Vernietigend oordeel rechter AIVD-rapport

Veiligheidsonderzoek gebaseerd op tweedehands feiten...

AMSTERDAM ‘Krantenberichten en verklaringen van horen zeggen.’ Dat zijn volgens de rechtbank in Arnhem de bronnen op grond waarvan de AIVD drie jaar geleden de promotie belemmerde van een politieofficier bij de regiopolitie Gelderland-Midden.

Het vonnis, dat onlangs is gepubliceerd, is vernietigend voor de werkwijze van de inlichtingendienst. De AIVD moet opnieuw een beslissing nemen over de vraag of de man geschikt is voor de vertrouwensfunctie van districtschef.

De AIVD weigert een reactie omdat het ‘een individuele zaak betreft’. Een woordvoerder wil ook niet zeggen of er beroep wordt aangetekend tegen het vonnis van Arnhem.

Voor vertrouwensfuncties in overheidsdienst is een verklaring van geen bezwaar noodzakelijk. Daartoe verricht de inlichtingendienst een veiligheidsonderzoek. De AIVD zoekt in het leven van de kandidaat indringend naar potentiële veiligheidsrisico’s.

De politieofficier in Gelderland-Midden maakte zich volgens de AIVD schuldig aan machtsmisbruik en intimidatie. Hoe de dienst tot deze conclusie kwam, beschrijft de rechtbank als volgt: ‘Het onderzoek is grotendeels gebaseerd op verklaringen van bronnen. In die verklaringen worden veelal negatieve kwalificaties gegeven over het gedrag van de betrokkene. Deels gaat het om verklaringen waarbij niet inzichtelijk is op welke feiten de kwalificaties zijn gebaseerd.

‘Daarnaast betreft het verklaringen waarin melding wordt gemaakt van feiten die niet op eigen waarneming berusten en die dus als verklaringen van horen zeggen moeten worden aangemerkt.

‘Uit de stukken komt verder naar voren dat een aantal verklaringen afkomstig is van personen die in een (ernstig) arbeidsconflict hebben verkeerd of verkeren met betrokkene. De waarde van hun informatie moet mede in dat licht worden beoordeeld.

‘De AIVD heeft zijn standpunt dus in overwegende mate gebaseerd op verklaringen die geen concrete en door de desbetreffende informanten zelf waargenomen feiten bevatten, zodat daarin geen steun kan worden gevonden voor de stellingname van de AIVD dat betrokkene zich schuldig heeft gemaakt aan machtsmisbruik.’

Eerder dit jaar sneuvelde de Zeeuwse korpschef Fup Goudswaard op een AIVD-onderzoek. Zijn korpsbeheerder, burgemeester Schouwenaar van Middelburg, zei daarover in de Volkskrant: ‘Hier wordt iemand op basis van oncontroleerbare informatie zonder vorm van proces uit zijn baan gezet. De Raad van State vindt dit een goede procedure, maar volgens mij klopt het niet. Een crimineel heeft meer rechten.’

Schouwenaar noemden het onderzoek ‘je reinste Kafka’. Evenals de Gelderse politieman heeft Goudswaard een procedure aangespannen tegen de dienst.

Meer over