Peiling

Verlost boosterprik Nederland uit zorginfarct? ‘Dat het niet direct helpt, wil niet zeggen dat we moeten wachten’

De roep om een boosterprik voor ouderen en kwetsbaren klinkt steeds luider. Maar kan een derde vaccindosis Nederland echt uit het zorginfarct helpen dat ontstaat door de oplopende coronacijfers? Vier deskundigen over het effect van de boostervaccinatie.

Hessel von Piekartz
null Beeld Arie Kievit
Beeld Arie Kievit

Frits Rosendaal, arts-epidemioloog (LUMC)

‘Wat er op dit moment in de ziekenhuizen gebeurt, verpleegafdelingen en ic’s die vollopen met covidpatiënten, is niet tegen te houden door nu een boosterprik te geven. Dat heeft allereerst een praktische reden: ook als we morgen al beginnen met prikken, duurt het een tijd voordat je een flink aantal mensen hebt gevaccineerd. Epidemiologisch gezien maakt het op de korte termijn weinig uit. De daling, die je nu met een booster zou kunnen bereiken, is veel minder dan de stijging van het aantal opnamen en besmettingen die we momenteel zien.’

Anke Huckriede, hoogleraar vaccinologie (UMCG)

‘Ik zou zo snel mogelijk beginnen met de boostervaccinaties voor ouderen en kwetsbaren. Uit een Israëlische studie, waar ze al maanden geleden een boostervaccin hebben toegediend, blijkt dat de kans op ziekenhuisopname flink afneemt. Mensen van boven de zeventig, de kwetsbare groep, hadden na een derde prik negen keer minder kans in het ziekenhuis te belanden dan na twee vaccins.

Alma Tostmann, epidemioloog (Radboudumc)

‘Begint Nederland morgen met extra vaccineren, dan scheelt dat pas na minimaal een maand nieuwe ziekenhuisopnamen. Het is dus zeker geen redmiddel voor de huidige situatie waar we ons in bevinden: de druk is al hoog en de mensen die er de komende weken nog bijkomen kunnen we er niet mee voorkomen.’

Huckriede:

‘Boostershots werken een stuk sneller dan de eerste prikken. Dat komt doordat het immunologisch geheugen wordt aangesproken. Bij gevaccineerden zijn al immuuncellen aanwezig die opnieuw geprikkeld worden. Binnen een week zien we al veel meer antilichamen. Dat kan ziekenhuisopnamen schelen.’

Louis Kroes, hoogleraar medische microbiologie (LUMC):

‘Een boosterprik is een zinnige en effectieve manier om de immuniteit van gevaccineerden te maximaliseren. Die mogelijkheid moeten we zo snel mogelijk benutten. Maar de discussie erover leidt af van de daadwerkelijke toedracht van de situatie waar we ons nu in bevinden: het is nog steeds voornamelijk een crisis van ongevaccineerden. Zelfs als we gevaccineerden blijven boosteren, blijft de groep ongevaccineerden risico lopen op een opname. Natuurlijk, alle beetjes helpen, maar op de ic’s liggen nog steeds vooral mensen die geen prik hebben gehad.’

Rosendaal:

‘Zeker, de derde prik houdt op termijn mensen uit het ziekenhuis. Maar het is altijd de vraag hoeveel nou precies. We zien nu weliswaar dat de effectiviteit van de eerste twee vaccins wat afneemt naarmate tijd verstrijkt en er meer gevaccineerden in de ziekenhuizen liggen: toch is de bescherming van de eerste prikken nog steeds heel goed. Een derde prik zal enkele procenten aan opnamen schelen.’

Huckriede:

‘De bescherming van het Pfizervaccin tegen ziekenhuisopname bij 70-plussers neemt 25 weken na de laatste prik af van 91 naar 85 procent. Dat is nog steeds een hele goede bescherming. Maar als die lijn de komende maanden doorzet, komen we wel degelijk in een situatie waarin gevaccineerden veel meer risico lopen op opname. Het is niet voor niks dat artsen in ziekenhuizen zeggen: beter nu dan morgen.’

Kroes:

‘Een redmiddel is de booster misschien niet. Maar het is wel degelijk belangrijk dat we ouderen en kwetsbaren zo goed mogelijk beschermen. Mét een booster zal de kans op opname voor hen nog veel kleiner worden dan die al was. Op de intensive cares zal het niet heel veel uitmaken, daar liggen nu weinig gevaccineerden, maar in de rest van het ziekenhuis kan het de druk zeker verlagen. Ik zie geen enkele reden om daar niet nu meteen al mee te beginnen.’

Tostmann:

‘We moeten vooruit denken. Ik heb liever dat we over een maand en in de periode daarna wel de voordelen hebben van die extra prik. Bovendien moeten we niet onderschatten wat een paar procent winst in effectiviteit al voor verschil kan maken. Dit gaat om een groep waar de absolute kans op ziekenhuisopname nog steeds het hoogst is. Een booster voor hen kan op den duur behoorlijke aantallen opnamen schelen.’

Rosendaal:

‘Dat een booster ons nu niet direct uit de crisis helpt betekent nog niet dat Nederland ermee moet wachten. Als we binnenkort effect willen zien moeten we er nu mee beginnen. Het is echt onbegrijpelijk dat Nederland prikken zolang uitstelt terwijl andere landen om ons heen dit allang hebben besloten. Maar feit blijft: we gaan het niet redden met alléén een boosterprik. Het is vervelend, maar we zullen ook weer moeten geloven aan andere nare dingen, zoals beperkende maatregelen.’

Meer over