'Verzekerde kan eindelijk kiezen'

Een miljoen Nederlanders zijn dit jaar gewisseld van zorgverzekeraar. Voor het eerst is er meer verschil tussen prijs en kwaliteit van de zorgpolis en valt er voor de verzekerde eindelijk wat te kiezen. 'Een trendbreuk', zegt Pieter Hasekamp, directeur van Zorgverzekeraars Nederland. 'Vanaf nu zullen de ontwikkelingen heel snel gaan.'


'De basisverzekering is een tamelijk uniform product dat door de overheid wordt vastgesteld. Daarbinnen valt weinig te differentiëren. Er heeft de afgelopen jaren een stevige concurrentie plaatsgevonden op prijs, nu pas zie je een verschuiving naar kwaliteit. Eerder was dat bijna onmogelijk omdat wij geen zicht hadden op de kwaliteit van behandelingen in het ziekenhuis. Nu begint een aantal verzekeraars een beetje te sturen richting ziekenhuizen waar de beste kwaliteit voor een bepaalde behandeling wordt geleverd. Maar Amerikaanse toestanden zullen hier niet ontstaan. Nederlanders hechten sterk aan de vrije artsenkeuze.'


'Het begint te komen. Ziekenhuizen en medisch specialisten hebben zich altijd heel terughoudend opgesteld in het verstrekken van informatie over kwaliteit. Ze werden er ook niet voor beloond. In een normale markt trek je meer klanten als je uitlegt hoe mooi je product is. In de zorg gebeurde dat niet omdat er nog steeds niet wordt betaald naar geleverde prestatie. Slechts eenderde van de behandelingen is vrij onderhandelbaar.


'Maar vorig jaar besloot CZ alleen nog ziekenhuizen te contracteren voor de behandeling van borstkanker die voldoende patiënten behandelen. Dat heeft tot veel commotie geleid, maar nu zie je dat de vereniging heelkunde zelf met kwaliteitscriteria is gekomen voor een aantal oncologische behandelingen. Die miniumnormen hebben wij als verzekeraars overgenomen. Ziekenhuizen die deze kwaliteit leveren, worden dan beloond omdat ze meer zorg mogen leveren. Maar het zal er ook toe leiden dat bepaalde ziekenhuizen deze behandelingen niet meer zullen uitvoeren.'


'Ja. Dat is ook nodig om de kosten in de zorg beheersbaar te houden. Als je de zorguitgaven wilt beperken, moet je gaan selecteren. Selectief inkopen leidt tot efficiëntiere werkwijzen en dus tot lagere prijzen. Wij zijn er weliswaar niet om het huishoudboekje van de overheid op orde te houden, maar wij willen wel helpen om de overgang van een budgetgestuurde zorg naar een vrije markt mogelijk te maken. Vanaf volgend jaar komt een nieuw bekostingssysteem en in 2014 of 2015 kan de ziekenhuiszorg helemaal vrij worden gegeven. De komende tijd is een transitieperiode waarin we moeten kijken hoe het nieuwe bekostingssysteem uitpakt. Daarom zal er voorlopig een budgetplafond of een bandbreedte moeten blijven bestaan. Hoe vervelend dat ook is voor ziekenhuizen die willen sturen op productie. Maar we willen ook niet dat ziekenhuizen omvallen als ze ineens 10 procent minder geld krijgen.'


'Dat is wel makkelijke retoriek. In het nieuwe zorgstelsel hebben wij een sturende rol toegewezen gekregen. Maar voor de overheid of de consument? Wij accepteren onze zorgplicht voor de consument. Die moet zeker zijn van de beste zorg voor de beste prijs. De overheid moet haar eigen verantwoordelijkheid nemen voor de totale zorguitgaven. Die zijn jarenlang stelselmatig te laag geraamd. 4 procent groei is realistischer dan 2,5 procent. De overheid probeert nu bijna een miljard euro terug te krijgen van ziekenhuizen en medisch specialisten omdat zij te veel zorg zouden hebben geleverd. Wij vrezen dat dit niet stand houdt voor de rechter. Dan zitten wij op de blaren.'


'Als wij niet worden gecompenseerd hebben wij 1 miljard euro minder uit te geven, terwijl we wel aan onze zorgplicht voor verzekerden moeten voldoen. We willen geen wachtlijsten terug. Iedereen roept dat de marktwerking in de zorg niet van de grond komt omdat zorgverzekeraars geen financieel risico lopen. Dat is onzin. Op ziekenhuiszorg lopen wij 70 procent risico, de rest wordt achteraf verrekend. Deze zogeheten ex-postverevening moet inderdaad worden afgeschaft, maar wel gelijkmatig. Zolang de overheid zich bemoeit met budgetten en het verzekerde pakket, kunnen wij geen volledig risico lopen. Mooi voorbeeld is het voornemen van de overheid vorig jaar de rollator uit het basispakket te halen. Nadat we de premies bekend hadden gemaakt, kwam die rollator er weer in.'


'Juist wel. Ik heb het gevoel dat er echt een horde is genomen en dat de bal nu heel snel harder gaat rollen. Bij de geneesmiddelen hebben we in korte tijd een half miljard euro weten te besparen. Nu zijn de ziekenhuizen aan de beurt. Daar selecteren we op kwaliteit. Dan wordt het lonend om je processen te verbeteren. In 2014 kan de markt dan echt helemaal vrij worden gegeven.'


Meer over