Vijf vedettes

Actrice Susan Sarandon speelde in honderd films, deelde het filmbed met Catharine Deneuve en vocht in Thelma & Louise. Met V kijkt zij terug op vijf cruciale rollen.

Pretty Baby, 1978

'Mijn eerste ervaring met een artistieke film, gemaakt door regisseur Louis Malle en Sven Nykvist, de vaste cameraman van Ingmar Bergman. Filmauteurs met een compleet eigen kijk op cinema. Maar de rest van de crew, eigenlijk alleen ervaren in het maken van B-films, had ondertussen geen flauw idee wie Sven of Louis waren. Niemand leek ze serieus te nemen. De opnamen verliepen ongelofelijk hectisch, er werd veel gedronken, soms kwam slechts de helft van de figuranten opdagen. Bovendien pleegde de zoon van de editor zelfmoord vlak voor we begonnen. Twee weken later bracht de zoon van Sven Nykvist zichzelf om het leven. De moeder van Brooke Shields werd gearresteerd en zat vrijwel tijdens de volledige opname vast.

In de film speelde ik Brookes moeder, maar ook op de set probeerde ik haar bij de les te houden. Vanaf mijn eerste dag op de set sliep ze op mijn kamer en sindsdien ontfermde ik mij over haar. Ze was volkomen onervaren. Ook als ik geen scènes hoefde te spelen, was ik op de set aanwezig.

Mij is altijd geadviseeerd nooit een moeder te spelen. Dat betekent het einde van de carrière, van je vrouwelijke aantrekkingskracht. Ik heb mij daar nooit iets van aangetrokken - ik was hier 32 en speelde voor het eerst een moederrol. Het werkte ook omdat ik op dat moment zelf nog geen moeder was. Als oudste uit een gezin van negen werd de verzorging van kinderen er al vroeg ingepeperd. Dat zal ook de reden zijn geweest waarom ik nooit haast heb gehad zelf moeder te worden. Inmiddels heb ik ook voor het eerst een oma gespeeld, in The Lovely Bones van Peter Jackson. Een beetje een rare oma overigens, maar wel een leuke.'

The Hunger, 1983

'Ik heb twee seksscènes gespeeld met bekende, gerespecteerde acteurs. Een daarvan was met James Spader in White Palace, een vrij wilde, expliciete scène die mensen destijds echt heeft gechoqueerd. De ander was met Catherine Deneuve in The Hunger, de eerste film van Tony Scott waarin ik een lesbische vampier speel. In het oorspronkelijke scenario werd ik volledig dronken voor ik met haar in bed eindigde. Dat vond ik zo'n onzin. Tegen Tony zei ik: 'Moet ik serieus eerst drónken worden om met Catherine Deneuve naar bed te gaan? Is het niet veel interessanter als je mijn personage bewust laat kiezen?'

Catherine en ik hebben die scène uiteindelijk samen geschreven. Het ontstond bijna ter plekke. Zij knoeit wijn op mij, ik krijg iets schoons van haar, zij raakt mij aan en we zoenen voor het eerst. De rest was een soort ballet. Het gaat voor mij ook niet om de seks die uiteindelijk in de film is te zien, maar om de momenten voor en na de vrijpartij. Waarom belanden ze bij elkaar in bed en hoe ligt hun verhouding na afloop? Dat zijn veel interessantere vragen.

Het lijkt nu een belangrijke scène in de filmgeschiedenis, maar op dat moment hadden we niet het idee dat we iets baanbrekends aan het filmen waren. Ik koos niet voor de rol van lesbische vampier om een bewust statement te maken, het verdedigen van homorechten vond ik daarvoor al belangrijk.'

Bill Dunham, 1988

'Een belangrijke film voor mij, omdat ik voor het eerst niet werd gevraagd om een film beter te maken. Onlangs droeg ik mijn rol voor op een podium in het Los Angeles County Museum of Art, als onderdeel van een project van filmmaker Jason Reitman. Het scenario is zo goed dat het blijkbaar gewoon overeind blijft wanneer je het vanaf een podium voorleest.

Ik was net 40 en speelde een heel sexy honkbalgroupie, op dat moment was het vrij uniek om op die leeftijd zo'n rol te spelen. Het prettige was dat mijn personage slim en seksueel agressief mocht zijn, zonder dat ze daarvoor aan het eind van de film werd gestraft. Vrouwen die seksueel zelfverzekerd zijn, gaan immers bijna altijd dood.

