Vijf voor zes: Sonia Gandhiji!

Aan de Ganges ligt de grootste stad van de deelstaat waar de meeste Indiërs wonen. Het is Kanpur. Deze industriestad met 2,5 miljoen inwoners prijkt op het campagneprogramma van oppositieleidster Sonia Gandhi....

De verkiezingsstrijd is hier deze week losgebarsten. Overal kom je de campagnejeeps tegen. Ook in de krottenwijk, dicht bij de rivier, wapperen de partijvlaggetjes. Naast de krotten de fabrieken. Leer, karton, tin. De textielsector was hier eens groot, maar daar is de klad in gekomen.

Naast het golfterrein ligt de scholenbuurt.

Eindeloos veel marktstalletjes, een moskee, een christelijke kerk, een hindoetempeltje. Niet alleen de fameuze Indiase koeien, ook varkens scharrelen op straat hun kostje bij elkaar. Aan het andere eind van de stad is Motijheel, een groot park. Daar wordt Gandhi verwacht.

Om half drie is het open veld in het park een zee van vlaggen, oranje-wit-groen met een opgestoken hand in het midden, het symbool van de Congrespartij. De witte plastic stoelen zijn nog leeg. Alleen een groep vrouwen is al gaan zitten, zij beschermen zich met hun sari's tegen de felle zon. De mannen zitten aan de rand van het veld, onder de bomen.

Om half vier zal Sonia komen, volgens het programma. Zij heeft er dan al een hele dag opzitten van toespraken houden, menigtes toezwaaien en toegejuicht worden. Volgens het weekblad India Today is Sonia Gandhi de afgelopen anderhalf jaar veranderd. Bij de vorige verkiezingen, februari vorig jaar, werd de erfgename van de Nehru-Gandhi-dynastie op het nippertje van stal gehaald om de afkalvende partij te redden.

Hoewel haar optreden verre van overtuigend was, heeft ze ertoe bijgedragen dat de nederlaag van India's oudste partij niet nog groter was. Haar speeches duurden hooguit vijf minuten en behelsden voornamelijk de familiebetrokkenheid bij India. Haar schoonmoeder Indira Gandhi werd vermoord toen ze premier was, haar man Rajiv toen hij op verkiezingscampagne was.

De weduwe stond niet te popelen om in de voetsporen van haar (schoon-)familie te treden. Pas na jaren wist de Congrespartij haar vorig jaar over te halen het partijvoorzitterschap op zich te nemen. Afgelopen winter droeg Sonia Gandhi bij aan overwinningen van de Congrespartij bij deelstaatverkiezingen. Ze heeft greep gekregen op de organisatie, en zoekt nu het contact met de massa.

Om half vier zijn de meeste stoelen in het park van Kanpur bezet. Paraplu's en partijvlaggen helpen tegen de hitte. Een regiment oproerpolitie komt het veld op, de meeste agenten verkiezen toch de bomenrand. De ene na de andere spreker, en af en toe een spreekster, probeert het publiek te boeien. Geen applaus. Geen muziek, het programma is sober.

Om half vijf gaat de zon even achter de wolken, het park stroomt helemaal vol. Om kwart voor vijf komt de mededeling dat Sonia nog niet is gearriveerd met haar helikopter, het kan nog wel een uur duren. Vijf minuten later: Sonia is geland, het publiek stormt naar voren, tussen de stoelen door.

Sonia is voor het eerst voor zichzelf op campagne. Ze heeft zich kandidaat gesteld voor het parlement, om geen risico te nemen in twee kiesdistricten. In de zuidelijke deelstaat Karnataka kreeg ze een zware rivaal: Sushma Swaraj, een ervaren politica van de regeringspartij BJP. Hier in de noordelijke staat Uttar Pradesh (UP) strijdt Sonia Gandhi voor een zetel vanuit Amethi, het kiesdistrict van voormalig premier Rajiv Gandhi.

UP is nu grotendeels in handen van de BJP, maar de deelstaatregering heeft zich niet populair gemaakt. Sommige BJP-afdelingen zouden hun partij gesmeekt hebben vooral niet de deelstaat-premier op campagne te sturen naar hun kiesdistrict.

Dat biedt kansen voor de Congrespartij. Waarnemers verwachten dat de partij zeker tien zetels zal terugwinnen in de Ganges-staat, tevens de thuishaven van de Nehru-Gandhi's. In UP zijn 85 van de 543 parlemenszetels te verdienen.

Vijf voor zes: Sonia Gandhiji! Leve Sonia Gandhi! Ze komt het podium op met haar zoon Rahul. Ze wuift. De spreker is totaal onverstaanbaar door het gejoel. Jongens zijn in de bomen geklommen, met partijvlaggen, om een glimp op te vangen van haar. Tien over zes: Sonia spreekt.

Ze betreurt de sluiting van de textielfabrieken in Kanpur. Als ze wordt gekozen zal ze proberen de fabrieken nieuw leven in te blazen. Haar besluit zich in te zetten voor de armen en de vrouwen is, zegt Sonia, versterkt door het enthousiasme dat ze van de menigtes ontvangt.

'Kargil' is opnieuw een belangrijk element in haar toespraak. 'De BJP-regering heeft de invasie van Kasjmir vanuit Pakistan te laat ontdekt, en dat komt door de onervarenheid van de coalitie.' Stabiliteit is ook een terugkerend thema. 'Alleen de Congrespartij is erin geslaagd de regeringstermijn van vijf jaar vol te maken.' De afgelopen maanden is Sonia Gandhi door de BJP en zelfs door partijgenoten aangevallen vanwege haar onervarenheid en het feit dat zij niet in India is geboren.

Ze legt haar lot in handen van de kiezers. 'Ik ben niet bang voor kritiek. Jullie moeten het oordeel vellen over de kritiek die er over mij is uitgestort tijdens deze campagne.' Eindelijk applaus, donderend applaus.

Meer over