Verhogen zorgtoeslag is riskant

Het kabinet neemt een groot risico als het de zorgtoeslag volgend jaar sterk verhoogt. De Algemene Rekenkamer constateert dat de kosten van die toeslag moeilijk beheersbaar zijn. Tegelijk kunnen tegenvallende uitgaven meteen leiden tot het overtreden van de Brusselse regel dat het begrotingstekort niet hoger mag zijn dan 3 procent bbp.

DEN HAAG - PvdA-leider Diederik Samsom oppert een verhoging van de zorgtoeslag om de mogelijk sterk stijgende verplichte ziektekostenpremie te compenseren. Die premie dreigt volgend jaar met eenvijfde, 200 euro per jaar, te stijgen door de hervorming van de langdurige zorg, zo waarschuwen vakbeweging en werkgevers.


De zorgtoeslag compenseert inkomens tot modaal - circa 33 duizend euro per jaar - voor de hoogte van de ziektekostenpremie. Hoe lager het inkomen, hoe hoger de toeslag.


De Algemene Rekenkamer publiceerde donderdag een terugblik op de bezuiniging op de zorgtoeslag die het kabinet in 2012 doorvoerde. Toen werd 600 miljoen euro besparing aangekondigd op het begrote budget van 4,6 miljard euro. Van de bezuiniging werd slechts 98 miljoen gerealiseerd, oftewel een tegenvaller van ruim 500 miljoen.


Het kabinet had voorzien dat in 2012 de gemiddelde zorgtoeslag met 50 euro per huishouden zou dalen. Maar die steeg in werkelijkheid met 8 euro. De Rekenkamer stelt overigens vast dat het kabinet 'beperkt' informatie geeft over deze tegenvaller.


De tegenvaller van een half miljard werkt jaren door, beklemtoont de controleur van de Rijksfinanciën. Werd eerst een daling voorzien van de totale kosten van de toeslag naar 3,5 miljard in 2015, nu wordt gerekend met bijna 5 miljard in 2015.


Dat komt, zo constateert de Rekenkamer, door de economische crisis. 'Een veel grotere groep dan gedacht bleek in aanmerking te komen voor de zorgtoeslag of een hogere toeslag. De werkloosheid liep op waardoor bijvoorbeeld nieuwe werklozen die een WW-uitkering kregen 30 procent in inkomen achteruit gingen en plots zorgtoeslag kregen', zegt Kees Vendrik, lid van de Algemene Rekenkamer.


De zorgtoeslag is een zogenoemde openeinde regeling: de uitgaven zijn niet beperkt door een vast budget. Iedereen die aan de normen voldoet, heeft er recht op. Bij verhoging van de zorgtoeslag volgend jaar, nemen de risico's op tegenvallers sterk toe. Als de groep die zorgtoeslag krijgt, groeit door bijvoorbeeld oplopende werkloosheid, dan stijgen de uitgaven aan zorgtoeslag meteen sterk en groeit direct het tekort op de overheidsbegroting.


De premie voor de verplichte basisverzekering tegen ziektekosten dreigt volgend jaar sterk te stijgen door de hervorming van de langdurige zorg.

Meer over