Nieuws

Veiligheidsregio Groningen: andere gemeenten doen te weinig om Ter Apel te ondersteunen, minister nu aan zet

Het kabinet moet andere gemeenten aanwijzen om per direct de problemen in het overvolle opvangcentrum voor asielzoekers in Ter Apel op te lossen. Om demissionair minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) hiertoe te dwingen, beroept de Veiligheidsregio Groningen zich op een wetsartikel dat kan worden ingezet bij rampen en grote crises. ‘Nu legt iedereen het probleem in Ter Apel neer.’

Asielzoekers bij het aanmeldcentrum Ter Apel.  Beeld ANP
Asielzoekers bij het aanmeldcentrum Ter Apel.Beeld ANP

Een noodzakelijk en unieke stap, vindt voorzitter Koen Schuiling van de Veiligheidsregio Groningen. Hij beriep zich nog niet eerder op artikel 51. Maar nu het Ter Apel ‘over de schoenen blijft lopen’, ziet hij geen andere mogelijkheid dan andere gemeenten dwingen (meer) asielzoekers op te nemen.

Anders dan wellicht nog weleens wordt gedacht, is Ter Apel wel degelijk een ‘landelijk probleem’, zegt Schuiling, tevens burgemeester van Groningen, tegen de Volkskrant. ‘We zijn hier met z'n allen verantwoordelijk voor.’ Afgelopen maandag spraken de 25 veiligheidsregio’s nog over de situatie in het nationale aanmeldcentrum, waar vrijwel alle asielzoekers zich moeten melden als ze in Nederland komen. Ter Apel is met 2.000 bewoners ook het grootste azc van Nederland.

Indringend beroep

Toen woensdagmiddag duidelijk werd wat de andere regio’s daadwerkelijk konden toezeggen aan opvang, viel dat Schuiling tegen. ‘Het is niet genoeg om Ter Apel uit de brand te helpen. Daarover heb ik contact opgenomen met Grapperhaus.’

Schuiling wil niet direct zeggen of hij vindt dat de rest van Nederland Ter Apel in de steek laat, maar: ‘Er zijn gemeenten die om wat voor reden dan ook zeggen: wij gaan niet méér opvangen. Als je wel plek hebt, maar het niet doet, is de conclusie dat je het probleem neerlegt bij de mensen in Ter Apel.’

Zo deed hij een ‘indringend beroep’ op de commissaris van de koning in Noord-Brabant, om met haar te spreken over Budel, een dorp met een azc van 1.500 plaatsen. ‘Ik weet dat er in Budel ruimte is om asielzoekers op te vangen. Maar ik hoor net dat ze dat daar niet willen. Het is nu aan de minister om dit soort antwoorden wel of niet te accepteren.’

Artikel 51

Artikel 51 uit de Wet veiligheidsregio’s bepaalt dat als de voorzitter van een veiligheidsregio in geval van ‘een brand, ramp of crisis of van ernstige vrees voor het ontstaan daarvan’ bijstand nodig heeft, hij zich richt tot de minister. Volgens de wet moet de minister aan dit verzoek voldoen, ‘tenzij dringende redenen zich daartegen verzetten.’

Schuiling heeft goede hoop dat de minister dan ook de gevraagde bijstand verleent. ‘Wij hebben in elk geval alles gedaan wat in ons vermogen ligt als regio om zo veel mogelijk opvang mogelijk te maken.’ Schuiling erkent dat het ingewikkeld is om acuut opvang te regelen. ‘Maar de capaciteit is er. Als iedereen even zijn best doet, hebben we dit probleem zo opgelost.’

Onhoudbaar

Het is al weken onrustig in Ter Apel, waar asielzoekers noodgedwongen op veldbedden, stoelen en op de grond slapen. Burgemeester Jaap Velema van de verantwoordelijke gemeente Westerwolde eiste dinsdagavond dat andere gemeenten onmiddellijk noodopvangplekken voor asielzoekers beschikbaar zouden stellen, omdat de situatie in het opvangcentrum ‘onhoudbaar’ was geworden. In de nachtopvang verbleven 750 asielzoekers, terwijl er plaats is voor 275.

Broekers-Knol bracht daarom woensdag een ingelast bezoek aan Ter Apel en aan de gemeenteraad van Westerwolde. Haar toezegging dat noodopvanglocaties in Almere en Gorinchem nog deze week vijfhonderd asielzoekers overnemen van Ter Apel, werd niet met gejuich ontvangen. Burgemeester en de gemeenteraad van Westerwolde vinden haar belofte ondermaats.

‘Ronduit teleurstellend’, noemde bijvoorbeeld PvdA-fractievoorzitter Wim Eilert het aanbod van het kabinet. ‘We doen ontzettend ons best’, ‘we maken ons zorgen’ – wat schieten we daarmee op? En wat is er de afgelopen weken gedaan? Ik had verwacht dat er vanavond bussen vanuit Ter Apel zouden vertrekken.’

Ook Velema noemde de toezegging van Broekers-Knol ‘onder de maat’. ‘Ik ben nu nog bozer en bezorgder’, zei de burgemeester woensdagavond na het gesprek met de staatssecretaris.

Meer over