Vermeer-connotatie

HET begin is veelbelovend. Op de cover van het tijdschrift staat een meisje dat je verlegen en terughoudend over haar schouder aankijkt....

Merel Bem

En ja, de 'cover story' (hoofdartikel en artikel over de cover in één) zit er vol van. Het stuk heeft de vorm van een brief, gericht aan de vormgevers van het tijdschrift, waarin de redacteuren suggesties aandragen voor de foto op de voorkant.

'Wij voelen erg voor een cover met een Vermeer-connotatie', schrijven die redacteuren, zoals Het meisje met de parel. Verdomd, denk je, als je de coverfoto nog eens bekijkt: het lijkt werkelijk wel een Vermeer.

'Een licht ongemakkelijke, verschrikte en bangige blik', suggereren de redacteuren. En ook dat blijkt te kloppen. Zo beschrijven ze alinea na alinea, tot in het kleinste technische detail hoe de foto eruit moet zien. En steeds sla je weer terug om te zien of de vormgevers de opdracht wel goed uitgevoerd hebben.

Tot op het moment dat je beseft dat je geweldig voor het lapje wordt gehouden. Want dit is Re-Magazine, een tijdschrift over het maken van tijdschriften, een tijdschrift dat de slogan 'geen concessies' al vanaf het ontstaan in 1998 als lijfspreuk heeft.

Bovendien, als re-view terugblik betekent, is het dan niet vanzelfsprekender dat de brief geschreven is naar aanleiding van de foto, achteraf dus?

Heen en weer zwalkend tussen echt en niet-echt, aarzelend tussen geloof en ongeloof - zó laat RE- zich lezen. Het Nederlandse, maar in het Engels geschreven tijdschrift is in 1998 in het leven geroepen door vormgever Jop van Bennekom.

Hij had genoeg van die nietszeggende glossy's met hun onoriginele inhoud en vooral hun slaafse houding ten opzichte van adverteerders. Die hadden in RE- plotseling niets meer in te brengen, behalve hun naam. De rest (foto, tekst, lay-out) werd bedacht door de makers van het tijdschrift zelf. En zo is het nog steeds.

Dus zorgde fotografe Viviane van Sassen in het Re-view-nummer voor de sobere foto bij de advertentie van modeontwerper SO/Alexander van Slobbe, en bestaat de modereportage (dat doorgaans het belangrijkste deel van een glossy vormt) uit een lullige fotoserie van in elkaar gestampte stukjes klei met verschillende kleuren.

Afgezien van de mooie, strakke vormgeving, heb je dan ook wel het beste deel van Re-view gehad. In een tijd waarin het ene kritiekloze tijdschrift na het andere verschijnt, is enige reflectie uiteraard welkom. Er valt ook heel wat voor te zeggen om, wanneer de wereld onophoudelijk volgepompt wordt met visuele informatie, een tijdschrift te maken dat voor het grootste gedeelte uit tekst bestaat. Mits die tekst literair de moeite waard is. Dat is hier echter nauwelijks het geval.

Pagina na pagina hetzelfde idee: een beschrijving van een bank, een asbak (in een quasi-filosofische stijl: waarom is dit een asbak en geen telefoon?), een kamer, een situatie, allemaal gegoten in briefvorm en geschreven door het alter-ego van Jop van Bennekom, John Smith.

Soms is het ronduit onbegrijpelijk, maar ja: Re-view heeft dit keer dan ook als ondertitel 'Difficult Magazine', dus dát is makkelijk.

De makers van RE- moeten er voor waken dat ze de geloofwaardigheid van hun tijdschrift niet op het spel zetten. Het vervangen van foto's door tekst is niet iets waar je al te makkelijk overheen kunt stappen. RE- is geen literair magazine, en al helemaal geen boek. Is dat wél het doel, dan is een schrijfcursus misschien geen slecht idee.

Meer over