Volg de code en val op door een evenwichtige presentatie

Ooit gehoord van een 'presentatiesafari'? Mogelijk niet, maar dat verandert dan vanaf nu. Het woord presentatiesafari wordt gebezigd door Robert Willemsen, auteur van het onlangs verschenen boek De Stijl van Succes, praktische tips voor zakelijke kleding en omgangsvormen....

Peter van den Berg

Willemsen richt zich op 'de manager die bezig is met de professionalisering van zijn team, de carrièremaker die zijn communicatieve vaardigheden verder wil ontwikkelen en de starter die snel essentiële do's en don'ts van zakelijke presentatie wil leren'.

In zijn boek zet Willemsen op een rijtje hoe de presentatie geoptimaliseerd kan worden. Hij begint met de psychologie van presentatie, de verborgen effecten van het uiterlijk, kledingtips en verdiept zich daarna verder in onder meer de impact van vrouwenkleding, zakelijke omgangsvormen, de kunst van het goed introduceren, goed jezelf verkopen en het belang van correct dineren.

Wie de hoofdstukjes zonder al te veel vooringenomenheid tot zich neemt, komt tot de conclusie dat er wel wat bruikbare tips gebracht worden.

Informatie-overdracht, legt Willemsen uit, loopt via drie kanalen. Hij haalt Albert Mehrabian aan, wetenschapper uit Palo Alto, Californië. Volgens diens schatting wordt 55 procent van alle informatie verzonden via non-verbale signalen, 38 procent via de intonatie en slechts 7 procent wordt overgebracht door woorden.

Uitgaande van deze cijfers, haast Willemsen zich te zeggen, wordt weleens de denkfout gemaakt dat woorden dus vrij onbelangrijk zijn. 'Dat is niet zo. Bekijk het zo: de essentie van de boodschap wordt eerst in grote lijnen overgebracht door visuele en non-verbale signalen, de fijnere detaillering van de informatie ligt in de woorden. Vandaar dat er ook gezegd wordt dat het niet gaat om wat je zegt, maar om hóe je het zegt.' 'It ain't whatcha say, it's the way howcha say it', zei zanger Louis Armstrong al.

Willemsen grijpt regelmatig terug op 'Amerikaans onderzoek', zoals in een volgend hoofstuk over de verborgen effecten van het uiterlijk. Mannen beoordelen essays van vrouwen, van wie ook een fotootje werd bijgesloten bij het werk.

De essays geschreven door een zogenaamd mooie vrouw werden beter beoordeeld dan die gemaakt door een minder aantrekkelijke vrouw. 'Aantrekkelijkheid helpt op zijn minst bij het verkopen van jezelf en je boodschap, ongeacht hoe goed die inhoudelijk is.' Die aantrekkelijkheid wordt ook beïnvloed, zo legt Willemsen uit, door verzorgde kleding, voor vrouwen én mannen.

In de hoofdstukken 'de impact van vrouwenkleding' en 'wat pakken, shirts en dassen zeggen', benadrukt hij het belang van goed gekozen kleding. Iemand die serieus wil overkomen, moet ervoor zorgen niet 'verkleed' te gaan: dan val je door de mand .

Voor een eigen inbreng is maar weinig ruimte blijkt uit 'dress codes en jezelf verkopen'. Cor Boonstra, voormalig president-directeur van Philips zegt daarover: 'Er moet discipline tot uitdrukking worden gebracht, ook in de kleding'. Volg de code, niet de mode, is het motto, oftewel: doe maar gewoon en doe alsjeblieft niet gek, want op een verkeerde manier opvallen, is gevaarlijk.

Is het hebben van goede omgangsvormen een pre? Ook politici kunnen daarover meepraten. Wie wordt aardiger gevonden van de twee lijsttrekkers die na een fel twistdebat afscheid van elkaar nemen? Hij of zij die zijn of haar opponent een hand geeft, of degene die zonder boe of bah wegloopt of nog even een wegwerpgebaar maakt? Willemsen geeft een paar tips: Wees zakelijk, beleefd, discreet, tactvol, tijdbewust, betrouwbaar, positief.

De Stijl van Succes wordt gelardeerd met 35 'vraaggesprekjes' met min of meer bekende Nederlanders, (28 mannen en slechts zeven vrouwen; verhouding man-vrouw 80-20 procent), onder wie Jan des Bouvrie (binnenhuisarchitect), Joop Braakhekke (kok), Hans Breukhoven (Free Record Shop), Angélique Schmeinck (meesterkok, auteur), Maurice de Hond (opinie-onderzoeker) en Maaike Widdershoven (zangeres en actrice).

'Het gaat niet alleen om de inhoud', zegt bijvoorbeeld Maurice de Hond. Hij geeft als les voor politici mee, het veel beter leren verkopen van de politieke boodschap; continu weten wat er onder de kiezers leeft. De vroegere Amerikaanse president Jimmy Carter speelde daarop sterk in: Hij liet per regio onderzoeken wat kiezers wilden horen en verwerkte dat in zijn speeches.

Willemsen noemt zichzelf in zijn safariboek 'slechts de reisleider' die de lezer 'op dingen attendeert'. Een nogal laag ambitieniveau. 'Als dit boek je meer bewust maakt van het belang van presentatie, ben ik al blij.'

Meer over