Reportage

Voor één dag terug in het casino: ‘Je moet de automaat liefde geven’

Margreet doet een dansje voor de Kronos. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Margreet doet een dansje voor de Kronos.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Voor één dag zijn zes Holland Casino’s weer open, om te kijken of dat een beetje coronaproof kan. Margreet begroet zaterdag in Enschede iedere prijs met een dansje. ‘Geweldige mensen hier, erg gezellig.’

Er zijn bezoekers die zaterdagochtend in Holland Casino Enschede ingetogen beginnen, die na vier maanden sluiting onwennig rondscharrelen tussen de speelautomaten op zoek naar geluk, maar de 64-jarige Margreet – jasje, tasje en mondkapje in panterprint – is niet een van hen. Ze zit achter haar geliefde automaat, vernoemd naar de Griekse mythologische figuur Kronos, en begroet iedere prijs met een dansje, zelfs als het maar een fractie van haar inzet betreft.

Ja, dit heeft ze gemist. In normale tijden gaat ze ‘ongeveer één keer per week’ naar het casino in Nijmegen, vlak bij haar woonplaats Elst. Het is een ritueel geworden. Haar man zet haar dan af, zoals hij vanochtend heeft gedaan, en gaat vervolgens wandelen in de buurt. ‘Hij houdt van de natuur, daar kan hij zijn hoofd leegmaken.’ Zelf houdt ze ook van wandelen, ‘maar niet langer dan een uurtje’.

Ze zijn verschillend, zij en haar man. Ze kan er hele verhandelingen over houden, dat doet ze ook, maar ze kan het ook samenvatten: zij heeft Molukse roots, hij is ‘een Hollander’. Toch zijn ze al 32 jaar samen, en dat komt mede omdat ze hun verschillen accepteren. Terwijl hij nu door de bossen bij Bathmen loopt, even verderop, zit zij hier op haar plek. ‘Toen hij mij vanochtend afzette, zei hij nog: wat hebben we toch een geweldig leven.’

Op 14 december vorig jaar kwam er een eind aan hun wekelijkse ritueel, toen premier Mark Rutte een nieuwe lockdown aankondigde. Alle vestigingen van Holland Casino moesten weer sluiten, voor de derde keer dat jaar. Tot 19 januari, zeiden ze toen, maar Margreet wist wel beter.

Kriebelen

Het was er toch al niet leuker op geworden, die laatste weken voor de sluiting. Sommige bezoekers weigerden hun mondkapje op te doen en kwamen te dichtbij. Omdat Margreet ‘al wat ouder’ is, zat ze daar niet op te wachten. De sluiting vond ze dan ook prima. Maar toen ze zag dat zes vestigingen dit weekend voor één dag hun deuren weer openden, begon het toch te kriebelen.

Het is allemaal onderdeel van landelijke pilots, waarmee het kabinet wil onderzoeken hoe plekken met veel publiek open zouden kunnen ondanks corona. Via de website van Holland Casino heeft Margreet een tijdslot gereserveerd. Omdat een negatieve coronatest noodzakelijk is, heeft ze zich vrijdag laten testen in het Gelredome in Arnhem. Ze is al gevaccineerd, dus zorgen maakte ze zich niet.

Toch ging het vanochtend nog bijna mis, vertelt ze van achter haar speelautomaat aan manager Henri van Dooren, die een rondje over de vloer maakt. Toen ze zich na anderhalf uur rijden om 9.00 uur bij de ingang meldde, werkte de QR-code op haar telefoon niet – het bewijs van haar negatieve test. ‘Maar jullie hebben mij goed geholpen’, zegt ze. ‘Geweldige mensen hier, erg gezellig.’

Van Dooren hoort het met een glimlach aan. Eerder deze ochtend heeft hij in zijn kantoor verteld over ‘de sociale functie’ van het casino. Hij weet dat de buitenwereld daar sceptisch naar kijkt, maar hij maakt het toch echt al dertig jaar mee. Ieder casino heeft volgens hem zijn eigen dynamiek.

