Voor jaren het officiële beeld

Op Paleis Het Loo zijn donderdag de drie officiële staatsieportretten van koning Willem-Alexander onthuld. Het resultaat is gewaagd eerlijk.

APELDOORN - De geportretteerde was donderdag niet bij de presentatie aanwezig en schijnt zijn beeltenissen ook nog niet te hebben gezien. Maar koning Willem-Alexander heeft de tijd: de drie staatsieportretten van hem hangen vanaf dinsdag vijf maanden in Paleis Het Loo. Reproducties zullen de komende jaren talloze muren van overheidsgebouwen sieren.

Minister Bussemaker van Cultuur onthulde gisteren in een statige kamer van het museum in Apeldoorn de beeltenissen van het staatshoofd onder toeziend oog van drie van zijn voorgangers - in het vertrek hangen portretten van koning Willem I, II en III.

Fotografe Rineke Dijkstra (1959) en beeldend kunstenaressen Iris van Dongen (1975) en Femmy Otten (1981) waren in januari door een jury uitverkozen om ieder een staatsieportret van de koning te maken. Zij hadden samen met negen andere kunstenaars voor die eer gestreden door schetsontwerpen in te dienen.

Toen wilde Willem-Alexander niet poseren, maar in de afgelopen maanden heeft hij wel tijd gemaakt. Voor Femmy Otten heeft hij zelfs meermaals stilgezeten. Een bijeenkomst duurde wel 4,5 uur, verklapt een trots familielid van haar.

Otten heeft in haar portret, dat uit vele laagjes olieverf is opgebouwd, meerdere symbolen gestopt die multi-interpretabel zijn. 'De parels boven zijn hoofd kunnen voor Máxima en hun drie kinderen staan, maar het kan ook een aureool zijn', verklaart de kunstenares na de onthulling. Onder aan het schilderij zijn verschillende patronen te ontdekken, waaronder een met wazige hoofden. 'Dat kunnen zijn voorouders zijn, maar het kan ook ons allemaal zijn. Het is iets dat hij beschermt.'

undefined

Plaatcamera

Voor de internationaal gelauwerde Rineke Dijkstra was het al de tweede keer dat ze Willem-Alexander voor de lens had van de ouderwetse 'plaatcamera' waarmee ze werkt. Ze maakte kort na zijn kroning een portret van hem tijdens een informele fotosessie met zijn gezin. 'Hij is in dat jaar volwassener geworden', meent ze.

Iris van Dongen, de Nederlandse kunstenares die in Berlijn woont en werkt, heeft een beeltenis gemaakt waarin licht en donker om voorrang strijden. 'Toen ik in de gaten kreeg dat er geen restricties waren, heb ik die kans fijn genomen', zegt ze. 'Licht en donker zit ook in de mensheid.' Kritiek op het koningshuis heeft ze er niet mee willen geven, stelt ze desgevraagd.

Voor de achtergrond liet ze zich inspireren door de keramiek- en textielontwerpen die Theo Colenbrander (1841-1930) maakte. De meeste aandacht heeft ze besteed aan 'het vlees', zoals ze dat zelf noemt: de handen en het gezicht. Ze was uit op een 'Mona Lisa-glimlach'. 'Als je hem boos wil zien, is hij boos. Maar als je hem vriendelijk wilt zien, kan dat ook.'

undefined

Meer over