Versoepeling witte-illegalenregels kostte jaar

Eindelijk dan mocht staatssecretaris Cohen van Justitie afgelopen vrijdag zijn versoepeling van de omstreden witte-illegalenregeling bekendmaken. Het heeft een jaar geduurd voordat hij het politieke draagvlak had gecreëerd....

Enkele witte illegalen toonden in februari tijdens een persconferentie in Den Haag hun dossiers aan iedereen die ze maar bekijken wilde. Lange lijsten met cijfers die beschreven hoeveel dagen en hoeveel jaar de illegaal in Nederland had gewerkt. Die cijfers zijn van cruciaal belang voor de witte-illegalenregeling waarmee de illegalen een verblijfsvergunning konden bemachtigden. Zes jaar lang minimaal 200 dagen moesten ze hebben gewerkt.

Door de Immigratie- en Naturalisatiedienst zijn ze afgewezen, de meesten daarna ook door de rechter. Maar Cohen had na de hongerstaking door 132 illegalen in de Haagse Agneskerk, december vorig jaar, toegezegd hun dossiers toch nog eens te bekijken. Dertien van de 132 hongerstakende witte illegalen vielen volgens Cohen in de categorie 'schrijnende gevallen', zo maakte hij in februari bekend. Een gebaar dat door de witte illegalen als volstrekt onvoldoende werd beschouwd.

Toen bleek de tijd voor Cohen nog niet rijp om de illegalenregeling, een erfenis van het vorige kabinet, naar eigen inzicht bij te stellen. De hongerstaking in de Haagse Agneskerk was in december beëindigd, in Amsterdam stond er een op stapel. En onder druk van zulke grove vormen van actievoeren zei de bewindsman niet te kunnen buigen. Dat zou andere actievoerders een vrijbrief geven die niet zou zijn te overzien.

Cohen had op 18 december vorig jaar wel al gezinspeeld op een versoepeling van de regeling. Op de dag dat de 132 witte illegalen in de Agneskerk hun hongerstaking onder grote druk van maatschappelijke organisaties beëindigden, liet Cohen zich tegenover twee journalisten ontvallen dat hij de regeling ook niet best vond. 'Er schuurt iets aan die regeling, dat is duidelijk', zei de staatssecretaris.

De PvdA had het er moeilijk mee, de achterban morde en ook voor de progressief liberalen van D66 was de aanblik van zoveel menselijk leed aanleiding om mee te denken over een alternatief. Vooral de PvdA heeft stevig op Cohen ingepraat om de eis van 200 dagen te laten vallen.

De eerste stap naar de versoepeling kwam in maart: een commissie van burgemeesters uit Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht zou zich ook nog eens over de dossiers buigen. De witte illegalen die helemaal zijn ingeburgerd, moesten een nieuwe kans krijgen.

De VVD morde, maar ging toch akkoord. In een Kamerdebat hield Cohen vol dat hij op dat moment de regeling niet kon veranderen, maar opmerkelijk genoeg weigerde hij ook te verklaren dat het in de nabije toekomst niet zou gebeuren.

De burgemeesters lieten Cohen in juni per brief weten dat een verandering van de illegalenregeling hen zou helpen. Cohen polste de coalitiepartijen over het schrappen van de 200 dagen. Op de kamer van PvdA-Kamerlid Middel werd woensdag de politieke balans opgemaakt en de coalitiepartijen gingen er akkoord. Vrijdag zat Cohen triomfantelijk naast premier Kok om na een jaar van lobbyen en masseren de doorbraak wereldkundig te maken.

Meer over