Voor Cohen blijft het bikkelen

Rotterdam Pakt de PvdA leiderswissel Bos-Cohen goed uit? Nog twee dagen voor de verkiezingen is het onzeker: op hetzelfde podium waar pal voor de gemeenteraadsverkiezingen onder Wouter Bos de wederopstanding van de PvdA begon, kon zijn opvolger Job Cohen in het voorlaatste debat voor de Tweede Kamerverkiezingen van morgen weer...

Van onze verslaggever Ron Meerhof

Bos trad destijds op de Rotterdamse Erasmus Universiteit in het krijt tegen PVV-leider Wilders. Hij overtroefde hem met een koel verhaal dat de partij voor het eerst in maanden weer forse winst in de peilingen opleverde. Ditmaal stond Cohen tegenover Wilders. Maar hij zette enkele malen de deur open voor zijn tegenstander.

Cohen verweet Wilders een verschil te maken tussen de islam en andere godsdiensten, waarop die kaatste dat de islam wel degelijk onvergelijkbaar is met andere religies. ‘Hoe kan het anders dat ik al zes jaar, en ook nu ik tegenover u sta, debatten moeten voeren met een kogelvrij vest aan?’

Cohen: ‘Ik vind het een schande dat u bewaakt moet worden. Iedereen die u bedreigt, vindt in mij een grote tegenstander. Maar het gaat me veel en veel te ver dat de islam daar de grondslag van is.’ Aanzwellend geroezemoes maakte duidelijk dat de zaal dat geen pakkend antwoord vond.

Moeizame optredens kunnen in de slotfase nog riskant zijn. Cohen hoeft weliswaar niet bezorgd te zijn dat hij kiezers verliest aan de PVV, maar des te meer moet hij vrezen voor de concurrentie in het linkse kamp.

SP-leider Roemer stoomt op. En ook D66 en GroenLinks lijken voorzichtig te profiteren van de trend van de laatste dagen dat de polarisatie tussen VVD en PvdA wat lijkt af te nemen.

Als het gevoel van urgentie afneemt, hebben veel kiezers die strategisch de PvdA steunden, de neiging om terug te keren naar hun eerste keus. Ter rechterzijde verandert er niet veel; CDA blijft laag, er lijken vooral wat kiezers terug te keren van de VVD naar D66.

Opvallend was dat Rutte weinig aanvallen inzette op Cohen, maar wel een aantal keren fel uithaalde naar CDA-leider Balkenende. Hij verweet de premier drie jaar lang de scepter te hebben gezwaaid over falend hervormingsbeleid, ‘met een generaal pardon en de Bosbelasting. U pakt niet de ontwikkelingssamenwerking aan, maar wil wel de vakantietoeslag van 300 euro van ouderen afpakken’. Balkenende hoorde het hoofdschuddend aan. ‘Gewoon niet waar.’

Zelf zocht Rutte vaak zijn toevlucht tot het stellen van wedervragen om geen antwoord te hoeven geven. Het was de andere sterke debater in het gezelschap, GroenLinks-leidster Halsema, die hem tot de orde moest roepen. Zo wilde ze van Rutte weten wat die nou vond van het akkoord dat de vakbonden en werkgevers hebben gesloten,over onder meer verhoging van de AOW-leeftijd naar 66 jaar. Halsema wil daarvoor politieke steun organiseren. Net als in eerdere debatten ontweek Rutte de vraag tot drie keer toe. Toen Halsema bleef aandringen: ‘Op zich is dit goed nieuws.’

Het was tevens het onderwerp waarop Halsema het verschil tussen haar en Roemer duidelijk wist te maken. ‘Als u en ik hier niet samen optrekken, dan nemen die heren dáár (handgebaar naar CDA, VVD en PVV) het besluit. Gaat u nou een achterhoedegevecht voeren of neemt u met mij het voortouw? Roemer: ‘65 blijft 65.’ En: ‘Als deze heren gaan hervormen, hou ik mijn kinderen binnen en gaan ramen en deuren dicht.’

Meer over