Verzoenende parlementsvoorzitter Zaïre slachtoffer van duivelspact

Een duivelspact van aanhangers van de Zaïrese president Mobutu Sese Seko en diens meest radicale tegenstanders heeft de gematigde voorzitter van het parlement, de aartsbisschop Laurent Monsengwo Pasinya, ten val gebracht....

Reuter

KINSHASA

Een tweederde meerderheid in het 'overgangsparlement' oordeelde dat Monsengwo 'vooringenomen' optrad als voorzitter en zette hem zaterdagnacht na een verhit debat af. De aartsbisschop was de leidende kracht achter het huidige kabinet onder leiding van de technocratische premier Kengo wa Dondo. In de regering zitten ministers uit de vroegere eenheidspartij van Mobutu en leiders van een deel van de oppositie.

De leider van de Mobutu-gezinde meerderheid in het parlement, Mandungu Bula Nyati, ontkende gisteren echter dat Dondo nu doelwit is van de gelegenheidsalliantie van aartsvijanden. Monsengwo wordt vaak gezien als de enige die Mobutu kan verslaan bij presidentsverkiezingen, hoewel de aartsbisschop ontkent presidentsaspiraties te hebben.

De radicale democratische oppositie raakte in onmin met de parlementsvoorzitter omdat die weigerde de oppositieleider Etienne Tshisekedi als premier naar voren te schuiven. Tshisekedi is de meest onverzoenlijke tegenstander van Mobutu, die een militaire dictatuur voerde van 1965 tot 1990.

Mobutu gaf in 1990 toe aan de druk van de democratiseringsbeweging. Hij stelde Tshisekedi aan als premier maar zette hem kort daarop weer af. Zaïre had daarop twee regeringen, maar Tshisekedi's bewind bestond nog slechts in naam. Monsengwo doorbrak in 1991 de impasse, maar Tshisekedi en zijn aanhang weigerden aan een tijdelijk compromis mee te doen. Monsengwo's bemiddeling leidden in juni vorig jaar tot de vorming van het kabinet-Kengo. De bisschop trok zich daarop gedeeltelijk terug uit de politiek.

Kengo wa Dondo heeft het afgelopen jaar het vertrouwen gewonnen van westerse regeringen, die Zaïre eerder als een staatloze maatschappij hadden afgeschreven. Hij probeerde weer enig systeem te brengen in de door corruptie aangevreten economie. Enkele van Mobutu's machtigste medestanders verloren hun lucratieve baantjes.

Mobutu is er in geslaagd de oppositiepartijen uit elkaar te drijven. Hij komt niet meer in de hoofdstad Kinshasa, maar zijn aanhangers hebben het overgangsparlement - ooit het bolwerk van de oppositie - naar hun hand gezet. Vrije verkiezingen werden uitgesteld. Dinsdag stemde het parlement voor een nieuw uitstel met twee jaar.

Meer over