Vetvrij

Sinds de Tweede Wereldoorlog bestaat er in het rijke deel van de wereld consensus over het idee dat vet eten slecht is voor je hart....

Een groot aantal onderzoeken naar de ongezondheid van vet kwam op gang, maar voordat de uitkomsten daarvan bekend waren, werd Amerika al overstroomd met antivet campagnes. De resultaten van de onderzoeken waren echter niet eenduidig. De Harvard School of Public Health onderzocht gedurende twintig jaar het verband tussen dieet en gezondheid bij driehonderdduizend Amerikanen. Er kon geen verband worden gevonden tussen totale vetconsumptie en hart- en vaatziekten.

Wel bleek dat transvetzuren, zoals die in allerlei vetarme halva-producten voorkomen, schadelijk waren. Ondanks het feit dat meer dan tweehonderd miljoen gulden in de studies was gestoken, werden deze uitkomsten niet gebruikt om de voedingsadviezen aan te passen.

In een serie andere onderzoeken, het Multiple Risk Factor Intervention Trial (MRFIT), die driehonderd miljoen gulden kostten, werden mensen aangemoedigd geen vet te eten, te stoppen met roken en hun verhoogde bloeddruk te laten behandelen. Vet laten staan, had in geen van de onderzoeken enig effect. De onderzoekers geloofden echter zo sterk in de schadelijkheid ervan, dat ze deze resultaten weten aan 'methodologische gebreken'.

Wonderlijk genoeg hadden alle campagnes een paradoxaal effect. Gedurende de periode dat de antivet-propaganda in de VS zijn hoogtepunt bereikte, van 1960 tot 1980, steeg het aantal dikkerds van 14 naar 22 procent van de Amerikaanse bevolking.

Inmiddels is bekend dat een dieet met weinig vet en veel koolhydraten nogal wat nadelen heeft. Het wordt vrij snel verteerd en omgezet in vet reserves waar het lichaam niet meer bij kan. Snel na de maaltijd ontstaat opnieuw een hongergevoel, dat met het steeds aanwezige fast food bestreden kan worden. Low Fat Fast Food is een miljarden industrie in de VS.

Argumenten voor het slechte vet werden ook gehaald uit onderzoeken waarbij landen werden vergeleken. Zo zouden de mediterrane landen veel minder hartdoden kennen dan bijvoorbeeld Finland en Schotland. Daaruit zijn allerlei adviezen gedestilleerd, variërend van veel wijn drinken en overal olijfolie in doen, tot veel vis en verse groentes consumeren.

Dit kabaal verstomde toen een kiene dokter de levensverwachtingsstatistieken van genoemde landen naast elkaar legde. Hoe fijn het ook was rond de Middellandse Zee, de mensen werden er exact even oud als in Finland en Schotland. Het verschil in aantal hartdoden had een onverwachte oorzaak.

De overlijdenscertificaten in Frankrijk kenden veel minder categorieën met hartziekten dan in de noordelijker landen. Secties worden heel weinig gedaan bij mensen die een natuurlijke dood gestorven lijken te zijn. Wanneer wel sectie wordt gedaan, blijkt de opgegeven doodsoorzaak meestal onjuist.

Dit certificaateffect blijkt ook de oorzaak van de vermeende hartdoodepidemie in de VS na de Tweede Wereldoorlog. In 1949 werd daar de categorie 'arteriosclerotische hartziekte' als doodsoorzaak aan het certificaat toegevoegd. De American Heart Association merkte op dat daardoor in één jaar 20 procent meer mannen en 35 procent meer vrouwen aan hartziekten waren overleden.

Meer over