Veertien jaar voor moord op Munir

Een piloot van Indonesische luchtvaartmaatschappij Garuda is dinsdag veroordeeld tot veertien jaar gevangenisstraf wegens moord op de mensenrechtenactivist Munir Said Thalib....

Munir werd op 7 september 2004 vergiftigd tijdens een vlucht van Jakarta naar Amsterdam. De rechtbank acht bewezen dat de piloot, Pollycarpus Budihari Priyanto, een dodelijke dosis arsenicum in Munirs sinaasappelsap heeft gedaan. Het openbaar ministerie had levenslang geëist.

De rechtszaak heeft vanaf het begin meer vragen opgeroepen dan beantwoord. Pollycarpus was de enige verdachte. Een steward en een stewardess die ook als verdachten zijn aangemerkt, zijn nooit gearresteerd.

Maar de piloot is vermoedelijk niet de hoofddader. Onderzoek naar de moord heeft aanwijzingen opgeleverd dat functionarissen van de binnenlandse veiligheidsdienst (BIN) bij Munirs dood betrokken waren. In de aanklacht en tijdens de rechtszaak is de rol van de BIN echter niet ter sprake gekomen.

Honderden demonstranten eisten dinsdag buiten de rechtszaal dat het onderzoek naar de moord wordt voortgezet tot ‘de ware schuldigen’ zijn gevonden. Munirs weduwe, Suciwati, zei na de uitspraak: ‘Pollycarpus is maar een uitvoerder, wie wij moeten hebben is de man achter de schermen.’

Suciwati voert al maanden een internationale kruistocht om de Indonesische regering onder druk te zetten het onderzoek voort te zetten. De zaak-Munir wordt door haar en door mensenrechtenactivisten beschouwd als een vuurproef voor de regering-Yudhoyono. Als deze moord niet tot op de bodem wordt uitgezocht, bewijst dat volgens hen dat de politie en justitie nog altijd onder invloed staan van de krachten die Munir hebben laten vermoorden.

Munir Thalib was een internationaal gezien activist. Hij was medeoprichter van Kontras, een organisatie die de verdwijning van activisten probeert op te helderen, en voerde actie voor de berechting van militairen die zich schuldig hadden gemaakt aan schendingen van de mensenrechten.

De bewijzen tegen Pollycarpus zijn mager. Zeker is wel dat hij zich verdacht heeft gedragen. De piloot had zijn agenda omgegooid om mee te vliegen met hetzelfde vliegtuig als Munir. Hij ging als passagier mee tot Singapore. Tijdens die korte vlucht bood hij Munir, die toeristenklasse reisde, om onduidelijke redenen zijn stoel in de business class aan. Daar moet Munir het vergif hebben binnengekregen. Pollycarpus zou het in zijn ‘welkomstdrankje’ hebben gedaan. De activist overleed enkele uren voor aankomst in Amsterdam.

President Yudhoyono beloofde na zijn aantreden de moord tot op de bodem te laten uitzoeken. Hij benoemde in januari een fact finding team bestaand uit activisten, juristen en politiemensen, dat het mandaat kreeg om een onafhankelijk onderzoek in te stellen. Het team ontdekte dat Pollycarpus kort voor de moord enkele keren telefonisch contact had gezocht met Munir, en dat hij 35 keer had gebeld met de mobiele telefoon van een hoge BIN-functionaris. Daar bleef het onderzoek steken.

De piloot houdt vol dat hij onschuldig is. Er is geen enkel rechtstreeks bewijs geleverd dat hij Munir heeft vergiftigd, en evenmin heeft de rechtbank bij Pollycarpus een motief voor de moord kunnen vinden. De piloot gaat in hoger beroep.

Meer over