Voor dames door dame

Waarschuwing vooraf: dit wordt een damesstukje. En de wc komt er ook in voor. Ooit kreeg een Uitspanningsschrijfster (niet deze) op haar kop van een mannelijke Volkskeukencollega, omdat ze het had gewaagd in een restaurantrubriek de wc te beschrijven....

Dat gaat deze nu lekker ook doen.

De wc is de eerste ruimte van restaurant Tollius, die we op ons gemak kunnen bekijken, nadat we heel hard door het restaurant zijn gerend. (Er was file en vrouwen kunnen niet zo gemakkelijk in de berm als mannen. Het geeft altijd gekledder, toch dames?)

De wc van Tollius is een echte dames-wc, met zachte handdoekjes, tissues, doosjes tampons en mooie flesjes parfum. Rive gauche van Yves Saint Laurent, Manifesto van Isabelle Rosselini, luchtjes van Gaultier en Sonia Rykiel. Aan de wand hangen oude menukaarten die het opgefokte hart tot rust brengen en de verhitte geest terugvoeren naar het begin van de vorige eeuw. Het uitbundige menu van de Aeroclub de Belgique zou zo weer kunnen worden opgediend: een crèmesoepje, filet de boeuf, nieuwe haring, kip met tuinkers en daarna salade, zoals op het Franse platteland nog steeds wordt gedaan, gevolgd door taart en ijs en fruit en mokka.

De vooroorlogse sfeer wordt voortgezet in het eetgedeelte van het restaurant. Zachte, rode banken langs de wanden, linnen op de tafels, ouderwets tafelzilver, oude prenten aan de wanden en op elke tafel lampjes, waardoor je je Miss Marple in de Oriënt Express waant.

Er is geen muziek. Wat verbazing wekt, want Tollius dankt zijn naam aan een componist: Jan Tollius, levend van 1550 tot 1603 en geboren te Amersfoort (hij was er muziekmeester van de Onze-Lieve-Vrouwekerk). Zachte vrouwenstemmen, die klinken wel: de bediening is geheel vrouwelijk. En dan niet het jonge, strakke huppelwerk met naveltruitjes, maar ervaren vrouwen die met kalme gebaren hun werk doen.

Bij het aperitief - flinke, tot de rand gevulde bellen vers geperst sinaasappelsap - wordt een schaaltje eenvoudige, gekookte, ongepelde Hollandse garnaaltjes geserveerd met een bakje water plus citroen erbij voor de vieze handen. Zwangere vriendin kijkt een beetje angstig. Schaal- en schelpdieren staan in Veilig Zwanger en Die mooie negen maanden op de zwarte lijst: slecht voor baby. Deze zijn kakelvers, meldt de bediening geruststellend, om twee minuten later desalniettemin attent terug te komen met alternatief hapje: verse tapenade. 'Weet je tenminste zeker dat je je niet druk hoeft te maken.'

De kaart is klein: zeven voor- en zeven hoofdgerechten, geen menu's. Wie na het eten perentaart wil, zegt de kaart, moet die nu vast bestellen. Dat doen we meteen: een perentaart die twee uur bereidingstijd vergt, is vast heel bijzonder. Verder vraagt de ene tafeldame om het voorgerecht van de dag: poffertjes van scampi's en tomaat op een bedje van prei, en bestelt de andere een salade Tollius. De prei is zacht gestoofd, de poffertjes zijn drie viskoekjes waarin geen scampi zit, maar wel Hollandse garnaaltjes. De scampi's, twee in totaal, liggen er een beetje verloren naast. De salade wordt op een groot dienblad naar binnen gedragen. Heel veel schaaltjes staan daarop, met sla, pijnboompitjes, kappertjes, gedroogde tomaat, parmezaanse kaas en spekjes op een lief theelichtje.

Zwangere vriendin mag aanwijzen wat ze wel en niet op haar bord wil hebben en daarna wordt de salade aan tafel bereid. Naast ons komt een enorme kar met kazen langsrijden. Overrijpe weglopende kazen, pittige blauwe kazen, jonge smeuiige geitenkazen. We krijgen spijt van de perentaart, zeker wanneer de twee vrouwen naast ons na het eerste hapje zachtjes beginnen te kirren van pret.

De aandacht wordt afgeleid door de hoofdgerechten: gebraden roodpootpatrijs met een heerlijk krachtige jus, smeuiige aardappelpuree en gestoofde groene kool. We vragen een los glaasje wijn en krijgen twee reeds geopende flessen op tafel, een jonge Italiaan en een oudere Bourgogne, die we beide mogen proeven. Naast ons heeft het subtiele gekir plaatsgemaakt voor openlijk gekreun: daar is een nieuwe kar gearriveerd, dit keer gevuld met taarten en room en verschillende soorten chocolademousse.

Kan het perentaartje anders dan deze ongelijke strijd verliezen? Het is een braaf, warm taartje: een variatie op de taart van de dames Tatin, maar dan gemaakt met bladerdeeg en aangevuld met een bolletje vanilleijs. En die wagen naast ons staat daar maar te staan. We besluiten hem te negeren en bestellen koffie. Die, we hadden niet anders verwacht, geserveerd wordt in mooie Wedgwood-kopjes. Tollius, besluiten we, is een bijzonder prettig en aangenaam restaurant met bijzonder prettig en aangenaam voedsel. Een echt damesrestaurant.

Vervuld van trots op onze bijzonder prettige en aangename soort verlaten we het pand en werpen we nog gauw een blik in de keuken. Daar staat de kok.

Het is een man.

Meer over