Vliegtuig wachtte vergeefs op huurlingen

Een groep van 62 huurlingen, verdacht van het plannen van een staatsgreep in Equatoriaal-Guinea, dacht deze week vrij te komen....

Er stond een vliegtuig klaar, gesponsord door een Zuidafrikaanse zakenman, er waren bussen gecharterd, maar voorlopig zitten ze nog achter tralies in de Chikurubi Maximum Prison in Harare, Zimbabwe. De 62 huurlingen, verdacht van het plannen van een staatsgreep in Equatoriaal-Guinea, zouden vorige week dinsdag al vrijkomen, maar op de valreep hield een rechter dat tegen.

Niets leek een terugkeer van de groep van - vooral - Zuid-Afrikanen nog in de weg te staan. Hun straf van een jaar was, wegens goed gedrag, verminderd met vier maanden. Maar toen ging de procureur-generaal van Zimbabwe, Sobuza Gula-Ndebele, dwarsliggen. Een strafvermindering wegens goed gedrag geldt alleen voor Zimbabwanen, zei hij. De '62' moeten gewoon hun tijd uitzitten. Tegen die uitspraak is de advocaat van de mannen, Alwyn Griebenow, in beroep gegaan.

Een jaar of acht maanden straf - de mannen zullen hoe dan ook later dit jaar vrij zijn. Ze boffen daarmee: vooruit gereisde groepsleden die al in Equatoriaal-Guinea waren, onder wie de Zuid-Afrikaan Nick du Toit, zijn inmiddels voor zeer lange tijd opgesloten.

Thrillerschrijver Frederick Forsyth zou er een spannend boek over kunnen schrijven - als hij dat niet al gedaan had. In 1974 schreef de Brit The Dogs of War, een thriller over een groep harde jongens die in 'Zangaro' een coup willen plegen, ten faveure van een Britse miljardair die uit is op de grondstoffen van het fictieve land.

Het in 1981 verfilmde boek, lijkt dertig jaar later werkelijkheid te zijn geworden. Op 7 maart 2004 landt een 40 jaar oude Boeing 727-100 op het vliegveld van Harare. De twee piloten willen even tanken en dan weer doorvliegen. De autoriteiten, waarschijnlijk getipt door de Zuid-Afrikaanse geheime dienst, vertrouwen de zaak niet. Wat de zaak extra verdacht maakt is dat ene Simon Mann, voormalig SAS-officier, het vliegtuig staat op te wachten. Mann had, wisten de Zimbabwanen, in hun land wapens ingeslagen, waaronder kalasjnikovs en raketwerpers.

De Zimbabwanen treffen 64 man aan boord, Zuid-Afrikanen, Namibiërs, Angolezen en een enkele Congolees. In het ruim satelliettelefoons, opblaasboten, radio's, slaapzakken en sloophamers. 'Materiaal voor commando's op een speciale missie', oordelen de Zimbabwanen. Nee, we gaan mijnen bewaken in Congo, is het - zwakke - verweer.

In werkelijkheid blijken de mannen onderweg te zijn naar Equatoriaal-Guinea, waar ze dictator Obiang Nguema moeten afzetten. Een nieuwe president, Severo Moto, verblijvend in Spanje, staat al in de coulissen klaar. In Equatoriaal-Guinea zelf worden nog eens vijftien man gearresteerd, onder wie Du Toit.

Nog meer Forsyth: inzet is de olie die in Equatoriaal-Guineawordt gevonden. 'Het Koeweit van Afrika' voert dagelijks 350 duizend vaten olie uit. Financiers van de couppoging zijn Britse en Zuidafrikaanse zakenlieden.

Onder hen Simon Mann, die zijn militaire opleiding aan Sandhurst volgde, en Mark Thatcher, zoon van Margaret Thatcher, voormalig premier van Groot-Brittannië. Zoon Thatcher, die in Zuid-Afrika is opgepakt, heeft begin dit jaar toegegeven dat hij betrokken was bij de couppoging, in ruil voor een mild vonnis: na een boete van 380 duizend euro te hebben betaald is hij Zuid-Afrika uitgezet.

Mann zit in een Zimbabwaanse gevangenis, en hij komt daar, in tegenstelling tot de 62 huurlingen, de komende drie jaar niet uit. Hij handelde in wapens. De '62' zijn alleen bestraft wegens 'illegaal verblijf' in Zimbabwe. Of ze komen deze week nog vrij, of ze moeten toch de straf van een jaar uitzitten.

Veel somberder ziet het er uit voor Nick du Toit en zijn maten in Equatoriaal-Guinea. Du Toit zal 34 jaar in de Black Beach Prison in hoofdstad Malabo moeten doorbrengen. Volgens echtgenote Belinda worden haar man en de tien andere buitenlanders 'langzaam uitgehongerd'. Ze krijgen dagelijks één kom rijst.

Meer over