Bellen met

Verpest omikron de Winterspelen in China? ‘Ze behandelen de Olympische bubbel als een ander land’

China probeert het aantal coronagevallen op nul te houden, en toch vinden hier over twee maanden de Winterspelen plaats. Hoe kan dat? En gooit de omikronvariant alsnog roet in het eten? China-correspondent Leen Vervaeke legt uit.

Niels Waarlo
Medisch personeel kijkt toe het het Chinese ijshockeyteam traint in aanloop naar de Winterspelen over twee maanden. Beeld AP
Medisch personeel kijkt toe het het Chinese ijshockeyteam traint in aanloop naar de Winterspelen over twee maanden.Beeld AP

Het organiseren van de Winterspelen lijkt nogal in contrast te staan met het strenge zerocovidbeleid van China. Waarom doen ze het dan toch?

‘Dit is een enorm prestigeproject. Beijing zal de enige locatie zijn waar ooit zowel de Zomer- als de Winterspelen zijn georganiseerd. Bovendien is dit een geweldig moment voor de Chinese communistische partij om te bewijzen hoe goed ze de epidemie onder controle heeft.’

Er is een soort superbubbel gecreëerd met daarin subbubbeltjes die zoveel mogelijk uit elkaar worden gehouden, beschrijf je in je reportage. Levert dit helemaal geen besmettingsgevaar op voor China? Er moeten tenslotte ook Chinese medewerkers heen.

‘Die medewerkers blijven ook allemaal in de bubbel. Ze kunnen in contact komen met de sporters en begeleiders uit het buitenland, en dat houdt een zeker risico in. Om dat te beperken blijven die mensen tot het einde van de Spelen in de bubbel en gaan ze daarna in quarantaine. De duur en aard van de quarantaine is nog niet helemaal duidelijk, maar hier vermoedt men dat het om drie weken gaat. Dat is heftig. Ze worden in feite behandeld alsof ze uit het buitenland komen. Die hele Olympische bubbel wordt behandeld alsof het een ander land is.’

Wat vinden de sporters van de strenge maatregelen?

‘Zolang ze niet positief testen of worden aangeduid als contactpersoon van een besmet persoon, valt het voor hen mee, vertelden ze mij. Gebeurt dit wel, dan zijn de maatregelen zodanig dat trainen en goed deelnemen aan wedstrijden moeilijker is.

‘Het is wel te begrijpen dat je positief geteste mensen in zekere mate afscheidt, maar het lijkt momenteel wel héél makkelijk om als contactpersoon te worden aangeduid. Ik vermoed dat er na de testevenementen, die nu bezig zijn, nog wel een paar gesprekken zullen zijn tussen de Chinese organisatoren, het IOC en de sportfederaties. Naar mijn idee wordt de definitie van een contactpersoon aan Chinese kant iets breder opgevat dan aan de sportkant.’

Voor de Zomerspelen, in Tokio, klonk er veel gemor onder de Japanners, die de organisatie van Olympische Spelen in een pandemie onverantwoord vonden. Hoe zit het met het enthousiasme van de Chinezen?

‘Er is weinig bezorgdheid over een mogelijke uitbraak als gevolg van de Spelen, het ziet er allemaal goed geregeld uit. Verder is er wel enig enthousiasme, maar dat is niet vergelijkbaar met het enthousiasme dat je in Nederland bijvoorbeeld ziet voor de schaatssport. De afgelopen jaren zijn de wintersporten in China enorm ontwikkeld, er zijn veel skipistes en schaatsbanen geopend, maar het blijft iets relatief nieuws. De meeste mensen in Beijing vinden het leuk en zijn trots, maar zullen niet zo snel vrij nemen om voor de televisie te gaan zitten.

‘Ik hoor ook wel dat mensen toegangskaartjes zouden willen, maar daarover is nog veel onduidelijkheid. Mogelijk worden ze per loting verstrekt. Toeschouwers komen in een soort buitenbubbel terecht: ze moeten dichtbij de wedstrijdzone en de groepen in de binnenbubbel kunnen komen, maar mogen absoluut geen enkel contact hebben.

‘Ze moeten zonder quarantaine naar de Chinese maatschappij kunnen terugkeren. Het wordt nog spannend wat precies de gevolgen zullen zijn. Mag je echt gewoon terug naar huis, of wordt je nog wel veertien dagen extra in de gaten gehouden? Of mag je bijvoorbeeld een tijdje geen restaurant in?’

Verandert de omikronvariant nog iets aan de organisatie van de spelen?

‘Voorlopig niet nee, ook niet aan de Chinese bestrijding van de pandemie. Die gaat al uit van zo streng mogelijk optreden. De Jaap van Dissel van China heeft al wel gezegd dat omikron waarschijnlijk ook China zal bereiken, maar dan gaat het vermoedelijk om een reiziger bij wie een besmetting ondanks alle tests niet is opgemerkt. Dan komt het tijdens de verplichte quarantaine naar boven. Dat heeft dus geen impact op de rest van het land.

‘Wat wel is veranderd: er ontstond de afgelopen tijd enige discussie over de zerocovidstrategie van China, vooral onder buitenlanders in China en Chinezen in het buitenland. Wordt de prijs niet te hoog, onderhand? Die discussie is verstomd door de nieuwe variant.’

We zien in Nederland dat de zorg zelfs met een relatief hoge vaccinatiegraad dreigt te bezwijken door de vele zieken. Hoe kan China ooit weer open zonder dat er enorme ziektegolven over het land rollen?

‘Er is net een studie verschenen van de Chinese variant van het RIVM. Daaruit blijkt dat als China de zerocovidstrategie vervangt door de veel lossere aanpak van de VS, het aantal besmettingen per dag zal oplopen tot minstens 637 duizend per dag. Daarbij gaat het om 22 duizend ernstig zieke mensen. Dat is geen optie.

‘Waar het hier veel over gaat, al voor covid, is het zelfvoorzienend maken van de Chinese economie. Dat heeft te maken met de handelsoorlog en techoorlog met de Verenigde Staten, maar ook de grenzen gesloten houden kan makkelijker als je zelfvoorzienend bent. Op dit moment worden de dichte grenzen door de Chinese overheid niet ervaren als een groot probleem. De politieke agenda van de communistische partij wordt er zelfs wat door geholpen.

‘Maar in sommige kringen maakt men zich wel grote zorgen. Vooral de mensen die een band hebben met het buitenland en die omwille daarvan heen en weer zouden moeten reizen, maar dit niet kunnen. Voor hen is het redelijk uitzichtloos.’