Ik mocht destijds opdraven omdat andere actrices de rol niet wilden. Ik was toen op een moment in mijn carrière beland dat het vernederend werd om auditie te doen, maar ik wilde die rol zo graag dat ik een duur vliegticket kocht om vanuit Italië, waar ik destijds woonde, naar de auditie in Los Angeles heen en weer te vliegen. Daar ontmoette ik ook Tim Robbins, waarmee ik 23 jaar lang een heel goede relatie had. We kregen twee kinderen.'

Thelma & Louise, 1991

'Een iconische film, uiteindelijk. Het had eenvoudig kunnen ontaarden in een flauw meisjesverhaal, maar Ridley maakte er een heroïsche vertelling van. We zagen het als een cowboyfilm met meisjes en auto's in plaats van jongens en paarden.

We wisten dat we iets heel krachtigs aan het maken waren, maar niemand zag het als een feministisch statement. Geena Davis en ik hadden vooral een hoop lol. Het klinkt naïef, maar we hadden geen idee dat we een verhaal vertelden dat tot dan toe was gedomineerd door blanke heteroseksuele mannen van een bepaalde leeftijd. We hebben het uiteindelijke effect van de film volledig onderschat - juist daarom waren we waarschijnlijk in staat het genre op zijn kop te zetten.

Bij geen enkele zogenaamd controversiële film waarin ik speelde, had ik de ophef vooraf verwacht. Het enige wat ik wil is een personage zo eerlijk en precies mogelijk spelen.

De mogelijkheid dat zoiets controversieel wordt bevonden, heb ik altijd onderschat. Tijdens de filmopnamen kun je het geheel sowieso niet beoordelen, dat stel je doorgaans uit voor later.'

Dead Man Walking, 1995

'Ik heb ongeveer een jaar op Tim (Robbins, BJB) ingepraat voor hij besloot de film te regisseren. Hij was op dat moment bezig met Cradle Will Rocken besloot die film later te maken. Gelukkig.

Ik vond het boek fantastisch, geschreven door een non die een band opbouwde met een ter dood veroordeelde. We hadden nooit verwacht dat de film meer dan 100 miljoen dollar zou opbrengen. Ik dacht dat hij direct op video zou worden uitgebracht. Het verhaal gaat over de verhouding tussen een man in de dodencel en een non die zich om hem bekommert, maar het was niet als politieke film bedoeld. De film ging vooral over de specifieke details rond de laatste dagen van een ter dood veroordeelde. Ik denk dat het heel belangrijk was dat dit eens gebeurde. Vrijwel iedereen heeft een sterke mening over de doodstraf, terwijl niemand weet hoe de totstandkoming en uitvoering eigenlijk in zijn werk gaat.

Het was een kroon op het werk van de hele crew dat ik uiteindelijk die Oscar kreeg. Het boek werd vervolgens vertaald in bijna elke taal ter wereld - het publiek van zuster Helen werd vele malen verdubbeld. Het wordt tegenwoordig op scholen nog steeds als toneelstuk opgevoerd. Dat geeft nog altijd veel voldoening.'

'Toucha toucha toucha touch me', zong een sexy Susan Sarandon in 1975 in cultmusical The Rocky Horror Picture Show. In de daaropvolgende jaren speelde de Amerikaanse actrice (66) in ruim honderd films. Ze maakte naam als onderdeel van het moordenaarsduo Thelma & Louise en deelde het filmbed met Catherine Deneuve, en speelde schijnbaar even eenvoudig een non in het doodstrafdrama Dead Man Walking, waarvoor ze een Oscar ontving. Afgelopen woensdag was Sarandon als eregast aanwezig tijdens de openingsfilm van de Amsterdam Film Week, waar de David Mitchell-verfilming Cloud Atlas werd vertoond, waarin ze in drie bijrollen een optreden maakt. In diverse bioscopen in Amsterdam is tot en met aanstaande zondag een selectie van haar werk te zien, waaronder ook Romance & Sigarettes en Igby Goes Down. Daarom vroegen wij haar terug te kijken naar een vijftal cruciale rollen die op verschillende wijze de grote lijnen van haar carrière hebben bepaald.

Amsterdam Film Week

De tweede editie van de Amsterdam Film Week, een 'best of'-festival waarbij films worden vertoond die eerder dit jaar prijzen hebben gewonnen of anderszins opvielen, duurt nog tot en met zondag 11/11. Actrice Susan Sarandon was afgelopen woensdag als eregast aanwezig tijdens de opening van het festival, waar onder meer een retrospectief van haar werk wordt vertoond. Slotfilm is de sciencefictionfilm Looper van regisseur Rian Johnson, die vanaf 29/11 door het hele land in de bioscopen wordt vertoond.

undefined

Meer over