VN: Polynesië kan zonder Frankrijk

Ariejan Korteweg

PARIJS - Het wordt hoog tijd dat Polynesië zich losmaakt van Frankrijk en zijn toekomst in eigen hand neemt. Dat is de strekking van een resolutie die de Verenigde Naties eind vorige week aannamen.

Frankrijk reageerde furieus op de uitspraak. Het beschuldigt de VN van 'ontoelaatbare inmenging' en 'gebrek aan respect voor de democratische keuze van de Polynesiërs'. Parijs had eerder vergeefs gepoogd de resolutie van tafel te krijgen.

Frans Polynesië is een groep van honderden eilanden in het hart van de Stille Oceaan. Tahiti is het bekendste eiland, ook Mururoa en Bora-Bora behoren tot het eilandenrijk. Het eerstgenoemde eiland is een toeristische bestemming, de andere twee zijn vooral bekend vanwege de kernproeven die Frankrijk er tot in de jaren negentig hield. Sinds de19de eeuw vallen de eilanden onder Frans gezag, eerst als protectoraat, daarna als kolonie en sinds 1946 als overzees rijksdeel. In 1958 werd een referendum uitgeschreven, waarin een meerderheid van de bevolking aangaf bij Frankrijk te willen blijven.

Geregeld steekt het verlangen naar onafhankelijkheid de kop op onder de kwart miljoen inwoners van het eilandenrijk. Van tijd tot tijd is het onrustig op Tahiti, het hoofdeiland van Polynesië. De partij Tavini Huiraatira wil de banden met Frankrijk verbreken. Maar de echte macht is in handen van Gaston Flosse, een 81-jarige Fransman die over het eilandenrijk regeert als een vorst en er zijn eigen legertje, inlichtingendienst en radiostation opzette. Flosse werd vele malen beschuldigd van misbruik van overheidsgelden en favoritisme en een paar keer veroordeeld. De Verenigde Naties namen de resolutie aan enkele uren voordat Flosse opnieuw tot voorzitter van Frans Polynesië werd gekozen, met 38 van de 57 stemmen in de eilandenraad. De resolutie is een initiatief van Oscar Temaru, al decennia de politieke tegenstander van Flosse in Polynesië. Hij wordt bij de VN gesteund door de Salomonseilanden, de archipel Tuvalu en Nauru, andere eiland-staatjes in de Stille Oceaan.

Polynesië is in economische zin sterk afhankelijk van Frankrijk. Het draait deels op de koopkracht van de Franse ambtenaren, die als ze worden uitgezonden het twee- of drievoudige verdienen van wat ze in Frankrijk zouden krijgen. Andere inkomstenbronnen als de parelvisserij en het verbouwen van vanille lopen sterk terug.

Ook de Britse Falkland Eilanden en Tokelau, dat bij Nieuw-Zeeland hoort, staan op de VN-lijst van te dekoloniseren gebieden. Bij referenda die daar onlangs werden gehouden bleek een grote meerderheid bij het moederland te willen blijven. De resolutie van de VN zal geen gevolgen hebben.

Frankrijk reageert op de VN-resolutie over Polynesië

undefined

Meer over