Verdonk: 'Kamer niet fout ingelicht over Congo'

Minister Verdonk (Vreemdelingenzaken) vindt niet dat zij de Tweede Kamer verkeerd heeft geïnformeerd over het doorspelen van informatie over Congolese asielzoekers. De linkse oppositiepartijen vinden van wel en menen dat ze moet opstappen....

‘Dat praat ik niet goed. Dit had nooit mogen gebeuren’, zei de bewindsvrouw vrijdag in een reactie op de bevindingen van de commissie-Havermans. Ze benadrukte daarbij echter dat er nooit inhoudelijke asielinformatie is verstrekt.

‘Met mij is het hele kabinet tevreden en opgelucht’, aldus Verdonk. Het kabinet omarmt de aanbevelingen om het terugkeerproces te verbeteren. De meeste passen in de vernieuwingen die al in gang zijn gezet.

Het kabinet vindt het verder belangrijk dat meerdere onafhankelijke bronnen aangeven dat ex-asielzoekers uit Europa na terugkeer in Kinshasa geen problemen met de Congolese autoriteiten ondervonden. Overigens constateert het kabinet dat de Congolese vertegenwoordiging in Nederland ervan uitgaat dat vrijwel alle vreemdelingen die daar aankloppen om te terug te keren, voormalige asielzoekers waren.

Wel is het voorgekomen dat abusievelijk de rechter bovenhoek van bepaalde formulieren niet was afgeplakt, zodat zichtbaar was dat het een ex-asielzoeker betrof. Het kabinet wijst erop dat dergelijke informatie echter ook op een andere manier te achterhalen is, bijvoorbeeld via debatten in de Tweede Kamer als daar over individuen wordt gesproken of via openbare rechtzittingen.

De linkse oppositiepartijen PvdA, GroenLinks en SP vinden dat Verdonk moet opstappen na het rapport van de commissie-Havermans. Volgens PvdA-Kamerlid De Vries moet Verdonk de eer aan zichzelf houden nu het rapport in zijn ogen ‘alles bevestigt wat we eerder vreesden’.

De Vries noemt het ‘onbegrijpelijk’ dat Verdonk vindt dat ze de Kamer níet onjuist heeft geïnformeerd. ‘Het rapport bevestigt dat documenten in Congo bij de autoriteiten en de geheime dienst terecht zijn gekomen, waaruit blijkt dat de mensen asielzoeker waren in Nederland. Dat is levensgevaarlijk’, aldus De Vries.

Hij wil volgende week een spoeddebat met de minister, waarin hij mogelijk een motie van wantrouwen zal indienen, als Verdonk niet eigener beweging aftreedt. Volgens De Vries blijkt uit het rapport van de commissie-Havermans dat dit jaar nog vijf keer een asielzoeker naar Congo is uitgezet met het ‘label’ asielzoeker.

Volgens GroenLinks-Kamerlid Vos heeft de minister de Kamer meerdere malen onjuist geïnformeerd en zijn uitgeprocedeerde asielzoekers in gevaar gekomen. ‘De minister kan niet langer op haar plek blijven’, zei Vos vrijdag in een eerste reactie op het rapport van de commissie-Havermans.

Het CDA in de Tweede Kamer is opgelucht dat Nederland nooit inhoudelijke informatie van voormalige Congolese asielzoekers aan de autoriteiten in Congo heeft verstrekt. De fractie wil echter wel weten hoe het mogelijk is dat door onzorgvuldigheid wel gegevens in Congo zijn terechtgekomen waaruit blijkt dat een betrokkene een asielzoeker was.

CDA-Kamerlid Van Haersma Buma wil daarover volgende week een debat voeren met verantwoordelijk minister Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie). Van Haersma Buma benadrukte dat hij pas na het debat een politieke conclusie wil trekken.

CDA'er Van Fessem had eerder dit jaar gezegd dat het ‘onverteerbaar’ zou zijn als gevoelige asielgegevens in Congo liggen, omdat mensen daardoor in gevaar kunnen komen. Volgens Van Haersma Buma sloeg dat echter op inhoudelijke asielinformatie waarvan de commissie juist heeft vastgesteld dat die nooit is doorgespeeld.

Ook de D66-fractie wilde vrijdag nog geen algemeen oordeel geven over de uitkomsten van het onderzoek van de commissie-Havermans. Tweede Kamerlid Lambrechts heeft het rapport nog niet gelezen, maar ze heeft op basis van de eerste bevindingen wel een aantal vragen.

De VVD houdt het volledige vertrouwen in partijgenote minister Verdonk (Vreemdelingenzaken). Volgens de VVD blijkt uit dit rapport dat Verdonk de Tweede Kamer niet verkeerd heeft ingelicht.

De LPF kan leven met ‘wat schoonheidsfoutjes’ die zijn gemaakt bij de uitwijzing. Voorop staat voor de LPF dat teruggekeerde Congolezen niet de dood zijn ingejaagd. Dat zei Tweede Kamerlid Varela van deze partij vrijdag in een reactie op het rapport van de commissie-Havermans. Hij vindt het niet zo handig dat er in een aantal gevallen kruisjes op een verkeerde plek zijn gezet. ‘Overal waar gewerkt wordt, worden fouten gemaakt.’

De commissie geeft aan dat Nederland in een ‘beperkt aantal gevallen’ gegevens aan Congo heeft verstrekt waaruit viel op te maken dat de betrokkene een oud-asielzoeker was. Oud-directeur J. Mulder van het vertrekcentrum Ter Apel had echter gezegd dat dergelijke informatie standaard aan Congo werd gegeven, omdat de ambassade daar anders geen eenmalig reisdocument zou afgeven om landgenoten terug te laten keren.

VluchtelingenWerk Nederland is zeer verontrust over de situatie. Omdat de organisatie denkt dat het probleem breder ligt, zou minister Verdonk bij iedereen die binnenkort wordt uitgezet, moeten controleren of er informatie over hen is verstrekt.

Vluchtelingenwerk denkt dat over meerdere ex-asielzoekers informatie is gegeven aan de herkomstlanden, omdat is gebleken dat de administratie van de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND) niet op orde was. De informatie zoals die is aangetroffen, bevat volgens de belangenorganisatie vertrouwelijke gegevens, wat in strijd is met de Vreemdelingenwet en internationale wetgeving. VWN wil dat de gaten in het systeem, zoals Havermans die heeft aangetoond, zo snel mogelijk worden gedicht.

Meer over