Vissers van Huaya luisteren naar Chinees wapengekletter

Een ongewapende grenswacht ligt languit op de grond te slapen voor het tempeltje van 'de groene draak die buigt voor de tijger'....

TOINE BERBERS

Van onze correspondent

Toine Berbers

HUAYU, Taiwan

De slaper brengt de laatste twee maanden van zijn dienstplicht door op Huayu, het Taiwanese eilandje dat het dichtst bij het Chinese oefengebied ligt waar marine en luchtmacht voor de tweede dag met scherp schieten. Eenmaal wakker geschrokken wijst hij naar de grijsblauwe golven in het westen. Meer naar het zuidoosten is die ochtend de vierde proefraket neergekomen. Op de vraag of Huayu goed beschermd is, komt slechts een glimlach. Hij mag geen militaire geheimen prijsgeven. Dat hoeft ook niet. Zelfs een leek ziet dat Huayu slecht wordt verdedigd. Er zijn nauwelijks soldaten, de vestingwerken die andere eilanden in de Straat van Taiwan domineren, ontbreken hier geheel. De paar schuilkeldertjes verkeren in deplorabele staat. In de twee haventjes liggen enkele vissersboten, maar geen marineschepen.

Huayu is het meest westelijke eiland van de Pescadoren (Penghu in het Chinees), een archipel van 64 eilanden midden in de Straat van Taiwan. Het mag dan niet zwaar worden verdedigd, de Taiwanezen zijn het niet vergeten. Frank Chieh, de running mate van presidentskandidaat Peng Ming-min, bracht onder begeleiding van een politieboot gisteren een bezoek. Het gevolg is dat het morsige vissersdorpje nu groen ziet van de DPP-vlaggen.

Niet dat de 300 dorpelingen op 23 maart voor Peng en Taiwanese onafhankelijkheid zullen stemmen. In de schamel ingerichte, geel geverfde huiskamer van dorpshoofd Wang An-Chih hangt een staatsieportret, waarop hij staat naast president Lee Teng-hui, de grote favoriet. Wang denkt dat de meeste stemmen op Huayu naar Lee gaan.

Het dorpshoofd maakt zich grote zorgen. In zijn rode huistempeltje voor de Godin van de Genade branden gekleurde lichtjes. Zijn vinger glijdt over een zwart-witte stafkaart. Het Chinese oefengebied omvat bijna de helft van de rijke visgronden ten westen van Huayu. Daar moet het dorp de kost verdienen. Nu kan de vloot niet uitvaren.

De regering wil geen vissersincident met China. Boten die in het oefengebied verzeild dreigden te raken, werden razendsnel opgebracht door de Taiwanese marine. Drie patrouilleschepen varen nu heen en weer ten westen van de Pescadoren.

'De spanning is te snijden', zegt Wang, terwijl de volgende bezoeker zijn opwachting maakt. Het dorp loopt uit voor de commissaris van de Pescadoren, Chen Lieh. Zijn helikopter landt op een modderig weitje naast de haven.

De commissaris blijkt veel optimistischer. 'We zijn allemaal broeders. We moeten pratend een uitweg vinden. Oorlog is de stomste oplossing. Mao Zedong trok honderd jaar uit voor hereniging.'

De huidige leiders in Peking hebben veel minder geduld. Er gaat geen dag voorbij of de pers in Hongkong onthult dat er nog meer oefeningen ophanden zijn. Militaire deskundigen in Taipei zijn bang voor incidenten. Zo denkt Milton Yueh van het Instituut voor Internationale Betrekkingen dat China zal proberen een slecht bewaakt eiland voor een dag te veroveren om Taiwan te vernederen.

De legerleiding is zich van dit gevaar bewust. Chef-staf Luo Yi-chi inspecteerde eergisteren de troepen op de Pescadoren, volgens hem de eerste gordel in Taiwans verdediging tegen het vasteland. De soldaten kregen te horen dat ze niet bang moesten zijn voor de dood .

Op de kade van het eiland Huching, op zestig kilometer van het oefengebied, laden dienstplichtigen granaten uit. Ze verdwijnen op een brede vrachtwagen achter de kale, grauwbruine berg. In het dorpje maakt de bevolking zich op voor de inwijding van een nieuwe snelle veerboot. Als de Hai An 3 (Vredige Zee 3) de haven binnenscheurt, klinkt een oorverdovend vuurwerk. De spanning is even vergeten .

Maar enkele vissers zijn erg bang van China. De winkel van dorpshoofd Chen Ta-ch'uen verkoopt twee maal zo veel rijst als normaal. Hij wijst naar een langskomende jeep met een zware mitrailleur: 'Wij hebben vertrouwen in de regering'. De economie van de Pescadoren, waar 70 duizend mensen wonen, gaat al jaren achteruit. Het toerisme moet, net als op de eilanden die Taiwan vlak voor de kust met China bezit, uitkomst bieden.

Onderwijzeres Silvia Peng gelooft in de Pescadoren. Ze denkt dat het wel meevalt met het gevaar van de 'barbaarse communisten'. Peng vreest alleen dat de komst van de Amerikaanse vloot escalerend werkt. Als puntje bij paaltje komt, zullen de Amerikanen toch niet helpen. 'Veel beter zou zijn dat ze begrijpen dat het rijke Taiwan een heel ander land is, net als Singapore. We zijn Taiwanees en alleen in ras Chinees.' Ze heeft het nog niet gezegd, of er klinkt opnieuw vliegtuiggerommel in de lucht.

Meer over