Verwaayen steekt Scheepbouwer naar de kroon

Ben Verwaayen, ooit directeur bij PTT Telecom, wordt de baas van British Telecom. Zo wordt hij de directe concurrent van oud-collega Ad Scheep bouwer....

BEN VERWAAYEN en Ad Scheepbouwer - jaren waren ze beiden directeur bij Koninklijke PTT Nederland. Scheepbouwer deed de wat stoffige brieven bij PTT Post. Verwaayen zag toe op de veelbelovende telefonie bij PTT Telecom.

Binnenkort, tien jaar later, staan de oud-collega's tegenover elkaar. Scheepbouwer (57) is sinds kort de topman van KPN. Verwaayen (49) wordt per 1 februari de baas van British Telecom (BT). Vanaf de twee oevers van de Noordzee gaan de vrienden de concurrentie aan. 'Met een beetje gevoel voor humor valt er een hoop te lachen in deze wereld', zegt Verwaayen over de situatie.

Terwijl analisten de saneerder Scheepbouwer juichend onthaalden bij het haast ten dode opgeschreven KPN, zijn de financieel specialisten kritisch over de combinatie Verwaayen en BT.

Geen wonder. Want hoe indrukwekkend ook, Verwaayen heeft een minder smetteloze carrière dan zijn oud-collega. Terwijl Scheepbouwer met noeste arbeid de oude 'tante Pos' ombouwde tot pakjesreus TPG, ging de flamboyante Verwaayen op avontuur.

In 1996 begon de directeur PTT Telecom samen met de Postbank enthousiast met de chipper, de elektronische portefeuille die nooit echt is aangeslagen. In hetzelfde jaar richtte Verwaayen Unisource op. Maar ook dit samenwerkingsverband van PTT Telecom, Swisscom en het Zweedse Telia werd geen succes. Verwaayen benadrukt graag dat dit eerste pan-Europese telecominitiatief een ontluikende bloesem was, toen hij vertrok. Maar drie jaar later was Unisource niet meer.

Verwaayen verhuisde in 1997 naar de Amerikaanse Oostkust, waar hij in dienst trad bij Lucent Technologies, fabrikant van telecomapparatuur. Zoals de zakenman onder leiding van Wim Dik KPN had opgestoten in de vaart der volkeren, zo joeg hij onder Rich McGinn de koers van Lucent naar grote hoogten.

Totdat begin 2000 de zeepbel knapte. 'Een halfjaar hingen we met onze voeten in de lucht zonder door te hebben wat er aan de hand was', verklaarde Verwaayen later. Daarna stortte Lucent in. Het concern verloor miljarden per maand en moest 50 duizend mensen ontslaan. 'Niet bepaald een track record om trots op te zijn', meent een analist.

Toch wordt Verwaayen nu de baas van BT (omzet in 2000: 73 miljard gulden) en moet de degelijke Scheepbouwer het doen met het veel kleinere KPN (omzet 24 miljard). Verwaayen zelf is er beduusd van. 'Ik vond mezelf ook niet de meest voor de hand liggende keuze', geeft hij toe. En: 'Scheepbouwer was verbaasd toen ik het hem vertelde.'

Ad en Ben, als bazen van KPN en BT. Beiden hebben een zware taak, maar Scheepbouwer moest bij binnenkomst aanzienlijk meer vuil werk opknappen terwijl Verwaayen in een gespreid bedje stapt. Natuurlijk, een halfjaar geleden waren BT en KPN nog de lelijke eendjes van de Europese telecom-industrie. Maar KPN was er met een schuldenlast van 50 miljard gulden toch relatief nog slechter aan toe dan BT, dat begin dit jaar 100 miljard in het rood stond.

Bovendien namen de Britten het voortouw. BT verkocht bedrijfsonderdelen en deed een miljarden-emissie. KPN probeerde hetzelfde, maar moest wel eerst Scheepbouwer binnenhalen voordat de financiële wereld weer voldoende vertrouwen had om een aandelenuitgifte te garanderen.

Ook de afsplitsing van het verlieslijdende mobiele belbedrijf, voor Scheepbouwer niet meer dan een ver toekomstscenario, is voor Verwaayen al geregeld. Het enige wat de nieuwe BT-topman moet doen, is het beter benutten van het netwerk en uitbreiden van de lucratievere breedbanddiensten, iets waar hij bij Lucent al heel wat ervaring mee heeft opgedaan.

Goed zal hij het niet doen. Want, zo merkt een Britse analist op, 'een topman van BT kán het niet goed doen'. Het voormalig staatsbedrijf is nu eenmaal 'a company people love to hate'.

De Britten doen dan ook niet moeilijk over de enorme berg opties en aandelen die Verwaayen krijgt. Scheepbouwers riante optieregeling waarover zoveel verontwaardiging was - valt daarbij in het niet.

Meer over