Voor Somalië gaat de wereld liever blokje om

VN: niet Darfur maar Somalië grootste humanitaire crisis. Ruim een miljoen inwoners afhankelijk van voedselhulp...

AMSTERDAM De vorige premier hield het na vijf moordaanslagen voor gezien. Ali Mohammed Gedi, veearts van professie, was drie jaar minister-president van de Somalische overgangsregering. Na zijn gedwongen aftreden vloog hij vorige maand gezwind naar het veilige Nairobi, weg van zijn zo reddeloos verloren vaderland.

Het duurde een paar weken, maar toen kon de Somalische president Abdullah Yusuf een opvolger voor de door hem weggestuurde Gedi presenteren. Zaterdag werd de 69-jarige Col Nur Hassan Hussein ingezworen in Baidoa, de zuidelijke havenplaats waar het parlement zetelt; de hoofdstad Mogadishu wordt door de meeste politici als de pest gemeden, daar is het voor hen te gevaarlijk.

Hassan Hussein – bijnaam Nur Adde, Nur de Witte, vanwege zijn lichte huidskleur – kreeg 211 van de 212 stemmen. Er was één onthouding. Mooi voor de statistiek, maar verder van nul en generlei waarde.

Er zijn meer landen die onder de noemer vallen van failed state, mislukte staat. Koploper is en blijft Somalië. Al bijna zeventien jaar heerst er totale anarchie, sinds in 1991 dictator Mohamed Siad Barre door de diverse clans werd verjaagd. Krijgsheren, al dan niet van islamistische snit, maken er sindsdien de dienst uit. Daarnaast is er sinds begin dit jaar een rol weggelegd voor de door veel Somaliërs gehate Ethiopische legermacht die delen van het land ‘bezet’ houdt en de zwakke regering van president Abdullah Yusuf in leven houdt.

Honderdduizenden Somaliërs zijn sinds 1991 huis en haard ontvlucht, dagelijks sterven er burgers de hongerdood, meer dan een miljoen Somaliërs zijn afhankelijk van voedselhulp, van enige infrastructuur is geen sprake meer. Niet dat we ‘Darfur’ mogen vergeten, maar Somalië kampt met de grootste humanitaire crisis van Afrika, oordeelden de VN onlangs.

Somalië, het is een hopeloos, radeloos en reddeloos land. Zijn er voor Afrikaanse brandhaarden als Darfur en Congo landen te vinden die willen deelnemen aan vredesmissies, voor Somalië gaat de wereld liever een blokje om. Van de door de Afrikaanse Unie beloofde vredestroepen heeft dit jaar alleen Oeganda soldaten gestuurd. De 1600 slecht uitgeruste Oegandezen hebben zich ingegraven rond het vliegveld van Mogadishu. Niet zelden worden ze daar aangevallen door een van de vele clans.

Datzelfde geldt voor de Ethiopiërs. Ook zij worden slachtoffer van de bom- en mortieraanslagen van de troepen van de islamistische krijgsheren. Dinsdagnacht werden zes bases van de Ethiopiërs in Mogadishu zwaar onder vuur genomen. Over mogelijke slachtoffers is nog niets bekend. Eerder deze maand werd een aantal lijken van Ethiopische militairen door de hoofdstad gesleept, onder gejuich van de op de lijken spugende bevolking.

Het riep zwarte herinneringen op aan 1993, toen enkele gesneuvelde Amerikaanse soldaten tijdens Operation Restore Hope een zelfde lot trof. President Bill Clinton wist niet hoe snel hij na deze episode, die bekend werd door de film Black Hawk Down, de vredessoldaten moest weghalen.

Sindsdien waagt geen westers land zich nog met vredestroepen in het dolgedraaide Somalië. VN-chef Ban Ki-moon probeerde dit najaar een nieuwe vredesmacht te formeren, maar hij kreeg nul op het rekest. Het enige waar Somalië nog op mag hopen is een coalition of the willing, zei hij. Maar daar is weinig kans op, schreef The Economist vorige week, er is alleen maar sprake van onwil als Somalië ter sprake komt.

In dit land is Col Nur Hassan Hussein sinds dit weekeinde de premier van de overgangsregering. Een gematigd man, zeggen waarnemers, opgeleid als jurist, lid van de ‘juiste’ stam, de Hawiye-clan. Rijk genoeg ook om niet corrupt te hoeven te zijn. Hij weet ook alles van hulpverlening: hij is al jaren voorzitter van de Somalische Rode Halve Maan, een baan die hij volgens waarnemers met verve vervult.

Zijn opdracht als premier: onderhandelen met de islamisten en, vooral, een eind maken aan de tomeloze anarchie. Het is een herculische taak, niet uit te voeren zonder grootschalige hulp van buiten. En juist daar schort het voor het zo geplaagde Somalië aan.

Meer over