Verkiezingen volgen? Een gids voor vannacht

Het carrousel der uitslagen begint in de Verenigde Staten te draaien om 18.00 uur Eastern Time (tijdzone aan de Oostkust). Dan is het in Nederland middernacht. Op dat tijdstip sluiten de stembureaus in de eerste twee staten: Indiana en Kentucky. Op basis van een exit poll zullen de tv-stations onmiddellijk met een prognose van de uitslag in deze staten komen.

Paul Brill
null Beeld

Verwacht daar niets bijzonders van. Zowel Indiana als Kentucky stemt al sinds jaar en dag voor de Republikeinse presidentskandidaat. Dat zal ook nu het geval zijn.

Interessanter wordt het een uur later. Dan gaan de stemlokalen dicht in Florida, Georgia, South Carolina, Vermont en Virginia. Let in het bijzonder op de swing states Florida en Virginia. En dan vooral de laatste. Als deze zuidelijke staat, waar Barack Obama vier jaar geleden won, wederom aan hem wordt toegeschreven, is dat een indicatie dat Mitt Romney weinig kans maakt op de eindzege. Gebeurt het tegenovergestelde, dan is dat een forse streep door Obama's rekening, maar nog geen fatale tegenslag, want het verliezen van Virginia is wel enigszins ingecalculeerd. Meest waarschijnlijke scenario: volgens de exit poll is de uitslag hier 'too close to call'.

Virginia is trouwens om nog een andere reden van belang. Daar speelt zich een belangrijke race om een Senaatszetel af tussen de Democraat Tim Kean en de Republikein George Allen. Wint de laatste, dan is dat slecht nieuws voor de Democraten, want dit is een zetel die nu in hun handen is. En ze hebben maar een kleine meerderheid in de Senaat: 53 tegen 47.

Ohio
Om 19.30 uur (01.30 uur in Nederland) zijn North Carolina, Ohio en West Virginia aan de beurt. Ohio is de hoofdprijs. Sinds 1960 is niemand tot het Witte Huis doorgedrongen zonder deze staat te veroveren. Vanwege bevolkingsdaling - en dus een kleiner aantal kiesmannen, namelijk momenteel 18 - heeft Ohio iets aan belang ingeboet, maar gelet op de vermoedelijke krachtsverhoudingen in de rest van het Midden-Westen moet met name Romney deze staat winnen om uitzicht te houden op de eindoverwinning. Overigens is de kans klein dat we meteen weten hoe de vlag erbij hangt. Vermoedelijk zal ook Ohio in eerste instantie 'too close to call' zijn.

Een half uur later, om 02.00 uur Nederlandse tijd, volgen maar liefst 18 staten plus het District of Columbia (hoofdstad Washington), samen goed voor 200 kiesmannen. De grootste is Texas, maar die zal geen verrassing opleveren: de op een na grootste staat van Amerika is Republikeins territorium. De staten die er in deze reeks het meest toe doen, zijn Michigan, Pennsylvania en New Hamsphire. Vooral in Michigan en Pennsylvania moet Obama standhouden, anders delft hij het onderspit.

Tekening in de strijd
Nog niet overmand door slaap? Houd het dan nog een uur vol, want om 03.00 uur Nederlandse tijd zou er zo veel tekening in de strijd kunnen komen dat wel duidelijk is wie gaat winnen. Op dat tijdstip sluiten de stembureaus in Arizona, Colorado, Iowa, Kansas, Nebraska, New Mexico, New York, North Dakota en Wisconsin. Colorado, Iowa en Wisconsin zijn alledrie swing states, New Mexico is een onzekere factor voor de Democraten. In New York is de vraag niet zo zeer wie daar gaat winnen (vrijwel zeker Obama), als wel in hoeverre Sandy het verloop van de verkiezingen heeft ontregeld.

De kaarten kunnen dus nu geschud zijn. Maar voor hetzelfde geld ook niet, namelijk als de uitslag in staten als Virginia en Ohio nog steeds in de lucht hangt. Doordat de verschillen uitermate klein zijn of doordat er controverses rijzen over het tellen van de stemmen in bepaalde districten. Dan kan de ontknoping van de verkiezingsstrijd nog wel even op zich laten wachten.

Drama 2000
In het ergste geval krijgen we een herhaling van het drama in 2000, toen de uitslag in Florida tot aan het Hooggerechtshof werd betwist.
Voor de Nederlandse televisiekijker is er dan ook een andere optie. Op tijd naar bed en om 05.00 uur opstaan. Garanties kunnen niet worden gegeven, maar er is een behoorlijke kans dat je dan live getuige bent van het moment waarop komt vast te staan wie de komende vier jaar de bewoner van het Witte Huis wordt.

Volkskrant.nl is er vannacht de hele nacht live bij met liveblogs, hangouts en reacties, zodat u geen seconde van de verkiezingsuitslagen hoeft te missen.

Meer over