Nieuws

VNG wil elektronisch-telbare stembiljetten al bij gemeenteraadsverkiezingen 2022 inzetten

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) wil al bij de gemeenteraadsverkiezingen van volgend jaar gaan experimenteren met nieuwe stembiljetten die elektronisch te tellen zijn. Dat is eerder dan het ministerie van Binnenlandse Zaken tot dusver van plan is.

Poststemmen worden geteld in het stadskantoor van Haarlem.  Het stemgeheim op papier kan beter worden gegarandeerd dan elektronisch stemmen. Beeld Joris van Gennip
Poststemmen worden geteld in het stadskantoor van Haarlem. Het stemgeheim op papier kan beter worden gegarandeerd dan elektronisch stemmen.Beeld Joris van Gennip

Nu worden de stemmen nog met de hand geteld, wat nogal wat tijd in beslag neemt. Bij de Tweede Kamerverkiezingen in maart van dit jaar werd de definitieve uitslag pas negen dagen na de verkiezingen vastgesteld door de kiesraad.

In de evaluatie van de Tweede Kamerverkiezingen maakte demissionair minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) reeds bekend te willen gaan experimenteren met een nieuw stembiljet dat kleiner en elektronisch telbaar is. Wel bleek uit beleidsnota’s dat het ministerie van plan is het testen van het nieuwe biljet pas in 2025 te doen, zodat het vanaf 2026 in experimenten bij verkiezingen kan worden ingezet. ‘We zijn terecht voorzichtig met veranderingen, maar enkele aanpassingen zijn wel nodig’, zei Ollongren in juni tegen De Volkskrant. ‘En we weten uit ervaring dat die veel tijd kosten.’

De VNG is verantwoordelijk voor de praktische uitvoering van de verkiezingen en de gang van zaken in de stemlokalen. De vereniging zegt blij te zijn met het voorstel van Ollongren, maar vindt wel dat ministerie het te rustig aan doet. De VNG ziet geen gegronde reden om nog vier jaar met de testen te wachten. Samen met de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB) doet het vrijdag de oproep aan het ministerie om niet in 2026, maar volgend jaar al in een aantal gemeenten te experimenteren met de nieuwe stembiljetten.

Gordijntjes

Daarbij ziet de VNG het niet zitten om de stemhokjes te voorzien van een gordijntje. Ollongren had daarvoor gepleit om de privacy en het stemgeheim van de kiezer te garanderen. Volgens de VNG wordt het daarmee echter te lastig voor de toezichthouders in de stemlokalen om de handelingen van de kiezer in het stemhokje te controleren. Omdat het stemgevaar volgens de VNG niet in het geding is, wil het de gordijntjes uit het plan schrappen.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken was vrijdag niet bereikbaar voor een reactie. Het stemmen met een potloodje op een papieren stembiljet lijkt ouderwets en achterhaald, maar toch houdt Nederland er voorlopig aan vast. Ten opzichte van een stemcomputer kan het stemgeheim op papier beter worden gegarandeerd en zijn de verkiezingen minder ontvankelijk voor (buitenlandse) hackacties.

Meer over