Versterk positie verloskundige

Als verloskundigen de zorg voor zwangere en barende vrouwen bewaken, sterven er minder baby’s in het ziekenhuis, betogen Beatrijs Smulders e.a....

Schaamteloos ongenuanceerd mocht de Tilburgse gynaecoloog Paul Reuwer zijn gal spuwen over de Nederlandse verloskundige en vooral over de thuisverloskunde (het Vervolg, 31 mei). Kinderen thuis geboren laten worden? Vrouwen van Nederland, kijk toch uit en ga naar het ‘veilige’ ziekenhuis, zo waarschuwt hij. Een schandalige omkering van zaken van een gynaecoloog die geschrokken is van recent onderzoek, waaruit blijkt dat bij nachtelijke geboorten en in het weekeinde in het ziekenhuis meer baby’s sterven.

Natuurlijk is dat voor iedereen schrikken, maar vrouwen van Nederland, laat je geen schrik aanjagen! Er is géén feitelijke onderbouwing voor de thuisbevalling als oorzaak van de hogere babysterfte in Nederland. Angst zaaien onder zwangeren door één rampzalig bevallingsverhaal te schetsen, is demagogisch en gevaarlijk.

De vraag die beantwoord moet worden, is: hoe kunnen verloskundigen en gynaecologen gezamenlijk, met respect voor die typisch Nederlandse bevallingscultuur, de verloskundige zorg vernieuwen en optimaliseren? Paul Reuwer ondermijnt met zijn ongenuanceerde sensatieverhalen de goede verhouding en samenwerking tussen gynaecologen en verloskundigen.

Die samenwerking is hard nodig om de verloskundige organisatie in Nederland te verbeteren. Hiervoor heeft minister Klink een commissie ingesteld, bestaande uit alle betrokken beroepsgroepen, om de bestaande zorg te verbeteren en de babysterfte te minimaliseren. Laten we ons daarbij ook vooral aan de feiten houden.

Uit onderzoek van TNO blijkt dat vrouwen die thuis zijn bevallen het meest tevreden zijn. Vrouwen die vrijwillig voor een ziekenhuisbevalling kiezen, zijn na 6 jaar 1,5 maal minder tevreden dan thuisbarenden. De ‘doorverwezen’ vrouwen zijn achteraf het minst tevreden, omdat de overgang van thuis naar het ziekenhuis groot is, de verloskundige vanwege drukte vaak afscheid moet nemen en er in het ziekenhuis vanwege drukte en wisselende diensten nauwelijks voldoende persoonlijke aandacht is. Vrouwen voelen zich dan ‘alleen’ en verlaten, omdat ze tussen de wal en het schip vallen. Want het is nog maar de vraag waar vrouwen het meest ‘alleen gelaten’ worden tijdens de bevalling: thuis of in het ziekenhuis!

De meest voor de hand liggende oplossing is om de positie van de verloskundige te versterken. Zij is bij uitstek geschikt om als specialist van de preventieve zorg, dé zorgbewaker voor de zwangere en barende vrouw te worden. Als professionele partner van de zwangere vrouw loodst zij haar door het hele traject, zelfs als dat medisch wordt. Dan hoeft ze de vrouw dus nooit meer alleen in het ziekenhuis achter te laten. Zo is er meer continuïteit, draagt de verloskundige bij aan het voorkomen van onnodige ingrepen en kan zij bijdragen aan de veiligheid en vermindering van de babysterfte in het ziekenhuis, ’s nachts én in het weekeind. Voor deze rol is de verloskundige het beste geschoold, relatief goedkoop en nauwelijks corrumpeerbaar, omdat zij geen enkel financieel belang heeft bij eventuele medische ingrepen.

Meer geld voor preventie binnen de eerstelijn blijkt overigens altijd het meest effectief en het minst risicovol. Het is evident dat verloskundigen dan in staat gesteld zouden moeten worden om minder bevallingen per jaar te doen. Te weinig tijd en teveel bevallingen per jaar ervaren zij al jaren als een grote frustratie. De beroepsgroep eist bij het ministerie al langere tijd aandacht voor dit probleem. Desondanks zijn de cijfers van verloskundigen uitmuntend en doorstaan zij glansrijk de vergelijking met de ons omringende landen.

Een voorlopige, simpele en goedkope oplossing voor de verhoogde sterfte in ziekenhuizen is dat dienstdoende gynaecologen in het ziekenhuis gaan slapen in plaats van thuis. Dan zijn er geen extra gynaecologen nodig. Slechts het offer om regelmatig niet thuis te slapen, maar in een bedje op de afdeling Verloskunde. Dat moet minister Klink als muziek in de oren klinken! Toch denken de meeste gynaecologen daar anders over. Hun wondermiddel zijn grote verloskundige centra met een hoge concentratie aan bevallingen, waar je als gynaecoloog snel van de ene naar de andere verloskamer kunt rennen. Verloskundigen menen dat schaalvergroting in de verloskunde juist niet tot toename van kwaliteit van zorg leidt, en zeker niet tot kostenbesparing en keuzevrijheid.

De tijd van goed bedoeld paternalisme is voorbij. Overal in het land werken verloskundigen en gynaecologen, vaak naar tevredenheid, samen. De polariserende kretologie van gynaecoloog Reuwer hoort bij lang vervlogen tijden. De commissie van Ab Klink zal hopelijk de verlossing brengen.

Meer over