Coronaproof gokken in het Holland Casino in Enschede. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Coronaproof gokken in het Holland Casino in Enschede.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Gezellig

Begin jaren negentig, toen de Amsterdamse vestiging nog in het Hilton-hotel zat en hij nog gastheer was bij de speelautomaten, had je daar de klanten die elkaar kenden van de markt, de huisjesbranche en de prostitutie. ‘Een heel gezellige sfeer.’ Via de casino’s in Zandvoort, Schiphol en Scheveningen belandde hij in Enschede. Hier zijn de vaste klanten vooral wat oudere mensen. ‘Ook gezellig.’

Wat in dertig jaar tijd ook niet is veranderd, is de samenhang tussen de maatschappelijke situatie en die van het casino. Gaat het goed daarbuiten, dan is het hier binnen – waar de tijd voorbij glijdt en de dag niet van de nacht te onderscheiden is door het gebrek aan ramen – ook pais en vree. Stormt het, zoals tijdens de economische crisis, dan bieden de casinomuren weinig bescherming.

‘Als mensen hun baan kwijtraken, geen geld meer hebben, hun hypotheek niet meer kunnen betalen... dan moeten ze niet naar het casino gaan’, zegt Van Dooren. ‘Dan is het belangrijker dat je brood op tafel hebt.’

Holland Casino in Enschede deed zaterdag mee aan een pilot en was voor één dag weer open.  Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Holland Casino in Enschede deed zaterdag mee aan een pilot en was voor één dag weer open.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Door alle coronamaatregelen vorig jaar leed Holland Casino ruim 80 miljoen euro verlies. Meteen werd er gereorganiseerd: 10 procent van het personeel moest weg, leidinggevende functies werden geschrapt. Het trof ook Enschede, waar 20 fte’s verdwenen. Van Dooren werd niet gespaard: zijn baan als casinomanager verviel, nu is hij ‘manager operations’. Hij begrijpt het, maar ‘wordt er niet vrolijk van’.

Ze houden hier hun hart vast voor de komende tijd. Wanneer kunnen ze eindelijk weer écht open? Wat gebeurt er als de overheidssteun stopt? Volgt er een economische crisis, waardoor niemand in het casino meer zeker is van zijn baan? Of valt het mee, en stromen de bezoekers toe omdat ze weleens wat anders willen zien dan hun eigen huiskamer?

Laatbloeier

Aan Margreet zal het niet liggen. Ze is naar eigen zeggen ‘een laatbloeier’ in het casinoleven. Haar vader was altijd aan het jokeren, haar zussen waren echte casinogangers. Sinds een jaar of tien heeft ook zij het ontdekt. Zeventig of tachtig euro neemt ze meestal mee. Hoewel ze vandaag op winst staat – een speciale prijs van 200 euro viel op het nummer van haar automaat – kost het haar onder de streep de nodige centen. ‘Maar ik heb nooit spijt. Gezelligheid kent geen prijs.’

Met haar handen maakt ze hartvormige bewegingen over het scherm van Kronos. ‘Je moet de automaat liefde geven’, zegt ze. ‘Al komt dat meestal niet van twee kanten.’

Een schaterlach door het casino. Zo meteen pikt haar man haar weer op.

Margreet: ‘Je moet de automaat liefde geven.’ Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Margreet: ‘Je moet de automaat liefde geven.’Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Doel van de pilots

Het kabinet wil onderzoeken of de samenleving eerder open kan als van bezoekers een negatief testbewijs wordt gevraagd. Pilots moeten uitwijzen of bezoekers er vertrouwen in hebben dat het veilig genoeg is, wat bezoekers en organisaties vinden van het vooraf testen en de controle daarop, of de ondersteunende ict en apps voldoen en of de speciaal gebouwde teststraten goed werken. Deze maand kunnen er ongeveer 200 duizend bezoekers meedoen.

Meer over