'Verkering met Nederlanders is slecht'

Hoe voeden tweede generatie allochtonen in Nederland hun kinderen op? Salem Moktar, geboren in Marokko, stuurt ze alle vijf naar een islamitische school....

De kleine Tarick komt hijgend binnen en rent meteen naar zijn vader: 'Pa, ze hebben mijn bal. Ze willen hem niet teruggeven.' Salem Moktar staat puffend op, gaat naar buiten, pakt de bal af, komt weer aan tafel zitten en roept tegen de kinderen dat het de laatste keer is dat hij lastiggevallen wil worden. Zelf weet hij ook dat het bij een wens zal blijven. Hij heeft vijf kinderen en elk kind heeft zijn eigen probleem.

Toen Moktar (30) en zijn vrouw (28) nog klein waren, hadden ze geen speelgoed of spiksplinternieuwe ballen die door grote jongens werden afgepakt. Een basisschool in de buurt om te leren lezen en schrijven was er ook niet bij. En wie stuurt zijn kinderen in een afgelegen dorp in Marokko naar een school die acht kilometer verderop zit?

Voor Salem Moktar kwam de redding toen zijn vader naar Nederland ging. Moktar moest toen noodgedwongen naar een tante in de stad, waar wel een school was. Maar mevrouw Moktar moest tot haar trouwen wachten om van haar echtgenoot te leren hoe je Alif, Be en Ta schrijft. Inmiddels beheerst ze het Arabische alfabet behoorlijk. Ze moet voor vijf kinderen zorgen, maar de lessen in lezen en schrijven gaan door. Een demonstratie van haar kunnen is helaas niet mogelijk. Ze komt nooit de woonkamer binnen als er mannelijk bezoek is.

Salem Moktar: 'Ik was tien toen ik voor het eerst leesles kreeg. Het lag niet aan mijn vader maar aan de slechte omstandigheden. In Nederland heb ik via de lts, de mts en een paar andere technische opleidingen de hts bereikt. Voor mijn kinderen hoeft het niet zo moeilijk te gaan. Ze hebben mogelijkheden. Ik zal ze altijd stimuleren om te studeren en het beste uit zichzelf te halen', zegt Moktar.

De kinderen die straks het onderste uit de kan moeten halen zijn Samir (7), Tarick (6), Mounir (5), Tonness (4) en Imane (2). Vijf kinderen hadden ze eigenlijk niet gewild, maar de eerste vier waren jongens en mevrouw Moktar wilde zo graag een dochter. Bij het vijfde kind was het raak. Voor de drie oudere kinderen is de wedloop om een goede maatschappelijke positie al begonnen. Ze zitten hun best te doen op de basisschool. Vader en moeder hebben besloten dat die school een islamitische moest zijn.

Moktar met Mounir op schoot: 'Mijn oudste zoon zat op een openbare basisschool. Een jaar later stuurde ik mijn andere zoon naar een islamitische school. Ik merkte dat de kleine een betere opleiding kreeg dan zijn broer. Toen heb ik besloten ze allemaal naar de islamistische school te sturen. Het is belangrijk dat aandacht wordt besteed aan de eigen cultuur en het geloof. De islamitische feestdagen worden er gevierd en de kinderen horen dat Sinterklaas uit Turkije komt en niet uit Spanje. Dat zijn kleine dingen waardoor de kinderen hun eigen afkomst en cultuur leren waarderen.'

Het leren lezen van de Koran en het leren beheersen van de moedertaal kost wel extra tijd, maar dat gaat volgens Moktar niet ten koste van het Nederlands. 'Ze spreken het Nederlands heel goed. Buiten spelen ze met Nederlandse vrienden en ik spreek ook vaak in het Nederlands met ze.'

Maar volledig vernederlandsen mogen zijn kinderen niet. Moktar houdt vast aan de Marokkaanse opvoeding. Hij trok vroeger met veel Nederlandse vrienden op en verwierp uiteindelijk hun levenswijze en gedrag. Hij heeft heel vaak in discotheken overnacht, kwam over de vloer bij Nederlandse vrienden en had Nederlandse vriendinnen. Op een dag stond hij op en dacht bij zichzelf: 'Waar ben ik nu mee bezig, waar moet het heen met mij?' Vanaf dat moment besloot hij zijn leven te beteren. Een tijd later ging hij terug naar zijn geboortedorp om met zijn huidige vrouw te trouwen.

Mogen de kinderen later ook naar de disco om zelf te ontdekken of ze het leuk vinden? 'Kijk', zegt hij. 'Als ze vijftien, zestien worden gaan ze hun eigen gang. Niemand kan ze tegenhouden. Het enige wat ik kan doen is ze vertellen dat er bepaalde islamitische regels zijn. En als je je er niet aan kunt houden, ben je geen islamiet. Maar ik moet wel zeggen dat het bij meisjes toch anders ligt. Slecht gedrag van mijn zonen zou ik een stuk minder erg vinden dan van mijn dochter.'

De kinderen zijn inmiddels allemaal binnen. De oudste, Samir met de lange wimpers, heeft zijn broertjes verdrongen en zit te genieten van het computerspelletje Home Alone. Hij doet zijn best de vreemde bezoeker van zijn vader te overtuigen van zijn spelkwaliteiten. Als het over verkering met Nederlanders gaat, vergeet hij het spelletje en maakt met zijn hand een afkeurend gebaar. Hij roept: 'Nee, dat mag niet. Dat is slecht.'

De geur van Marokkaanse mintthee bereikt de woonkamer als Moktar een voorbeeld geeft van iets typisch Nederlands dat hij toepast bij de opvoeding van zijn kinderen: 'Ik geef mijn kinderen zakgeld. Ze leren met geld omgaan en leren ook geld te sparen. Als ze iets kopen met dat geld, zijn ze er zuiniger mee.' Samir heeft inmiddels de volgende ronde gehaald. Zijn vader roept dat het geluid van de computer nu echt te veel wordt. Maar voor de jongen is het breken van zijn eigen record belangrijker dan de hoofdpijn van zijn vader.

Meer over