VN-macht vreest aanval leger Kroaten bij Knin

De VN-vredesmacht is bang dat het Kroatische leger opnieuw een offensief zal beginnen tegen de Serviërs, die een kwart van het land in handen houden....

Van onze correspondent

Bart Rijs

ZAGREB

De militaire woordvoerder van de VN-vredesmacht in Kroatië (Uncro) Toby Bridge, vergelijkt de huidige manoeuvres met die van 'operatie bliksem', het offensief waarmee het Kroatische leger begin mei binnen drie dagen west-Slavonië veroverde.

De oorlog in Bosnië heeft de aandacht afgeleid van de nog altijd gespannen situatie in Kroatië. Maar een Kroatische aanval op Knin zou de doodklap betekenen voor het toch al haperende vredesproces. Vele honderden mensen zouden worden gedood of gewond en duizenden zouden op de vlucht slaan.

De Kroatische autoriteiten ontkennen in alle toonaarden dat de manoeuvres de voorbode zijn van een offensief. 'Ik kan u in naam van de Kroatische regering garanderen dat er geen offensief, oorlog of militaire actie wordt voorbereid,' verklaarde premier Nikica Valentic in de Kroatische krant Novi List.

Maar de Kroatische autoriteiten hebben zich steeds het recht voorbehouden militair in actie te komen als onderhandelingen niet snel tot reïntegratie van de Servische gebieden leiden. De gesprekken tussen de Serviërs en Kroaten liggen sinds de slag om west-Slavonië stil. Partijen hebben volgens Uncro 'onmogelijke voorwaarden' gesteld voor hervatting van de onderhandelingen.

De Serviërs eisen dat Kroatische troepen zich terugtrekken uit de Dinara-bergen, vanwaar ze de toevoerweg naar Knin kunnen afsnijden. De Kroaten weigeren te praten met de leider van de Kroatische Serviërs, Milan Martic, die ze verantwoordelijk houden voor de raketaanvallen op Zagreb en beschouwen als een oorlogsmisdadiger.

In een toespraak ter gelegenheid van 'staatsveiligheidsdag' zei Martic woensdag dat de Serviërs in Kroatië 'de keus hebben tussen de slavernij die wordt aangeboden door de internationale gemeenschap en de strijd voor de totale overwinning'.

De Kroatische Serviërs hebben na het verlies van west-Slavonië de commandant van het leger ontslagen. In zijn plaats is generaal Mile Mrksic, hoofd van de speciale eenheden van het Joegoslavische leger, naar Kroatië gehaald. Mrksic staat bekend om zijn organisatietalent. Met hulp van driehonderd Joegoslavische officieren is hij het Servische leger in Kroatië aan het reorganiseren en trainen.

In het Servische deel van Kroatië zijn enige duizenden mannen aangekomen, die eerder de wijk hadden genomen naar Servië. Ze zijn opgepakt door de Servische autoriteiten en teruggestuurd naar Kroatië, waar ze direct worden ingelijfd door het leger. Uncro denkt dat Kroatië het offensief wil inzetten voordat het Servische leger zich heeft kunnen versterken.

De Kroatische autoriteiten hebben haast met wat ze 'de bevrijding van de bezette gebieden' noemen. Begin volgend jaar zijn er verkiezingen. Veel Kroaten zijn ontevreden over de economische situatie en leggen de schuld bij de Kroatische Democratische Gemeenschap (HDZ), de partij van president Tudjman die het land op autoritaire wijze bestuurt. In het verleden bleken militiare successen voor de HDZ een garantie voor verkiezingssucces.

Meer over