Vijf vragen over het puntenrijbewijs

Verkeersofficier Koos Spee van het Bureau Verkeershandhaving Openbaar Ministerie (BVOM) zei vrijdag op BNR Nieuwsradio dat hij het puntenrijbewijs beschouwt als een groot succes en een 'stok achter de deur'. Hij pleit ervoor om alle bestuurders zo'n rijbewijs te geven. Vijf vragen en antwoorden over het puntenrijbewijs.

Van onze redactie

Wat is het puntenrijbewijs?
Het huidige puntenrijbewijs is op 30 maart 2002 ingevoerd, en staat ook wel bekend onder de naam 'beginnersrijbewijs'. Iedere Nederlander die voor het eerst een rijbewijs haalt, valt in de categorie 'beginnende bestuurder' en krijgt voor vijf jaar een puntenrijbewijs. In die periode gelden er voor hem of haar strenge gedragsregels. Wie in de fout gaat, raakt een punt kwijt. Bij het verlies van drie punten wordt het rijbewijs geschorst. Ook moet de bestuurder dan een rijvaardigheidsonderzoek doen, dat bestaat uit een theorie- en een praktijkgedeelte. Blijkt daaruit dat de beginnende bestuurder niet rijvaardig is, dan wordt het puntenrijbewijs ongeldig verklaard.

Welke overtredingen tellen mee voor het puntenrijbewijs?

  • het veroorzaken van een ernstig ongeval met dodelijke afloop of zwaar letsel;
  • het veroorzaken van materiële schade of lichamelijk letsel door het niet naleven van de verkeersregels;
  • snelheidsovertredingen van meer dan dertig kilometer per uur;
  • bumperkleven;
  • veroorzaken van gevaar of hinder in het verkeer.

Werkt het puntenrijbewijs?
Daarover lopen de meningen uiteen. Wetenschappers voorspellen dat het aantal verkeersdoden nauwelijks afneemt. Ze denken dat het voorgestelde puntenrijbewijs onvoldoende afschrikt. Alleen in het begin gaan automobilisten voorzichtiger rijden. Na een tijdje vervallen ze in hun oude rijgedrag. Daarbij komt dat een puntenrijbewijs dom of onoplettend rijgedrag niet voorkomt. Eind 2005 bleek uit een evaluatie van de eerste resultaten dat de pakkans erg laag was: slechts twintig wegpiraten waren met drie strafpunten hun rijbewijs kwijtgeraakt. Inmiddels zou het gaan om 'enkele tientallen'. Volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV), die het onderzoek uitvoerde, schiet het puntenrijbewijs zijn doel dan ook voorbij. Maar volgens anderen, waaronder het BVOM, zijn de resultaten wel degelijk bevredigend en is het puntenrijbewijs toe aan een uitbreiding. ‘Van de mensen die één keer zijn veroordeeld voor een ernstige overtreding, zien we 95 procent niet meer terug.'

Waarom zijn de regels tot nu toe niet strenger gemaakt?
Omdat men vreest dat meer automobilisten hun rijbewijs kwijtraken en illegaal gaan autorijden. In Australië speelt dit probleem al langer. Ook zullen meer mensen doorrijden na een ongeval om te voorkomen dat ze het puntenaantal overschrijden, verwachten onderzoekers. In Nederland zijn er wel voorstellen geweest om het rijbewijs sneller in te vorderen bij snelheidsovertredingen, overschrijdingen van de alcohollimiet of drugsgebruik.

Waarom is het dan toch ingevoerd?
De Tweede Kamer vindt verkeersveiligheid erg belangrijk. Daarbij komt dat het draagvlak groot is: 85 procent van de Nederlanders is voorstander van een puntenrijbewijs, blijkt uit enquêtes. Bovendien blijkt uit cijfers van de SWOV dat de kans dat autobestuurders van tussen de 18 en 24 jaar betrokken raken bij een verkeersongeval vier keer zo groot is als bij andere bestuurders.

Meer over