NIEUWSPOOLSE RECHTSPRAAK

Voor het eerst wordt een Poolse rechter de immuniteit ontnomen: ‘een inquisitie’

De controversiële tuchtkamer van de Hoge Raad in Polen heeft voor het eerst de immuniteit van een rechter ontnomen. Na een zitting die vrijwel de gehele dag duurde, viel op maandagavond het besluit om de immuniteit van de Krakause rechter Beata Morawiec weg te nemen. 

Beata MorawiecBeeld NurPhoto via Getty Images

Daarnaast wordt ze geschorst en vijftig procent gekort op haar salaris. Haar advocaten noemen het een ‘inquisitie’.

De tuchtkamer werd in 2017 gecreëerd door de Poolse regering onder leiding van de rechts-populistische partij PiS. In april dit jaar oordeelde het Europees Hof van Justitie dat de tuchtkamer niet onafhankelijk is: de leden zijn geselecteerd door een orgaan dat gedomineerd wordt door politici en rechters die loyaal zijn aan PiS. Van het Hof moet de Poolse regering de activiteiten van de kamer stilleggen. Daar is geen gehoor aan gegeven. Organisaties als de Nederlandse stichting Rechters voor rechters wijzen erop dat de acties van de tuchtkamer tegen Morawiec regelrecht in strijd zijn met de eerdere uitspraak van het Hof en roepen de Europese Commissie op stappen te ondernemen.

Morawiec is naast rechter in Krakau ook voorzitter van Themis, een organisatie die zich inzet voor onafhankelijke rechtspraak in Polen. Ze is kritisch op de zittende regering. In 2016 spande ze een zaak aan tegen de minister van justitie Zbigniew Ziobro en won. Het Poolse OM, dat onder controle van Ziobro staat, wil Morawiec vervolgen voor twee zaken. Ze zou een verdachte hebben vrijgesproken in ruil voor een mobiele telefoon en geld bij de rechtbank hebben geclaimd voor werk dat ze niet heeft gedaan. Morawiec ontkent de eerste aantijging en haar advocaten wisten de tweede zaak te weerleggen. Toch vond Adam Tomczyński, die de zaak maandag voorzat, dat er genoeg reden was haar immuniteit op te heffen zodat het OM een onderzoek kan instellen. Volgens het OM hangt Morawiec tien jaar gevangenisstraf boven het hoofd.

Steunbetuiting aan rechter Morawiec, in september.Beeld NurPhoto via Getty Images

De Poolse radiozender RMF 24 wees erop dat Tomczyński op Twitter meerdere malen zijn steun betuigde aan PiS en fel commentaar leverde op de actualiteit en verkiezingen. Nadat een journalist van de radiozender hem hier maandag mee confronteerde, verwijderde hij zijn Twitteraccount. Voordat hij rechter in de tuchtkamer werd, prees Tomczyński de hervormingen van het rechterlijk apparaat door PiS als politiek commentator in de Poolse media.

Adam Bodnar, de Poolse ombudsman, schreef op Facebook dat Morawiec een klacht moet indienen bij het Europees Hof van de Rechten van de Mens. Morawiec kan in Polen in hoger beroep gaan bij dezelfde tuchtkamer. Op 22 oktober dient ook de zaak van Igor Tuleya, een andere kritische rechter wiens immuniteit gevaar loopt. Daarover zou de tuchtkamer maandag 5 oktober een beslissing nemen, maar ze besloot de zaak twee weken op te schuiven.

Lees ook:

De Pools rechter Igor Tuleya dreigt ook zijn immuniteit kwijt te raken. ‘En dan gaan ze me vervolgen’, zei hij vorige week bij een protest in Warschau. 

Tuleya verzet zich al jaren tegen wat hij de ‘totale verwoesting’ van de Poolse rechtspraak noemt.

In april dit jaar zette het Europees Hof van Justitie een dikke streep door de controversiële tuchtkamer. Maar de Poolse regering geeft hier geen gehoor aan.

Meer over