Verzet tegen hervormingen komt vooral van linkervleugel Labour; Britten wacht 'jaar van uitdaging'

Tony Blair, zijn regering, Labour en Groot-Brittannië staan voor 'het jaar van de uitdaging'. Dat zei eerstgenoemde dinsdag tijdens zijn toespraak tot het Labourcongres in Blackpool....

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

Blair kondigde ingrijpende hervormingen aan in de verzorgingsstaat, het onderwijs, de gezondheidszorg en de misdaadbestrijding die, zei Blair, tot 'aanvallen van links, van rechts, van voren en van achteren zullen leiden'.

'Wanneer je hervormingen doorvoert', waarschuwde Blair, 'zullen mensen je dwarszitten. Als je de verzorgingsstaat hervormt, zullen ze zeggen dat je de armen verraadt. Als je de misdaad aanpakt, noemen ze dat een gevaar voor de burgerlijke vrijheden. Als je de inflatie tegengaat, ben je bezig de industrie te vernietigen.'

Met die drie voorbeelden van - verwachte - kritiek richtte Blair zich vooral op tegenstanders in eigen kring. De premier beseft dat, gezien de uiterst zwakke oppositie van de Conservatieven, de gevaarlijkste tegenstanders van zijn hervormingsbeleid zich op de linkervleugel van zijn eigen partij bevinden.

Blair kondigde ingrijpende veranderingen aan in de sociale zekerheid. Daarop is de Labourregering al sinds mei vorig jaar driftig aan het studeren, en de ermee samenhangende problemen kostten al één minister (Harman) en een staatssecretaris (Field) de kop. 'We besteden meer, maar we krijgen minder terug', zei Blair. 'We slagen er niet in degenen te helpen die het nodig hebben, en helpen degenen die het niet nodig hebben. Miljarden worden verspild door fraude en misbruik.'

Volgende maand komt de regering met de Welfare Reform Bill, die daarin verandering moet brengen. Behalve het systeem van uitkeringen zal ook het pensioensysteem worden gerenoveerd. Blair: 'Wij hebben een systeem van werkloosheidsuitkeringen dat niet eerst vraagt hoe mensen weer aan het werk kunnen, maar hoe ze een uitkering kunnen krijgen. En het pensioensysteem is zo ouderwets dat, als we het niet veranderen, de helft van degenen die over 25 jaar met pensioen gaan een aanvullende uitkering nodig zullen hebben.'

Blair beantwoordde alvast de kritiek van Labours linkervleugel, die ongetwijfeld zal losbarsten als de details van de plannen bekend worden. 'Ik ben niet de politiek ingegaan om de verzorgingsstaat te ontmantelen. Ik geloof erin. Kom ons dus niet vertellen dat we de verzorgingsstaat verraden, terwijl in werkelijkheid hervorming haar redding is.'

In zijn speech, waarin de Britse premier weer zijn gebruikelijke dubbelrol neerzette van strenge bovenmeester en begripvolle makker, zegde Blair ook een harde aanpak van de criminaliteit toe. Blair bezocht deze maand New York, waar hij onder anderen burgemeester Rudolph Giuliani ontmoette, en hij kwam dus net als vele politici vóór hem thuis met enthousiaste verhalen over zero tolerance.

Om daarmee ook in eigen land een begin te maken, zal de Britse regering binnenkort de twintig misdadigste plekken van het land bekend maken, waar met inzet van ongeveer dertig miljoen gulden per jaar gedurende drie jaar de criminaliteit met nul tolerantie bestreden zal gaan worden. Ook maakte Blair een verbond tussen regering, politie en autofabrikanten bekend om het aantal autodiefstallen binnen vijf jaar met 30 procent te verlagen. 'Een van de stoutmoedigste partnerschappen in het gevecht tegen de misdaad die dit land ooit heeft gezien', noemde Blair dat.

Ook op het terrein van de gezondheidszorg, onderwijs - waar Labour prestatieloon voor leraren wil invoeren - en de gezinspolitiek zullen de komende maanden de vernieuwingen over tafel vliegen, beloofde Blair. Zelfs Europa zal niet aan Labours dadendrang ontkomen. 'We moeten Europa hervormen, en we zijn die oorlog aan het winnen.'

De Labourregering weet dat ze ingrijpende maatregelen in de komende anderhalf jaar zal moeten uitvoeren. Daarna verschijnen aan de horizon alweer de verkiezingen van 2002, die weer een andere politieke benadering vereisen. 'We zijn natuurlijk liever populair dan impopulair', zei Blair dinsdag nog dapper, 'maar het is beter impopulair te zijn dan verkeerd'. Tijdens het Labourcongres van 2000 zullen dergelijke woorden al niet meer zijn te horen.

Meer over