Voetbal moet door uitwassen niet vervreemden van de samenleving

Als opvolger van Henk Kesler beleefde Bert van Oostveen (40) een bewogen eerste jaar als directeur betaald voetbal. 'Je ziet in toenemende mate dat mensen voetbal als een last dreigen te ervaren.'

Zo, ook weer geregeld. Bert van Oostveen bergt zijn tablet op in het hoesje, in de lobby van het chique hotel in Montevideo. De KNVB besluit op deze woensdag, tijdens de reis van het Nederlands elftal door Zuid-Amerika in de eerste week van juni, na de wedstrijd tegen Uruguay meteen terug te vliegen naar Rio de Janeiro. Het blijkt een wijs besluit, want een dag later sluit het luchtruim boven de hoofdstad van Uruguay, door een aswolk van een uitbarstende vulkaan.

Van Oostveen is als directeur van de KNVB, afdeling betaald voetbal, de opvolger van Henk Kesler. Hij loopt al mee sinds 1996, hoewel hij nu 'in de frontlinie staat. Ik heb mijn eigen stijl, mijn eigen kleur.'

Het was een bewogen jaar. Ruzie met Bayern om Robben, de FIFA, financiële sores bij de clubs.

'Er lagen moeilijke dossiers. Het was nodig om inzake Robben omzichtig te bewegen, maar het is elegant opgelost met die oefenwedstrijd van het Nederlands elftal tegen Bayern München, voor het EK van 2012.'

Robben keerde met een blessure terug van het WK en Bayern eiste schadevergoeding. Is een structurele oplossing dichtbij?

'We zijn bezig, op UEFA-niveau. Ik blijf zeggen, en dat is misschien vreemd voor een directeur van een bond, dat je spelers rond een eindtoernooi beter moeten verzekeren dan in het verleden is gebeurd. Bij het WK was 40 miljoen dollar toegewezen aan clubs om spelers te verzekeren. Bayern kreeg daarvan bijna 800 duizend dollar, maar liet na niet-Duitsers onder de internationals te verzekeren. Clubs incasseren dat geld dus wel, maar sluiten geen verzekering af.'

Kun jij je net zo ergeren als Henk Kesler dat kon? '

Ja, maar ik ga daarmee anders om. Henk was uitgesproken. Ik ben meer een stille diplomaat. Wat ik bijvoorbeeld vervelend vond in de zaak Robben is dat je afspraken met elkaar maakt, en twee dagen later in de media andere dingen leest. Dat vond ik niet chique.'

Nog zo'n ergernisdossier: Tijdens het recente FIFA-congres werd Sepp Blatter herkozen tot voorzitter. De gemiddelde liefhebber neemt die hele FIFA en Blatter niet meer serieus, door alle geruchten over corruptie. Toch stemden jullie voor Blatter. Leg dat eens uit?

'Wat ons betreft is er geen discussie: het imago van de FIFA is hartstikke slecht. Dat weet iedereen. Ik snap de verontwaardiging, maar je moet ook realistisch zijn. Je zit met 206 andere bonden. De Nederlandse delegatie zit ingeklemd tussen Nepal en Nieuw-Caledonië. Voor ons zit Libanon. Daarmee wil ik die landen niet bruuskeren, maar ze hebben net zo veel te vertellen als wij. En de Libanezen verlaten na 20 minuten de zaal.

'Er viel niet veel te kiezen. Blatter was de enige kandidaat. Dan komt het aan op strategie. We wilden bereiken dat de ethische commissie van de FIFA onafhankelijker werd, dat er gedegen onderzoek zou komen naar vermeende corruptieschandalen, en dat je een onafhankelijke commissie laat kijken naar de structuur.

'Er was weinig steun voor het standpunt van de Engelsen. Zij zeiden: het is een one horse race, dan moet je per definitie niet stemmen. Onzin. Platini was bij de UEFA ook de enige kandidaat. Het gaat om inhoud en imago. Dan is er de procedure: als 202 mensen blanco hadden gestemd en eentje voor Blatter, was Blatter toch gekozen. Het was een illusie te veronderstellen dat hij niet werd gekozen. Dat wisten we.

'We hebben serieus overwogen een proteststem in te dienen, omdat we niet wisten of ons wensenpakket werd ingewilligd. Dat was onze inzet. Maar je moet ook kunnen luisteren en je laten overtuigen. Dat laatste is gebeurd, met de kritische kanttekening dat zien, geloven is. Dus we blijven de ontwikkelingen volgen.'

Al met al is het imago van het voetbal niet al te best. De FIFA, de immense schuldenlast. Engeland met zijn megabedragen, waar iedereen die een bal recht vooruit kan schieten voor onvoorstelbare sommen geld wordt gekocht.

