen om wat de lezer wil, maar ook waar wij als Nieuwe Revu voor staan. Als je het gaat onderzoeken, zegt niemand: ik wil graag een fotoreportage uit El Salvador zien. Dan zegt iedereen: wij willen babes, auto's, avontuur en geld. Maar bladen die op basis van onderzoek zijn bedacht, hebben vaak helemaal geen ziel. Ze zijn puur vanuit een marketingconcept bedacht. Dat zie je bijvoorbeeld bij mannenglossy's als ZSM, Maxim en FHM. ZSM is nu ook gestopt, omdat het niet aansloeg.'

Ter redactie wordt wel diep nagedacht over de vorm van de zwaardere verhalen. 'Het heeft niet zoveel zin om het zoveelste ellende-verhaal over de Derde Wereld te brengen. Dat slaat allemaal lam. Ik was bijvoorbeeld wel tevreden over een verhaal van een blanke verslaggever die in Johannesburg woonde en beschreef hoe in zijn omgeving talloze mensen wegvielen door aids. Zijn huishoudster, de portier van zijn flat kennissen. Dat brengt het heel dichtbij. Aids blijft niet beperkt tot de getto's. In Afrika vallen ze gewoon bij bosjes neer.'

Toch worstelt de redactie niet speciaal met de zwaardere stukken, zegt Van der Bijl. Ook het coveren van plattere onderwerpen wordt steeds moeilijker. 'Wij waren de eersten die met jongeren op vakantie gingen naar Benidorm en Griekenland. Nu hoef je de tv maar aan te zetten en je ziet programma's als Door het lint. We waren ook de eersten die op stap gingen met de politie. Dat zie je nu ook overal', zegt Van der Bijl. 'We moeten eigenlijk een stap verder zetten. We zouden bijvoorbeeld onderzoek kunnen doen naar de maffia in Lloret de Mar. Ik weet niet of het haalbaar is, maar het is een interessante mogelijkheid: zwaar schrijven over lichte onderwerpen als entertainment of seks.'

Van der Bijl komt uit een gezin van 'brave CDA-stemmers'. Haar vader is medisch elektronicus, haar moeder zit in het onderwijs. Geen uitgesproken politiek milieu, al was vader wel altijd in de weer met vakbond en ondernemingsraad. Ook stond er op de schoorsteen een busje van Gast aan Tafel, een actie voor de Derde Wereld. 'Daar deed ik regelmatig geld in en ik vroeg me altijd af wanneer die gast nou eens kwam opdagen', zegt Van der Bijl.

Ze studeerde journalistiek in Zwolle en begon als stagiaire bij Nieuwe Revu. Toen hoofdredacteur Hans Verstraaten vorig jaar vertrok, werd in eerste instantie gezocht naar een zwaargewicht van buiten. 'Wij dachten allemaal: de Revu is het leukste blad van Nederland, dus dat moet geen enkel problecm zijn. Maar het lukte niet. Uiteindelijk zijn Jerry Goossens, chef entertainment, en ik, chef nieuws, gevraagd om het blad te maken. Ik heb er lang over na moeten denken. Wil ik dat wel, die verantwoordelijkheid? En zo ja, wil ik het al zo vroeg?'

De opgave is niet eenvoudig. Nieuwe Revu lijkt de tijdgeest goed aan te voelen. De redactie is niet vergrijsd, de ideeën zijn fris, het lezerspubliek is jong.

Het moet voor elke uitgever van gedrukte media dan ook een deprimerende gedachte zijn dat ook de oplage van Nieuwe Revu daalt. Op dit moment bedraagt de oplage 115 duizend, terwijl zij volgens Het Oplage Instituut in 1999 nog rond de 125 duizend schommelde.

Van der Bijl: 'Mensen lezen gewoon minder, en er is ongelooflijk veel keus. De trend is dalend, daar kun je niet omheen. Daarom moet je ook niet in paniek raken en gewoon jezelf blijven.' Wel denkt Van der Bijl na over nieuwe bronnen van inkomsten, zoals sponsoring. 'We zouden bijvoorbeeld een fotoserie kunnen doen in samenwerking met Kodak. Ik zie daar niet zo'n gevaar in, zolang de sponsor zich niet met de inhoud bemoeit.'

Met haar voorliefde voor reportages uit de criminele sfeer wordt Nieuwe Revu weleens gemakzuchtig cultuurpessimisme verweten. Als je de Revu moet geloven, schreef iemand, dan loopt half Nederland met een riotgun op zak. Van der Bijl: 'Dat vind ik onzin. Natuurlijk zijn die verhalen een beetje generaliserend. Ik heb er ook niet zo'n moeite mee om een verhaal wat zwaarder aan te zetten in de kop en de intro, zodat het lekkerder en spannender wordt.'

Lachend bedenkt ze een variant op de reclame-slogan van NRC Handelsblad: 'Nieuwe Revu, voor wie geen nuance zoekt.'

De Revu brengt slechts beelden van een duistere realiteit, zegt Van der Bijl. 'Wij hebben niet de pretentie dat we vertellen hoe de wereld in elkaar zit. We willen alleen laten zien wat er in de samenleving gebeurt. Ik geloof niet dat mensen zich onveiliger gaan voelen door het lezen van de Revu. Dan onderschat je onze lezer ook. De Iezer van Panorama gelooft toch ook niet dat de wereld alleen uit babes en auto's bestaat?'

Meer over