Nieuws

Verzekeraar en grondbezitter ASR helpt duurzame boeren met korting op pachtprijs

Halsstarrige financiers, huiverige afnemers en hoge grondprijzen; een boer die in Nederland duurzamer wil werken, komt op weg naar vergroening de nodige obstakels tegen. Verzekeraar en grootgrondbezitter ASR wil wat aan een van die obstakels, de hoge grondprijs, doen. Voortaan krijgen boeren die groener willen 5 tot 10 procent korting op de pachtprijs.

Pieter Hotse Smit
Nederland, Garyp. Een boer maait het gras, op de achtergrond een grote stalling bedekt met zonnepanelen.  Beeld Hollandse Hoogte / Ramon van Flymen
Nederland, Garyp. Een boer maait het gras, op de achtergrond een grote stalling bedekt met zonnepanelen.Beeld Hollandse Hoogte / Ramon van Flymen

ASR is een speler van betekenis op de grondmarkt. In de top-300 grootgrondbezitters in Nederland van de Volkskrant staat dochter ASR Real Estate op plaats vijf. Daarmee is het veruit de grootste commerciële grondeigenaar van Nederland. Alleen Staatsbosbeheer, andere overheidsorganen en Vereniging Natuurmonumenten bezitten meer grond.

De verzekeraar bezit een aantal landgoederen, maar het grootste deel van de ruim 38 duizend hectare ASR-gronden is verpacht aan boeren. Ze ziet dat verbeteringen voor een duurzame bedrijfsvoering investeringen voor boeren met zich meebrengen en wil in die kosten delen.

‘De druk om de agrarische sector te verduurzamen is de afgelopen jaren toegenomen’, zegt Dick van den Oever, directeur Landelijk Vastgoed bij ASR Real Estate. ‘Wij zijn van mening dat alle partijen in de keten van de agrarische sector gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor deze transitie en niet alleen de boeren zelf.’

Uit onvrede met de - volgens velen - trage transitie op het platteland, zijn al meerdere initiatieven ontstaan die duurzame boeren toegang moet geven tot betaalbare grond. Land van Ons doet dit sinds 2019 door grond te kopen met geld van particuliere investeerders. Tegen veel lagere pachtprijzen dan gangbaar mogen boeren dit land bewerken als ze beloven dit duurzaam te doen. BD Grondbeheer doet dit al langer en bracht dit jaar met onder meer de Triodos Bank een obligatie onder de naam Aardpeer op de markt.

Bodem

Voor alle initiatieven staat bij verduurzaming van de landbouw de bodem centraal. Daarmee is het niet best gesteld in Nederland, becijferde De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) vorig jaar. Door te intensieve bewerking met onder meer zware machines is de helft van de boerengronden verdicht geraakt. ASR ziet in dat dit hun bezit niet ten goede komt en hoopt met de pachtkorting de eigen gronden te verbeteren.

Met de ambitieuze Europese klimaat-, milieu-, natuur- en biodiversiteitsdoelen, is het niet ondenkbaar dat goed beheerde gronden snel meer waard zullen worden ten opzichte van uitgeputte grond. Daarmee zou de investering van ASR zichzelf gemakkelijk terug kunnen verdienen. Tegenover het Financieele Dagblad erkent de verzekeraar dinsdag dat de korting ‘op de lange duur’ geen geld kost. Ook omdat een verbeterd verdienmodel voor de boer het ‘debiteurenrisico vermindert’ voor ASR.

Open Bodemindex

Om te meten of bestaande en nieuwe pachtboeren voor de korting in aanmerking komen, legt de ASR de gronden langs de meetlat van de Open Bodemindex. Het systeem dat bodemgezondheid meet is door de verzekeraar bedacht in samenwerking met Vitens en de Rabobank. Een goede bodemkwaliteit wordt onder meer gezien als de basis voor een rijke biodiversiteit, kan beter tegen droogte en hoosbuien, en leveren hogere opbrengsten dan armere gronden.

Boerenbelangenorganisatie LTO Nederland reageert verheugd op de plannen van ASR. ‘Korting op de pachtprijs kan een goede bijdrage leveren aan het verdienvermogen van boeren die verder verduurzamen', zegt voorzitter Sjaak van der Tak. Hij wijst erop dat deze manier van stimuleren onderdeel is van de LTO's eigen ‘pachtvisie’. ‘Als de voorwaarden van ASR passen bij de ondernemers en de grond, is het een mooie stimulans voor een vitale en duurzame landbouw.’

Voor ASR is pachtkorting niet de eerste stap in het verduurzamen van de landbouw. De grootgrondbezitter staat erom bekend pachtovereenkomsten voor langere tijd aan te gaan met boeren. Volgens het Rli is dit, naast het stellen van duurzaamheidseisen door de pachter aan de grondgebruiker, een belangrijke prikkel tot beter bodembeheer door boeren. Bij korte termijncontracten zien ze immers op de lange termijn niets terug van hun investeringen in de bodem.