Verdonk houdt het nog even spannend

Rita Verdonk wil nog niet vertellen wat ze met haar Tweede Kamerzetel doet nu ze uit de VVD-fractie is gezet. Verdonk heeft dat vrijdag aan VVD-leider Mark Rutte laten weten toen haar bedenktijd van 24 uur was verstreken.

ANP

‘Dit is voor mij een belangrijk persoonlijk besluit’, aldus Verdonk in een verklaring. ‘De keuze om uit de VVD te gaan is niet de mijne. Ruim 620.000 kiezers hebben een stem op mij uitgebracht. Ik heb tijd en ruimte nodig om de gevolgen van mijn besluit goed te overwegen.’

Rutte reageerde meteen door Verdonk nu ook formeel uit de fractie te verwijderen, nadat ze donderdag al te horen had gekregen dat ze niet meer welkom was. Rutte heeft ook Kamervoorzitter Gerdi Verbeet op de hoogte gebracht.

Congres
Ingewijden zeggen dat Verdonk weliswaar overweegt een eigen partij op te richten, maar dat ze eerst het verloop van het VVD-congres wil afwachten dat zaterdag in Veldhoven wordt gehouden. Daar wordt een grote opkomst verwacht, onder wie ook prominenten als oud-partijleider Hans Wiegel. Verdonk is waarschijnlijk zelf niet aanwezig in Veldhoven. Volgens een ingewijde wacht ze in een naburig hotel het verloop van de bijeenkomst af, klaar om zonodig haar opwachting te maken.

Rutte kan tijdens het congres op forse kritiek rekenen over zijn besluit Verdonk weg te sturen. Er zullen moties van wantrouwen tegen hem worden ingediend, en er zullen stemmen opgaan om oud-minister Henk Kamp partijleider te maken. Overigens komen er ook moties die steun voor Rutte uitspreken en voorstellen om Verdonk te royeren als partijlid. Kamp, die tot dusver steeds achter Rutte stond, heeft laten weten ook naar Veldhoven te komen.

Onderzoek
Een door Verdonk op te richten partij zou op grote steun van de kiezers kunnen rekenen, bleek vrijdag uit een onderzoek van TNS NIPO in opdracht van RTL Nieuws. Zo'n partij zou 27 zetels halen, tegen 15 voor de VVD. Op dit moment heeft de VVD 22 Kamerzetels. Verdonk zou ook bij de PVV van Geert Wilders zetels wegsnoepen.

De VVD-fractie zette Verdonk donderdag aan de dijk nadat bekend werd dat ze tijdens een besloten bijeenkomst voor de zoveelste keer kritiek had geuit op de koers van de partij en van Rutte. Rutte, die zich gesteund weet door het partijbestuur en VVD-kopstukken als Gerrit Zalm, had haar eerder al een gele kaart gegeven.

De politieke barometer van Interview/NSS en het tv-programma Nova van vrijdag geeft aan dat de VVD zou zakken van 22 naar 16 Tweede Kamerzetels,a ls er nu verkiezingen waren. De PVV zou stijgen van 9 naar 18 zetels. Het CDA zou uitkomen op 43 zetels, twee meer dan nu. De PvdA zou zakken van 31 naar 29 zetels. Ook de SP moet inleveren: ze gaat van 25 naar 21 zetels. Volgens de politieke barometer overweegt 57 procent van de VVD-kiezers op Rita Verdonk te stemmen als die een eigen partij zou oprichten.

Opvolger
Uit een steekproef die Maurice de Hond vrijdag deed in opdracht van het televisieprogramma Netwerk kwam naar voren dat Henk Kamp de beste papieren heeft om Mark Rutte op te volgen als die zou moeten aftreden als fractievoorzitter. Meer dan de helft van de VVD'ers (63 procent) vindt oud-minister Kamp de beste opvolger van Rutte. Kamp heeft bovendien het vertrouwen van 44 procent van niet-VVD'ers, blijkt uit het onderzoek.

Tweede Kamerlid Laetitia Griffith wordt na Kamp genoemd als degene die de VVD-fractie zou kunnen aanvoeren. Maar het verschil met collega Kamp is groot. Van de VVD'ers noemt 9 procent haar en van de niet-VVD-leden ziet 7 procent haar als fractieleider.

Rechtse columnist
Overigens zeiden ingewijden vrijdag dat Verdonk vorige week al contact heeft gehad met de rechtse columnist Joshua Livestro over de oprichting van een eigen partij. Ze zou dus al van plan zijn met de VVD te breken. Livestro bevestigde dat in het tv-programma De wereld draait door, maar voegde er aan toe niets in een dergelijke partij te zien. VVD-prominent Henk Vonhoff wil zaterdag in Veldhoven opheldering over deze gang van zaken.

Het besluit Verdonk uit de fractie te zetten was niet unaniem. De Tweede Kamerleden Fred Teeven en Charlie Aptroot beraden zich nog op hun positie. Teeven schreef op zijn weblog dat het besluit om Verdonk weg te sturen te snel is genomen en dat er te weinig over is nagedacht.

Overigens steunt Europees commissaris Neelie Kroes (Mededinging) Mark Rutte als VVD-leider, en niet Rita Verdonk. ‘Er moest een beslissing worden genomen en ik steun Mark Rutte in deze voor onze partij moeilijke tijd en ben ervan overtuigd dat de VVD deze beproeving doorstaat’, zei Kroes vrijdag in een verklaring voor BNR Nieuwsradio.

Fotospecial: De strijd tussen Verdonk en Rutte vergroot

Verdonk trekt zich terug op haar werkkamer om zich te bezinnen op haar toekomst, nadat ze de pers te woord heeft gestaan. (Martijn Beekman - de Volkskrant) Beeld Martijn Beekman
Verdonk trekt zich terug op haar werkkamer om zich te bezinnen op haar toekomst, nadat ze de pers te woord heeft gestaan. (Martijn Beekman - de Volkskrant)Beeld Martijn Beekman
Meer over