Reportage

Voor de Deplorables is Donald Trump nog altijd president van de Verenigde Staten

Onder de geuzennaam DFW Deplorables tonen twee vrouwen in Dallas hun steun voor Donald Trump. Beeld Emily Kask
Onder de geuzennaam DFW Deplorables tonen twee vrouwen in Dallas hun steun voor Donald Trump.Beeld Emily Kask

Een groep met de geuzennaam DFW Deplorables brengt Texanen samen die zich nog steeds niet neerleggen bij de verkiezingsnederlaag van Donald Trump. Of hun missie om het land te redden nu is gebaseerd op fabels of niet, Republikeinse politici kunnen niet om de beweging heen.

Thomas Rueb

Auto’s stromen traag door de verstopte verkeersaders van Dallas. Het is spits, topdrukte, mensen op weg naar huis. Zomaar een dag lijkt het, behalve dat vandaag het geraas van de weg wordt overstemd door getoeter. Uit autoramen klinkt een kakofonie van langgerekte fuck you’s. Voertuigen slingeren, omdat de blik van de Texaanse forensen steeds omhoog wordt getrokken.

Daar, boven op het viaduct, staat Valerie. Gehuld in het zwart, één been op de reling, schrap tegen de harde wind. Met beide handen zwiept ze een reusachtige Amerikaanse vlag heen en weer. Over de rand hangt een spandoek met in grote, witte blokletters: ‘Trump won, Biden cheated’.

‘Getoeter is steun’, zegt Valerie. ‘Bij middelvingers zwaai ik terug.’

Het is niet zomaar een dag, vandaag, en ook niet zomaar een stad. Het is 6 januari, precies een jaar nadat duizenden betogers het Capitool bestormden in Washington D.C. Op deze brug, en zeven andere, houden tientallen Trump-aanhangers een zogeheten ‘flag waving’. Ze demonstreren tegen de vervolging van bestormers. Van de 725 arrestanten kwamen er 35 uit deze regio in Noord-Texas, een van de hoogste aantallen van het land.

‘Politieke gevangenen zijn het’, roept Anne Stone (42), de organisator, boven harde rockmuziek uit. Iedereen hier kent mensen die worden vervolgd, sommigen op de brug waren die dag zelf in Washington. Ze wapperen hier niet voor verre vreemden.

De DFW Deplorables noemt deze groep zichzelf: een geuzennaam, naar een beruchte uitspraak van Hillary Clinton over Trumps achterban. Hun einddoel is de oud-president weer in het zadel krijgen. ‘Trump is nog altijd president’, zegt Stone. ‘De verkiezingen zijn gestolen.’

Geschreeuw. Een vrouw die door de voorruit haar middelvinger opstak, zwenkt gevaarlijk dicht langs de wegrand. ‘You dumb fucks’, brult een andere bestuurder. ‘We hebben al tien ongelukjes veroorzaakt’, fluistert betoger Theresa. ‘Gewoon blikschade, hoor. Zeg maar niets tegen de politie!’

Die is dichterbij dan ze denkt. Terwijl de betogers zich richten op de weg beneden – zwaaiend, joelend, dansend – lijken de meeste niet door te hebben dat zich achter hen agenten in burgerkledij verzamelen.

Aan welke kant je ook staat in Dallas, de herinnering aan de bestorming van het Capitool maakt iedereen onrustig.

DFW Deplorables

‘Ik was erbij op 6 januari’, zegt het Republikeinse congreslid Pat Fallon (54), eerder die dag in een wegrestaurant verderop, tegen zijn publiek. In zijn ogen de onmiskenbare blik van iemand die voelt dat men aan zijn lippen hangt. ‘De agenten in het gebouw werden helemaal gek.’

Zo’n zestig leden van de DFW Deplorables, vooral witte vijftigers, zijn naar deze Community Grill in Frisco gekomen om te luisteren. Dat doen ze elke donderdagochtend. Toegang is gratis, voor 2 dollar krijg je oneindig koffie.

‘Ze riepen: vlucht’, gaat de politicus verder, ‘ga weg!’ Maar Pat Fallon vluchtte niet.

Zijn microfoon heeft hij weggelegd, Fallon oreert met stentorstem tussen de tafels. ‘We wisten niet wie eraan kwamen. Antifa misschien?’ Hij doelt op linkse activisten. ‘Dus trok ik mijn das los.’ Gejoel. Met een pomp voor sanitaire zeep, vertelt hij, stond hij klaar om de bestormers te lijf te gaan. ‘Het was een beetje zoals de film Braveheart.’

Ze bereikten hem niet. Zijn toon verandert. Wie het ook waren, noem hen geen opstandelingen. ‘Dit wás geen opstand, maar een uit de hand gelopen rel.’ Je denkt toch niet, zegt hij, dat mensen ‘bewapend met vlaggenstokken’ het Congres willen overnemen?

