Nieuws

Vleestaks is het effectiefst als de opbrengst ervan naar duurzaam werkende boeren gaat

Een belasting op vlees is het effectiefst als de opbrengst ervan ten goede komt aan boeren die duurzaam werken. Zo’n ‘heffing- en terugsluissysteem’ kan in potentie de vleesconsumptie beperken, dierenwelzijn bevorderen, het inkomen van de boer verbeteren en bijdragen aan de verduurzaming van de sector.

Minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit). Beeld Freek van den Bergh / Volkskrant.
Minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit).Beeld Freek van den Bergh / Volkskrant.

Tot die conclusie komen onderzoekers van Wageningen Universiteit. De maandag gepresenteerde studie is gedaan in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

In de ogen van Landbouwminister Carola Schouten is het voor de verdere verduurzaming van de landbouw en voedselproductie ‘essentieel dat de inspanningen die ondernemers daarvoor moeten doen lonend zijn’. Daarin kunnen volgens haar ‘beprijzingsmechanismen de sleutel zijn naar een werkelijk samengaan van economische, sociale en ecologische duurzaamheid’.

De onderzoekers bekeken welk fiscaal beleid het beste bijdraagt aan al deze doelen. Ze waarschuwen dat geen van de onderzochte opties ‘alle duurzaamheidsaspecten op een doeltreffende wijze afdekken’.

Zo valt een hoger btw-tarief voor vlees direct af, omdat de opbrengst naar de schatkist gaat en dus niet ten goede kan komen aan het inkomen van de boer. Ook kunnen losse heffingen op vlees, zonder dat de boer of verwerker meer krijgt, ervoor zorgen dat productie of slacht verdwijnen naar het buitenland. Een platte subsidie voor boeren doet dan weer niets aan de gewenste verlaging van de vleesconsumptie in Nederland.

Aan de winnaar – de combinatie van belasten en gericht subsidiëren – kleven ook nadelen. Zo zal moeten worden bepaald welk type vlees ‘duurzaam’ is en welke niet. Dit gaat onherroepelijk tot concessies leiden. Als voorbeeld geven de onderzoekers biologisch vlees. Dat heeft een gunstiger score op dierenwelzijn, maar minder op klimaat. Zo is ‘meer voer en zijn vaak ook meer dieren nodig voor een bepaalde hoeveelheid productie (bijvoorbeeld melk of eieren) vergeleken met gangbare landbouw’.

Het succes zal volgens de onderzoekers vooral afhangen van de afspraken tussen overheid en de voedselketen. ‘De vraag is of de overheid en de vleessector het eens kunnen worden op welke manier en aan wie het geld teruggesluisd zal worden. Als er niet goed wordt overlegd is de kans op mislukking groot.’

Meer over