Voor een vette cheque schaatsen in Dubai

In Icederby meten langebaanschaatsers zich met shorttrackers. Leuk voor publiek, goed voor de rijders. Maar de wereldschaatsbond ziet er helemaal niets in.

Schaatsen in de woestijn: het is volgens de grondleggers van Icederby geen fata morgana. Dubai krijgt in oktober de primeur. Icederby zal een driedaags showprogramma presenteren, met ijsdansen en muziek. Maar het hoofdbestanddeel vormen de races tussen 24 schaatsers en 24 shorttrackers op een ijsbaan van 220 meter om een prijzenpot van 2 miljoen dollar (1,4 miljoen euro). De hoofdprijs bedraagt ruim 100 duizend euro, voor mannen en vrouwen.

De initiatiefnemers van Icederby, de Koreaan Do Jung Hyun en de Amerikaan Jack Mortell, presenteerden hun ongewone initiatief de afgelopen weken aan mogelijke partners tijdens de WK allround in Thialf en de WK shorttrack in Montreal. Enthousiasme en verbazing waren hun deel, bekennen ze in het Friese hotel Tjaarda, op een steenworp afstand van Thialf.

'Mensen vragen ons: waarom Dubai?', zegt Mortell. 'In Dubai is het doel tweeledig. Enerzijds wil Dubai de World Expo van 2020 promoten. Maar wat ze ook willen, is de wereld laten zien waartoe Dubai in staat is. Ze willen laten zien dat ze olympische schaatsers naar de woestijn kunnen brengen. Dat zoiets mogelijk is.'

Het budget bedraagt in Dubai 15 miljoen dollar en wordt opgebracht door de staat. Er zal worden geschaatst in de Hamdan Arena, waar vier jaar geleden de WK kortebaan zwemmen plaatsvond. Het Nederlandse bedrijf Iceworld zal een ijsvloer aanleggen tussen de tribunes, die plaats bieden aan 15 duizend toeschouwers. Alles lijkt in orde, maar er is een probleem: schaatsunie ISU ligt dwars.

Drie weken geleden waarschuwde de internationale federatie dat schaatsers, coaches en vrijwilligers geschorst zullen worden als ze meewerken aan wedstrijden die niet zijn goedgekeurd door de ISU. Die verordening was een reactie op de plannen van Icederby, met name op het voornemen van Hyun en Mortell om in de toekomst legaal gokken op de nieuwe schaatsdiscipline mogelijk te maken.

Maar in Dubai wordt niet gegokt. In Thialf, waar Icederby volgend voorjaar de beste shorttrackers uit Zuid-Korea, Canada en Rusland in stelling hoopt te brengen tegen de beste Nederlandse langebaanschaatsers, zal evenmin sprake zijn van gokken. En ook in het olierijke Afrikaanse land Angola, waarmee Hyun en Mortell een mondelinge overeenkomst zeggen te hebben voor Icederby, is wedden geen deel van het programma.

De Zuid-Koreaan en Amerikaan staan versteld van de vijandigheid waarmee ISU-voorzitter Ottavio Cinquanta heeft gereageerd op Icederby. De 76-jarige Italiaan, die in 2011 al door Hyun werd ingelicht, lijkt bovendien dubbel spel te spelen. Afgelopen week lekte via de Volkskrant een brief uit waarin hij hun basisidee overneemt. Hij filosofeerde vrijuit over de samenvoeging van langebaan en shorttrack op een baan van 250 meter, zonder acht te slaan op de lange schaatstraditie.

Mortell: 'In zijn plannen wordt de schaatssport kleiner. Wij proberen de sport juist groter te maken door buiten het reguliere seizoen, zonder te concurreren met de ISU, iets nieuws te creëren voor schaatsers en publiek. We proberen het evangelie van het ijs over de wereld te verspreiden.'

Binnen de ISU bestaat verdeeldheid over Icederby. ISU-directeur Fredi Schmidt reageerde in een uitgelekte e-mail, in bezit van de Volkskrant, aan Cinquanta genuanceerd. 'Terwijl het gokaspect van Icederby voor een olympische internationale federatie te riskant is om aan mee te doen, zou het interessant kunnen zijn om hun plannen met een 250-meterijsbaan te evalueren.' De innovatie kan van 'waarde' zijn, oordeelt Schmidt.