Een vrouw in de Community Grill in Frisco draagt een shirt met de tekst ‘Adorable Deplorable’. Beeld Emily Kask
Een vrouw in de Community Grill in Frisco draagt een shirt met de tekst ‘Adorable Deplorable’.Beeld Emily Kask

Het land redden

De DFW Deplorables ontstonden vlak na de verkiezing van Donald Trump in 2017. Het echtpaar Jeff en Cindy Hauk was – is – groot fan. ‘JFK was mijn favoriet’, zegt Jeff, ‘maar nu vind ik Trump de beste president ooit.’ Om met gelijkgestemden te praten, zette hij een uitnodiging op Facebook. ‘Eerst kwam een handjevol op de koffie’, valt echtgenote Cindy bij. ‘Later werden dat er honderden.’

Zoals de Deplorables zijn er door heel de VS groeperingen uit de grond gestampt. ‘Grassroots’ worden ze genoemd, wat zoveel wil zeggen als van onderaf georganiseerd: met kleine, lokale initiatieven pogen ze door te dringen tot de grote, landelijke politiek.

Dat lukt. Congreslid Pat Fallon neemt uitgebreid de tijd. Ook hij begon lokaal, vertelt hij zijn publiek: ‘Niet eens zo lang geleden.’ Na de verkiezing van Barack Obama hulde hij zich dertig dagen in het zwart. ‘Ik was in rouw.’ Het was zijn vrouw, de buik vol van zijn lethargie, die hem aanmoedigde om de politiek in te gaan. ‘Als je de wereld wilt veranderen’, zegt hij, ‘verander dan de plek waar je woont.’ De zaal klapt.

Wat begon als een praatclub voor gelijkgestemden, heeft na de presidentsverkiezingen van 2020 een ander karakter gekregen. De DFW Deplorables, en vergelijkbare groeperingen, zijn ervan overtuigd dat zij nodig zijn om de democratie, nee: het land te redden van de ondergang.

Pat Fallon spreekt mensen toe in de Community Grill in Frisco. Beeld Emily Kask
Pat Fallon spreekt mensen toe in de Community Grill in Frisco.Beeld Emily Kask

Samenzwering

‘Amerika is wanhopig’, zegt Traycie Schwalbe (53) in de Community Grill. Tot een kennis haar vorig jaar attendeerde op DFW Deplorables had ze nul interesse in politiek. Nu draagt ze, boven haar leren broek, een shirt met ‘Adorable Deplorable’. Schwalbe: ‘Trump is nog altijd president. 6 januari was een samenzwering.’

Dat Donald Trump, en niet Joe Biden de rechtmatige winnaar van de verkiezingen zou zijn, is binnen DFW Deplorables geen mening of standpunt, maar – simpelweg – een feit. Alle bekende retoriek van het Trump-kamp hoor je hier. Gehackte stemapparaten; stembiljetten van ongerechtigde, overleden of zelfs fictieve kiezers; de mondkapjesplicht bedoeld om Republikeinen uit het stemlokaal te weren; doorgestoken, links-gezinde media.

‘Overal werd gefraudeerd’, zegt Gary McClure (70). ‘Op plekken met 45 stemgerechtigden hebben 145 mensen gestemd. Dat kan toch niet?’

Dat rechters, onderzoekscommissies en aanklagers nooit enige aanwijzingen vonden voor stembusfraude, betekent hier niets. Dat andere prominente Republikeinen de aantijgingen van Trump afwijzen, ook niet. ‘Ze zitten allemaal in het complot’, zegt organisator Jeff Hauk. Zelfs het rechts-conservatieve, Trump-gezinde netwerk Fox News durft volgens hem de waarheid niet aan.

Het wáren trouwens helemaal geen Republikeinen, zegt Hauk, die op 6 januari de grootste problemen veroorzaakten. De geweldplegers, stenengooiers, vandalen die voor 1,5 miljoen dollar aan schade zorgden: ‘Dat waren linkse activisten vermomd als patriot.’ Antifa – weer. Allemaal bedoeld om de aandacht af te leiden van de gestolen verkiezing.

‘Stembusfraude is op dit moment het grootste probleem van Amerika’, zegt Jeff Hauk. De enige oplossing, zegt Cindy: ‘It’s grassroots, baby.’

null Beeld Emily Kask
Beeld Emily Kask

Strategie

Op drie kwartier rijden, verstopt achter de klapdeuren van een hippe koffiezaak, zit de Storehaus Church verstopt. Hier wordt een strategie gesmeed.

Elke woensdag verzamelt zich in deze kerk de zustergroepering van die in Frisco’s Community Grill. De leiding ligt in handen van Anne Stone, de vlaggenwapperaar, die zich liet inspireren door het echtpaar Hauk. Ook haar groep groeide in een paar maanden tot honderden leden.

Gast vandaag is Erin Anderson, zelfverklaard journalist voor het ultraconservatieve medium Texas Scorecard. ‘Dallas gaat kapot in de stembureaus’, houdt zij de zaal voor. ‘Wie heeft daar weleens als vrijwilliger gewerkt?’ Ongeveer de helft steekt de hand omhoog. Niet genoeg, vindt Anderson.

