NieuwsMladic

VN-aanklagers eisen ook in hoger beroep levenslang tegen Mladic

Aanklagers bij een VN-rechtbank in Den Haag eisen dat de voormalige Bosnisch-Servische generaal Ratko Mladic ook in hoger beroep tot een levenslange celstraf wordt veroordeeld. In 2017 werd Mladic door het toenmalige Joegoslavië Tribunaal verantwoordelijk gehouden voor genocide, misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. Met name de moord op meer dan 8.000 Moslimmannen- en jongens in Srebrenica, deze zomer 25 jaar geleden, werd hem zwaar aangerekend.

Ratko Mladic arriveert bij het tribunaal in Den Haag.  Beeld via REUTERS
Ratko Mladic arriveert bij het tribunaal in Den Haag.Beeld via REUTERS

Beide partijen, Mladic en de aanklagers, gingen destijds in hoger beroep. De rechtszaak diende dinsdag en woensdag bij de opvolger van het opgeheven Tribunaal, het zogeheten ‘Mechanisme’. Mladic (77) verlangt een nieuw proces, strafverlaging of zelfs vrijspraak. Hij houdt vol onschuldig te zijn.

Woensdagavond mocht Mladic zelf tien minuten spreken. Hij zei niet verantwoordelijk te zijn voor het begin van de oorlog op de Balkan, maar moest er als ‘professionele militair‘ wel aan deelnemen. ‘Ik ben geen heilige, maar een eenvoudig mens’. Mladic had een half uur willen spreken, maar werd door de rechtbank het woord ontnomen.

De aanklagers stelden dat Mladic zich niet alleen in Srebrenica maar ook op een handvol andere plekken in het uiteenvallende Joegoslavië schuldig heeft gemaakt aan volkerenmoord. De oorlog in Bosnië, begin jaren negentig van de vorige eeuw, heeft meer dan honderdduizend mensen het leven gekost; ruim twee miljoen mensen raakten ontheemd.

‘Barbaars’ optreden

Mladic, die ‘de slager van de Balkan’ werd genoemd, luisterde woensdag hoofdschuddend en nors kijkend naar de hoofdaanklager, Laurel Baig. Volgens procureur Baig had Mladic zijn ‘grote militaire macht’ misbruikt om dood en verderf te zaaien onder de Bosnische burgerbevolking. Het optreden van de generaal als aanstichter van etnische zuivering noemde hij ‘barbaars‘.

Een collega van Baig noemde Mladic ‘een van de ergste oorlogsmisdadigers die ooit terecht stond’. Zelfs als er tijdens het eerdere proces fouten zijn gemaakt – zoals Mladic’ verdediging beweert – rechtvaardigt niets een lagere celstraf dan levenslang, concludeerden de aanklagers woensdag vol overtuiging.

Een dag eerder hadden raadslieden van Mladic erkend dat onder diens leiding Bosnisch-Servische troepen de Moslim-enclave Srebrenica onder de voet liepen. De daar gelegerde Nederlandse VN-militairen van Dutchbat III wisten een bloedbad niet te voorkomen. De massamoord op moslims vond volgens de verdediging van Mladic evenwel niet plaats onder verantwoordelijkheid van de generaal, maar werd gepleegd door allerlei milities en ‘losgeslagen’ troepen.

Als gevolg van de coronapandemie ontbraken deze week nabestaanden van de slachtoffers bij het proces, dat deels per videoverbinding werd gevoerd. Munira Subasic zei tegen het persbureau ADP namens de Moeders van Srebrenica dat Mladic ook voor genocide op andere plekken dan Srebrenica moet worden gestraft. Wat de nabestaanden ook dwars zit, is dat Mladic in de rechtszaal nooit berouw heeft getoond.

Te verward

Aan het begin van de tweedaagse zitting van de VN-rechtbank had de verdediging gezegd dat Mladic niet gezond genoeg is om voor de rechters te verschijnen. Hij zou te verward zijn om het proces te kunnen volgen. Dat argument werd door de rechters verworpen. Zijn raadslieden zeiden onder protest aan de zitting (‘een rechterlijke dwaling’) deel te nemen.

Eerder dit jaar moest het hoger beroep om gezondheidsredenen uitgesteld worden. In gevangenschap in een Scheveningse cel, sinds 2011, kreeg Mladic tweemaal een beroerte en werd hij ook getroffen door een hartaanval. Tijdens de zitting van de afgelopen dagen maakte Mladic overigens niet de indruk dat hij er mentaal slecht aan toe was; hij leek geconcentreerd op de rechtszaak en toonde zich in zijn slotwoord strijdvaardig.

Het is de verwachting dat de internationale rechters, vijf in getal, volgend jaar uitspraak zullen doen in hoger beroep. Eerder al had Mladic’s ‘politieke baas’, Radovan Karadzic, het vonnis van het Joegoslavië Tribunaal aangevochten. Met averechts effect. Zijn straf ging in hoger beroep omhoog van veertig jaar cel naar levenslang.

Meer over