Nieuws

Verenigde Staten kondigen nieuwe sancties aan tegen Belarus

De Amerikaanse regering heeft nieuwe sancties tegen Belarus aangekondigd, gericht op negen staatsbedrijven en meerdere personen rondom Loekasjenko. Net als de EU tonen de Verenigde Staten zich bereid het regime te straffen.

De Amerikaanse strafmaatregelen richten zich op negen staatsbedrijven in de voor Belarus belangrijke olie-industrie. Beeld AFP
De Amerikaanse strafmaatregelen richten zich op negen staatsbedrijven in de voor Belarus belangrijke olie-industrie.Beeld AFP

Het handelen van de Belarussische autoriteiten is volgens Jen Psaki, woordvoerder van president Biden, ‘een directe schoffering van alle internationale normen’. Vorige week dwong de Belarussische dictator Aleksandr Loekasjenko een RyanAir-vliegtuig aan de grond met een valse bommelding en een MiG-gevechtsvliegtuig.

Het doel van deze vliegtuigkaping was de arrestatie van journalist Raman Pratasevitsj en diens vriendin Sofia Sapega, die onderweg waren van Athene naar Vilnius. Pratasevitsj is oud-hoofdredacteur van het medium Nexta, dat een sleutelrol speelde bij de massale protesten tegen verkiezingsfraude van Loekasjenko. Het regime bestempelde Nexta als een ‘extremistische’ organisatie. De kaping en arrestaties leidden wereldwijd tot woede en verontwaardiging.

Die verontwaardiging krijgt concreet gestalte in de vorm van sancties. De Amerikaanse strafmaatregelen richten zich op negen staatsbedrijven in de voor Belarus belangrijke olie-industrie. De Belarussische economie is op deze sector gebouwd; het regime leunt op de inkomsten. Amerikanen mogen vanaf 3 juni geen zaken meer doen met deze bedrijven. Daarnaast richten de sancties zich tegen functionarissen uit Loekasjenko’s entourage.

Ook gaat een akkoord uit 2019 op de schop, waarin was afgesproken dat vrachtvliegtuigen het luchtruim van beide landen mochten gebruiken. De regering in Washington sluit verdere sancties niet uit en roept Loekasjenko op tot een internationaal onderzoek naar de gebeurtenissen rondom de vliegtuigkaping. De Amerikanen volgen de Europese Unie, die afgelopen week al sancties aankondigde, hoewel er nog geen details bekend zijn.

Wortel en stok

Het lijkt erop dat de EU inzet op een wortel-en-stokmethode. Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen kondigde afgelopen week aan dat de EU 3 miljard euro in beurzen en leningen voor Belarus wil vrijmaken als het land een democratische koers gaat varen. De Commissie hoopt hiermee de interne druk op Loekasjenko te verhogen.

De in het vooruitzicht gestelde miljarden gaan gepaard met fikse strafmaatregelen. De Belarussische luchtvaartmaatschappij Belavia is niet welkom in luchtruimte van de EU, gebruikmaken van de lucht boven Belarus wordt Europese luchtvaartmaatschappijen sterk ontraden.

Ook gaat de EU opnieuw Belarussische functionarissen op een sanctielijst zetten, waardoor ze niet naar de EU mogen reizen en Europese banktegoeden worden bevroren. In februari verlengde de EU al de sancties tegen 88 functionarissen, onder wie president Loekasjenko en diens zoon Viktor.

Ondertussen lobbyt de oppositie bij de EU voor sancties tegen de export van olieproducten, metaal, hout en kunstmestgrondstoffen – samen goed voor de helft van de Belarussische goederenexport. Oppositieleider Svetlana Tichanovskaja, die dit weekend in Nederland is, vroeg gisteren in Den Haag om meer sancties tegen haar land.

Dat de economische belangen van Belarus vooral verstrengeld zijn met die van buurland Rusland is volgens een belangrijke adviseur van Tichanovskaja een ‘mythe’. Daarbij verwees hij naar de handelsvolumes van het land met onder andere Groot-Brittannië, Duitsland, Oekraïne en Nederland.

De ‘kwaadwillende’ regeringen proberen Belarus ‘te wurgen’, zei Loekasjenko woensdag in zijn eerste reactie op de Europese sancties. De financiële strafmaatregelen moeten het regime hard in de portemonnee raken. Dat is niet geheel zonder risico. De afgelopen jaren klopte Loekasjenko regelmatig op de deuren van het Kremlin om geld te lenen. In ruil daarvoor vergaarde Rusland meer invloed in de voormalige Sovjetrepubliek.

Meer over