Hyun en Mortell hopen het voordeel van de twijfel te krijgen. Ze zeggen veel interesse te ontmoeten bij schaatsers en officials. Velen melden zich spontaan en zijn boos over de dreigementen van de ISU. De Icederby-directeuren benadrukken dat ze graag willen samenwerken met de schaatsunie. Hyun: 'We moeten strijden tegen andere sporten, niet onderling.'

Mortell: 'Icederby wil een sterke, financieel gezonde en groeiende ISU. We willen de sport tot bloei brengen. Als je de bedragen ziet die wij de komende vijf jaar in de sport willen steken, waarvan veel geld direct bij schaatsers terecht komt, dan vraag ik me af hoe een schrander persoon zo'n aanbod kan afslaan.'

Icederby vindt zijn oorsprong in de belabberde financiële situatie van schaatsers. Hyun kent veel Zuid-Koreaanse shorttrackers en heeft zich altijd verbaasd over hun karige inkomen. Zelfs zesvoudig olympisch kampioen Hyun Soo Ahn ging pas flink verdienen toen hij als Victor An voor Rusland besloot uit te komen.

Hyun modelleerde Icederby naar het voorbeeld van keirin, een olympische discipline uit het baanwielrennen, die eigen racecircuits kent in Zuid-Korea en Japan. Het is een flinke industrie, dankzij het gokken. Volgens Hyun gaat er in Zuid-Korea jaarlijks 2,5 miljard dollar om in de sport. De overheid verdient er flink aan, maar ook de renners. Wielrenunie UCI heeft er geen probleem mee.

Hyun: 'Er zijn 700 wielrenners die per jaar zo'n 70.000 dollar verdienen. Ze hebben een gemiddelde leeftijd van 39,5 jaar. De schaatsers hebben geklaagd bij de overheid, ook Ahn. Waarom kan in het schaatsen niet wat in het wielrennen gebeurt? Shorttrackers verdienen nu veel minder.'

Volgens Hyun wordt er in Zuid-Korea gewerkt aan een wetswijziging die gokken op Icederby mogelijk moet maken. Dat kan alleen met instemming van de overheid. 'De overheid is partner. Een bedrijf kan nooit alleen eigenaar zijn van een gokbedrijf. De lokale overheid moet 51 procent bezitten, wij houden 49 procent over.'

Op de lange termijn hoopt Icederby eigen ijsstadions te kunnen aanleggen op locaties als Las Vegas, Macau en Wladiwostok. Volgens Hyun en Mortell zijn er investeringscontracten afgesloten ter waarde van een half miljard dollar met de Dar Al Salam Holding Group uit Saoedi-Arabië (300 miljoen) en de Royal Capital FZE uit de Verenigde Arabische Emiraten (200 miljoen).

Hoewel legale gokinkomsten onderdeel zijn van de bedrijfsstrategie, hebben Hyun en Mortell ontdekt dat Icederby op meerdere pijlers kan rusten. In Dubai en Angola ziet de overheid het evenement als een vorm van promotie die geld kost. In Thialf denken ze het evenement exploitabel te kunnen maken door kaartverkoop, sponsoring en de verkoop van televisierechten. Mortell: 'De berekeningen zijn al gemaakt.'

Onder schaatsers is de belangstelling voor Icederby groot, niet in de laatste plaats vanwege de verdiensten. Buiten Nederland zijn de salarissen karig. Maar het is de vraag wie van de goudenmedaillewinnaars uit Sotsji in Dubai durft mee te doen nu de ISU met schorsingen dreigt.

Hyun en Mortell hebben nog geen contracten met schaatsers gesloten. Ze hopen tot een vergelijk met de ISU te komen. Lukt dat niet, dan hopen ze schaatsers te overtuigen met hun argumenten.

De Verenigde Arabische Emiraten, waartoe Dubai behoort, is geen lid van de schaatsfederatie. Formeel heeft Cinquanta dus geen zeggenschap over wat daar gebeurt. Bovendien is de wedstrijdformule geen eigendom van de ISU. Het schorsen van Icederby-deelnemers zou volgens Mortell net zoiets zijn als schaatsers bestraffen die meedoen aan Red Bull Crashed Ice of de Elfstedentocht.

