Feiten bij het SkypenVitale Salarissen

Vitale salarissen zijn zo gek nog niet bij vitale beroepen. Met deze grafieken overtuigt u uw gesprekspartner dat het ook best betaalbaar is

Een pleidooi voor meer geld naar de zorg is makkelijker dan ooit, maar hoe overtuigt u uw gesprekspartner ervan dat het betaalbaar is?

Een nieuwe IC afdeling opgezet voor patiënten die niet besmet zijn met het corona virus.Beeld Arie Kievit

Ze kregen al applaus, opbeurende spandoeken en lovende woorden van koning en ministers. Maar als we zo blij zijn met de verpleegkundigen en iedereen rondom het ziekenhuis, moeten we ze dan niet beter belonen? Zorgmedewerkers, zo weten we inmiddels, horen tenslotte tot de vitale beroepen. Daar hoort ook een vitaal salaris bij, zou je zeggen. En terwijl er al miljarden worden uitgegeven om de werknemers bij commerciële bedrijven te helpen, heeft de publieke sector nog geen extra geld gehad.

zcBeeld zxc

Een pleidooi voor meer geld zal tijdens het skypegesprek vast weinig weerstand oproepen, maar kunnen we het ook betalen?

Redenen genoeg om de zorgmedewerkers meer te betalen, maar begin niet over de slechte cao of het lage uurloon, want grosso modo houdt het salaris van zorgpersoneel gelijke pas met werknemers uit andere sectoren. Het is beter te wijzen op de zware emotionele belasting van het vak. Afgezien van de managers, die zich kennelijk ook beklagen over hoge werkdruk, is de werklast in de zorg veruit het hoogst – en dat is gemeten vóór de coronacrisis.

zzXBeeld ZX

Als u dan pleit voor meer geld is er altijd wel een zuinige debater die u wijst op de torenhoge kosten van de zorg. Door de vergrijzing, zo krijgt u dan te horen, stijgen elk jaar de kosten waarvoor de belastingbetaler moet opdraaien. En inderdaad, de lijn van zorgkosten toont een welhaast onstuitbare drang omhoog. Uiteraard nemen de kosten in absolute bedragen toe, maar ook als je kijkt naar de gehele Nederlandse economie, of naar de rijksbegroting zie je dat de zorgkosten meer dan gemiddeld stijgen. Meer salaris zal dat lijntje omhoog alleen maar steiler maken, zo is het tegenargument.

Misschien moet u dan in het gesprek de ziekte van Baumol laten vallen, vernoemd naar de econoom William Baumol. Hij beschreef het akelige fenomeen dat wie een dienst levert zijn productiviteit nauwelijks weet te verhogen, terwijl wie een product maakt dankzij innovatie meer kan maken. De muzikant versus de fabrikant is dan het geijkte voorbeeld. Waar een violist de sonate van Beethoven ook tweehonderd jaar na dato nog altijd in hetzelfde tempo moet spelen, kan de fabrikant van mondkapjes niet één exemplaar per uur met naald en draad maken, maar tienduizenden exemplaren van de lopende band laten rollen. Als fabrikant en muzikant hun salarissen evenveel verhogen, zal de kostprijs van een optreden sterk stijgen, terwijl een mondkapje betaalbaar blijft.

Door deze wet van Baumol is het voor dienstverlenende beroepen, zoals in de zorg, veel lastiger om de productiviteit en daarmee ook de salarissen te verhogen. Niet verwonderlijk dus dat de arbeidsproductiviteit in de industrie aanzienlijk hoger ligt dan in de zorg. Je kunt de zorgmedewerker toch moeilijk straffen voor deze situatie, zo kunt u betogen.

Bovendien is er hoop. Juist in de ziekenhuizen is door de ontwikkeling van medische apparatuur en medicijnen de productiviteit ook na de economische crisis van 2008 schoksgewijs best wat gestegen en weten de zorgmedewerkers de ziekte van Baumol enigszins te verdrijven.

Dus als u in het gesprek de salarisverhoging in de zorg bepleit, vertel er dan losjes bij dat door slimme innovatie de kosten door de samenleving heus wel te dragen zijn.

Meer over