'Het imago is op onderdelen niet goed, dat klopt. Het is een van mijn taken om het voetbal weer dichter bij het grote publiek te brengen, door maatschappelijke aspecten nadrukkelijk te benoemen. We proberen allochtone meisjes aan het voetballen te krijgen, we ontwikkelen het vrouwenvoetbal, we starten projecten in de wijk.

'In het voetbal komen autochtoon en allochtoon samen. We kunnen een brugfunctie vervullen in een maatschappij die kenmerken van segregatie vertoont. Daarop zetten we in. Mensen laten bewegen, samenbrengen.

'Een bezoekje aan een ziekenhuis is niet genoeg. Zorg dat je er permanent te zien bent in een wijk, dat je bovenlaag en onderlaag van de maatschappij bedient. Het is mijn overtuiging dat de maatschappij zich over vijf, zes jaar afkeert van het voetbal, als het voetbal niet terugkeert naar zijn maatschappelijke basis.'

Wie of wat is te ver afgedreven van die maatschappelijke basis?

'Er zitten elementen in het voetbal die ertoe kunnen leiden dat de reguliere supporter het voetbal niet meer begrijpt. Dan gaat het om het simpele feit dat er vaak te veel geld wordt uitgegeven, en dat clubs daardoor in problemen komen. Niet alleen in Nederland, ook in het buitenland. De bedragen die in landen als Spanje en Engeland circuleren; mensen begrijpen dat niet altijd. Er is niets mis met een bedrijfstak waarin veel geld omgaat, maar je moet kunnen uitleggen dat voetbal een meerwaarde heeft, en geen last is voor de samenleving. Je ziet in toenemende mate dat mensen voetbal als een last dreigen te ervaren. Het is mijn missie het voetbal maatschappelijk te verankeren, zodat mensen vooral de toegevoegde ervaren.'

Wat te doen?

'Financieel orde op zaken stellen. We zijn op de goede weg. Geen directeur of voorzitter is zich niet bewust van het feit dat zijn club financieel gezond moet zijn. Dat is pure winst ten opzichte van twee jaar geleden, toen men zich te veel liet leiden door de ratrace. Voor een deel is het clubs ook overkomen door de financiële malaise, maar er was te weinig oog voor de lange termijn.

'Verder hebben we een pakket maatregelen genomen. Het toezicht is verscherpt. We hebben alle instrumenten in handen om het voetbal in drie jaar gezond te krijgen.'

Het gat met de Europese top dreigt voor het clubvoetbal steeds groter te worden. Is het erg dat we afhaken?

'We zijn in het clubvoetbal allang afgehaakt. En laten we eerlijk zijn: we horen altijd bij de topvijf of topzes, maar we zijn nooit permanent aanwezig geweest in de absolute top. '

Het voetbal in de top wordt wel voorspelbaar. En is er niet veel te veel voetbal op tv?

'Er zit een knop op je tv. Voetbal is markteconomie, maar ook ik kijk lang niet meer naar alles. Het poulesysteem haalt een deel van de charme weg. Het voetbal is soms calculerend geworden. Maar we moeten realistisch zijn. Elk ander model levert minder inkomsten op. De Champions League is internationaal gezien de succesvolste competitie aller tijden. Wie zijn wij in Nederland om te zeggen dat die competitie anders moet, alleen omdat we zelf niet meedoen? Het is als met het songfestival. Je kunt het songfestival wel ter discussie stellen, maar misschien moet je gewoon beter zingen.'

De KNVB heeft nooit gehoord van de FIFA waarom het WK van 2018 is toegekend aan Rusland. 'Tot op de dag van vandaag gissen wij waarom we het niet zijn geworden', aldus Bert van Oostveen, directeur betaald voetbal van de KNVB. Rusland kreeg het WK begin december toegewezen. De combinatie Nederland/België was een van de concurrenten. 'De FIFA dient een duidelijke procedure te volgen en vooraf alle criteria helder te maken, op objectieve gronden. Gelet op de investeringen van regeringen en andere partijen, heeft de FIFA de plicht om uit te leggen hoe een keuze tot stand is gekomen. Als je commerciële opbrengsten belangrijk vindt, geef je die een wegingsfactor 2 of 3. Wij moeten aan de overheid kunnen uitleggen waarom een keuze is gemaakt. Wij vragen immers steun van die overheid. Als de criteria helder zijn, kan een bond in overleg met de overheid besluiten wel of niet mee te doen aan de bieding.'

Waarom geen WK in 2018?

undefined

Meer over