Toch houden Hyun en Mortell er rekening mee dat schaatsers met olympische ambities voor de Winterspelen van 2018, in Zuid-Korea, niet zullen meedoen in Dubai. Ze zullen het risico niet willen nemen. En Icederby wil ze niet in een lastig parket brengen. Bij het sluiten van contracten zullen de directeuren zich richten op topschaatsers die aan het eind van hun loopbaan zijn, of net gestopt.

Mortell: 'Wij willen geen gevecht met ISU-bestuurders, ook al vergissen ze zich vreselijk. Wij trekken de tijger niet aan zijn staart. Er kan de komende maanden nog veel gebeuren, maar voor de schaatsers staat één ding vast: elke keer dat ze in Dubai op het ijs stappen, komen ze eraf met een flinke cheque.'

Pioniersrol voor Tuitert en Kerstholt

Icederby hoopt schaatser Mark Tuitert (33) en shorttracker Niels Kerstholt (30) te contracteren voor Dubai. Tijdens een lunch is vorige week gesproken over de mogelijkheden. 'Ik heb met Icederby nu al een beter inhoudelijk gesprek over schaatsen gevoerd dan in mijn hele loopbaan met de ISU', zegt Tuitert. 'Dat is toch een teken aan de wand.'

Tuitert en Kerstholt zijn enthousiast over het initiatief. Het lijkt ze geweldig om deel uit te maken van een ijsspektakel in Dubai. Maar ze houden ook een slag om de arm. De plannen lijken te mooi om waar te zijn, de geldbedragen doen surrealistisch aan. 'Maar ik geloof dat het nu wel realiteit wordt', zegt Kerstholt, die al jaren op de hoogte is van de plannen via zijn trainer Jeroen Otter. Die is als adviseur bij Icederby betrokken.

De schaatsers hebben weinig begrip voor de houding van de ISU. Ze vinden dat Icederby een kans verdient. Aangezien zij aan het einde van het loopbaan zijn, durven zij in Dubai wel mee te doen. Ze vrezen een schorsing niet.

Ze overwegen zelfs een voortrekkersrol te spelen. Icederby heeft ze duidelijk gemaakt het liefst zaken te doen met een spelersorganisatie. Het woord 'vakbond' vinden Tuitert en Kerstholt ouderwets en stroperig klinken, maar ze zien wel in dat schaatsers baat hebben bij een internationale bundeling van krachten: zeker als ze over Icederby in conflict komen met de ISU.

Zo kort na het schaatsseizoen willen beide mannen zich niet vastpinnen op een leidende rol in zo'n club, maar ze beseffen dat zij ervoor geschapen zijn. Tuitert is tien jaar actief opgekomen voor de belangen van Nederlandse schaatsers, Kerstholt is een bedreven prater. Ze hebben bovendien een toekomst op te bouwen.

Tuitert: 'Ard Schenk zei deze week bij de uitreiking van zijn awards dat schaatsers zich moeten verenigen. Het is de enige manier om een statement te maken tegenover de ISU. Zoiets heeft alleen kans van slagen als de ISU gek doet, of als er concreet veel geld valt te verdienen. Dat is nu het geval.'

Kerstholt ziet Icederby als 'een van zijn opties' en kan zich voorstellen dat het leuk is om als 'pionier' een rol te spelen. De wereldkampioen shorttrack voelt zich, net als de olympisch kampioen 1.500 meter, aangetrokken tot het zakelijke, commerciële karakter.

Ook het prijzengeld spreekt hem aan, erkent Kerstholt. Aan zijn wereldtitel aflossing, twee weken geleden het hoogtepunt van zijn loopbaan, hield hij 'misschien 800 euro' over. In Dubai kan hij aan start- en prijzengeld het tienvoudige verdienen, zelfs als hij onopvallend presteert.

Tuitert en Kerstholt geloven dat de grondleggers Hyun en Mortell oprecht wensen dat schaatsers beter worden beloond. De ISU ziet dat vermoedelijk als een bedreiging. Kerstholt: 'Verandering is altijd eng, zeker als de kans bestaat dat je invloed minder wordt. Maar Cinquanta speelt paniekvoetbal. Die weet het niet meer.'

undefined

Meer over