ReportagePresidentsverkiezingen VS

Voor de stembuscontrole in Philadelphia is geen Republikein te porren

Het stemmen blijkt in Philadelphia rustiger te verlopen dan vooraf gedacht.Beeld Bloomberg via Getty Images

Volgens Trump zouden er ‘slechte dingen’ gebeuren in Philadelphia. Democraten zouden stemmen willen roven. Dus riep de president Republikeinen op de stembusgang te controleren. Maar in de praktijk bleek daar dinsdag maar weinig van.

Er staan vrijwilligers met hesjes en badges en petjes in allerlei kleuren voor het stembureau aan 6th Street, midden in een van de armere buurten van Noord-Philadelphia, maar er is niemand van de partij waar vooraf het meest om te doen was: de Republikeinen. Waar is dat Leger van Trump, dat op verkiezingsdag het stemmen in de gaten zou houden? Waar zijn de waarnemers die zouden kijken of er geen fraude werd gepleegd?

Ook binnen, in het kantoortje van de kerk waar het stembureau is gevestigd, is geen Republikeinse waarnemer te bekennen. Alleen een vrouw met een badge waarop staat ‘Vote Protector’, maar zij blijkt van de Democraten. Ze kan niets zeggen, zegt ze - zo zijn de regels, ze mag niet eens met kiezers praten – maar ze kan wel haar hoofd schudden: nee, ze heeft geen Republikeinse collega gezien vandaag.

Verre van intimiderend

En nee, niemand heeft tot dusver pick-uptrucks met Trump-vlaggen zien langsrijden, laat staan mannen met geweren, of ander intimiderend volk. De enige die hier rondloopt in een camouflagebroek is Daniel, een jongen van 16 die zijn moeder meehelpt, een lid van de kerkgemeenschap hier, om de rij welkom te heten en in goede banen te leiden. Hij ziet er verre van intimiderend uit.

Buiten wordt zelfs een microfoon neergezet, en zingen leden van Vote Common Good, die al twee jaar in verkiezingstijd door het land rijden, Americana-liedjes – er klinkt zelfs een Nashville-accent, hier in Philadelphia.

Het is gezelliger dan gedacht.

Ook op andere plekken in de stad stikt het van de vrijwilligers, uit Philadelphia of New York of waar dan ook, van kerken en activistische groeperingen, die buiten staan om de kiezers te helpen. Ze zijn neutraal, in theorie, maar als je ze ziet, weet je waar hun idealisme vandaan komt. Sommigen delen papiertjes uit met daarop een lijstje met daarop de kandidaten: er staan alleen Democraten op. Er zijn geen conservatieve vrijwilligers.

Fraude?

Gaan de Republikeinen, ondanks hun afwezigheid, desalniettemin fraude constateren?

Daar waren de Republikeinen vooraf zo bang voor. ‘Er gebeuren slechte dingen in Philadelphia’, zei president Donald Trump vorige maand. Tijdens een verkiezingsrally in september moedigde hij zijn aanhangers aan stembureaubewakers te worden. ‘Let goed op al het jatten en stelen en roven dat de Democraten doen. Dat is heel belangrijk.’ Zijn zoon, Donald jr., deed er eind september nog een schepje bovenop. ‘We hebben alle sterke mannen en vrouwen nodig om te dienen in het leger van Trumps verkiezingsbeveiligingsoperatie.’

Op de campagnewebsite kon je je aanmelden. En zie: vorige week ging de telefoon, en was er een dame van de Trump-campagne in Pennsylvania aan de lijn. ‘Kun je helpen met het stembus-kijken? Of kijken naar het stemmentellen? Kun je zaterdag naar de training komen?’

Stembureaubewaker is een officiële functie, waarvoor je formeel moet worden aangemeld, al is het in verschillende staten verschillend geregeld. In Pennsylvania mag in elk stemlokaal één waarnemer van elke partij en van elke kandidaat aanwezig zijn om toezicht te houden. Ze mogen de kiezers zelf niet aanspreken, maar mogen wel vragen stellen aan de stembureaumedewerkers, en bijvoorbeeld de handtekening op het stemformulier vergelijken met de handtekening in de administratie. Ze kunnen dan de identiteit van de stemmer ter discussie stellen, en als de stembureauvoorzitter dat gerechtvaardigd vindt, dan moet de kiezer iemand optrommelen die voor hem of haar kan instaan.

Misbruik

Nadat de Republikeinen begin jaren tachtig dat recht misbruikten om stemmers te intimideren, had een rechter hun nog verboden stembussen te bewaken. Maar een paar jaar geleden werd dat verbod opgeheven. Dinsdag was het voor het eerst dat de Republikeinen weer mochten.

Vijftigduizend man sterk zou het leger worden. Alleen: vrijwilligers kunnen slechts dienen in het district waar ze zelf wonen. Dat betekende dat vrijwilligers van buiten Philadelphia de Republikeinen niet konden helpen. ‘Ik wou dat het anders was’, zei CJ Parker, de coördinator van de vrijwilligerswerving van de Republikeinen in Philadelphia. ‘We zouden iedereen heel goed kunnen gebruiken.’

In Philadelphia wonen niet veel Republikeinen, dus dat werd lastig.

Relletje

Desalniettemin ontstond er dinsdag een relletje, toen een van de (schaarse) Republikeinse stembusbewakers in Philadelphia werd tegengehouden bij een van de stemlokalen. Hij had een formulier van de gemeenten bij zich waarmee hij in álle stemlokalen mocht rondkijken, niet op één specifieke locatie, zei hij. Dat formulier kenden de stembureaumedewerkers niet, en dus mocht hij aanvankelijk niet naar binnen. ‘Bel de politie maar als het je niet bevalt’, zegt een medewerker van het bureau, op een filmpje dat meteen via de rellerig-rechtse website Breitbart en sociale media de ronde deed.

Dat hij later wel naar binnen mocht, is daarop niet te zien.

Dus twitterde Mike Roman, Trump nationale directeur voor verkiezingsoperaties. ‘DEMOCRATISCHE STEMBUREAUMEDEWERKERS VERBANNEN TRUMP STEMBUSBEWAKERS IN PHILLY. Dit gebeurt in de hele stad. De diefstal is aan het gebeuren!’

Een woordvoerder van de stad Philadelphia zei dat dat ‘nonsens’ was, en gewoon een misverstand. Maar ook een misverstand kan genoeg aanleiding zijn om twijfel te zaaien.

Ook bij een stembureau in West-Philadelphia, een van de zwarte wijken van de stad, hebben ze dinsdag geen conservatieve stembusbewakers of oproerkraaiers gezien, zegt Dale Lucas, een oudere zwarte dame die daar bij de ingang zit. ‘Ze durven hier helemaal niet te komen’, zegt ze. ‘Als ze problemen zoeken, dan kunnen ze die krijgen.’

Dinsdag kiezen de VS een nieuwe president. Wordt het ‘four more years’ Trump, of Democratische tegenkandidaat Joe Biden? Volg het laatste nieuws rondom de Amerikaanse verkiezingen in ons liveblog.

Meer over