Dit is het plan: méér Republikeinen betrokken krijgen bij de verkiezingingslogistiek. Stemmen tellen, controleren, de telefoon opnemen – wat je doet, maakt niet uit. ‘We hebben daar ogen en oren nodig. We willen niet nog een keer wakker worden op verkiezingsdag en ons afvragen: wat is hier gebeurd?’

De ochtend wordt afgesloten met gebed. Ogen sluiten collectief, kinnen gaan vroom op de borst. ‘Breng Amerika terug naar God’, prevelt een vrouw in de microfoon. ‘We bidden dat er een einde komt aan de stembusfraude. We bidden dat het Amerikaanse volk de moed vindt om het juiste te doen.’

Landelijke erkenning

Republikeinen van de landelijke politiek hebben de kracht van deze lokale initiatieven dondersgoed in de smiezen. Hier liggen kansen. Daarom brengt iemand als Pat Fallon twee uur met zestig man in een wegrestaurant door. Daarom zwermen hier medewerkers van de conservatieve gouverneurskandidaat Don Huffines rond met flyers. Daarom is Kevin Falconer er, op de lijst voor de districtsraad. En Lauren Davis, die als rechter wil worden verkozen.

Het verhaal van de verkiezingsfraude wordt door sommigen van hen ontweken, door anderen geëchood of versterkt, maar door niemand ontkracht.

‘We kunnen niet om deze groeperingen heen’, zegt campagnemedewerker Nic Radoszweski (32). Zijn lange haar houdt hij met een bandana bijeen, aan zijn riem hangt een mes. Op zijn shirt staat een afbeelding van kandidaat Don Huffines. Hoe hij denkt over de ‘fraude’? Radoszweski lijkt om de vraag heen te draaien, maar na aandringen haalt hij zijn telefoon tevoorschijn. ‘Hoe wij erover denken? Kijk zelf maar.’ Hij toont een foto van dringende mensen voor de gesloten deur van een stemlokaal: controleurs, zegt hij, die niet naar binnen zouden mogen. ‘Natúúrlijk is er gefraudeerd.’

Op audiëntie bij Trump

Dat Trump zal terugkeren als president, weet iedereen hier zeker. Volgens sommigen gebeurt dat sneller dan volgens anderen. Tijdens het vlagzwaaien op het viaduct, meent vijftiger Theresa dat Trump zelfs nooit is weggeweest. ‘Hij heeft nog steeds controle over het leger. Dat zegt hij tegen niemand, omdat dan de shit losbarst.’ Binnen een maand, zegt ze, zit Trump weer in het Witte Huis.

Pat Fallon houdt het in de Community Grill op de volgende presidentsverkiezingen. Onlangs mocht hij bij hem op audiëntie, onthult hij voor de ademloze zaal. ‘Een uur lang, een-op-een.’ Geroezemoes. ‘Hij zat voor een boekenkast. Alle boeken gingen over hem of waren door hem geschreven.’ Gelach.

Daar, bij Trump op kantoor, kreeg Fallon van de ex-president een persoonlijke zegen – en ook een belofte voor de toekomst. Fallon zet zijn beste Trump-stem op. ‘Hij zei: Pat, ik ben twee keer verkozen, nu ga ik voor een derde keer.’ Gejuich. ‘It was awesome.’

Politie

Aan het einde van de dag, terwijl de zon achter de hoogbouw verdwijnt, galmt er nog altijd patriottistische rockmuziek op het viaduct: ‘The flag still stands for freedom and they can’t take that away.’ Tot nu toe zijn 71 Capitoolbestormers veroordeeld, de rest wacht nog altijd op een rechtszaak of schikking. De gemiddelde gevangenisstraf is 45 dagen, sommigen moeten jaren de gevangenis in.

De DFW Deplorables willen naar deze brug blijven terugkeren tot de laatste gevangene is vrijgelaten, zegt Valerie. Er blijven vandaag nieuwe demonstranten arriveren. Mary Caldwell heeft haar hond meegenomen: op zijn rug een Amerikaanse vlag, daaronder een bodywarmer.

Mary Caldwell met haar hond, met een Amerikaanse vlag op zijn rug. Beeld Emily Kask
Mary Caldwell met haar hond, met een Amerikaanse vlag op zijn rug.Beeld Emily Kask

Maar ook de politie is in aantal gegroeid. De agenten dralen om de betogers heen, lijken niet te weten wat ze moeten.

‘Is er een probleem?’, vraagt iemand.

De agent aarzelt. Gaan ze optreden? ‘Jullie mogen hier staan’, zegt hij ten slotte, maar het spandoek, dat mag niet. ‘Je mag hier niets van bruggen hangen.’

Valerie aarzelt geen seconde. Vastberaden knoopt ze het doek los van de reling. Maar in plaats van het weg te bergen, knoopt ze het touw om haar tengere middel. Onder bewonderende blikken van medestanders werpt ze het spandoek weer over de rand. ‘Zo’, zegt ze, ‘nu zit hij aan mij vast.’

Meer over