Veel stakingen in aantocht

De staking is in opmars. Het gaat vooral om kleinschalige werkonderbrekingen om een loonsverhoging af te dwingen of een beter sociaal plan af te sluiten. Dat blijkt uit een rondgang bij de vakbonden en werkgeversorganisaties.

AMSTERDAM - 'In de eerste twee maanden zijn er al een stuk of zes stakingen geweest en er staan grotere acties op stapel', zegt Piet Fortuin, vicevoorzitter van CNV Vakmensen.

'We hebben jarenlang koopkracht ingeleverd. Als een bedrijf het nu goed doet, is het tijd voor verbetering. Bij flink wat bedrijven zijn er ook in crisistijd goede winsten behaald. Veel werknemers vinden het na jaren van matiging nu tijd om daarin mee te delen', zegt Ellen Dekkers, voorzitter van FNV Bondgenoten, de grootste vakbond in de marktsector. De trend wordt ook bevestigd door Jannes van der Velde van werkgeversvereniging AWVN. 'De vakbeweging maakt meer lawaai en de inzet is bijna altijd meer loon.'

Bij onder meer Philip Morris (sigaretten), chipfabrikant NXP en Xerox (printers) is gestaakt. Er staan acties op stapel bij staalgigant Tata Steel, Holland Casino, Avia Partners (vrachtvervoer op Schiphol) en Watts Industries (pompen). Vandaag voeren schoonmakers actie. Het beroepsgoederenvervoer heeft vanaf zaterdag acties aangekondigd. En maandag loopt een ultimatum af dat gemeenteambtenaren hebben gesteld aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Ook daar is de inzet een loonsverhoging.

De vakbeweging voelt zich gesterkt door de successen die zijn geboekt, zegt Dekkers. 'Philip Morris was de eerste van het nieuwe cao-seizoen. De mensen zijn daar in actie gekomen en dwongen zo een loonsverhoging van 3 procent af. De andere acties zijn ook succesvol geweest.'

Gebrek aan respect is ook reden voor de huidige onrust op de arbeidsmarkt. Dekkers: 'Medewerkers zijn het zat dat ze als kostenpost worden behandeld. Er is te weinig waardering voor het werk dat ze doen. Mensen ervaren minder vrijheid en zeggenschap in hoe ze hun werk kunnen uitvoeren. Dan krijgen ze te horen dat er geen geld is voor een loonsverhoging terwijl de top er behoorlijk op vooruitgaat. Het is genoeg geweest.'

Eerder deze maand meldde de AWVN al dat het cao-seizoen moeizaam verloopt. De eerste twee maanden van dit jaar zijn er twintig cao's afgesloten terwijl vijftig normaal zou zijn.

De werkgevers beschouwen de algemene looneis van 3 procent waarop de FNV heeft ingezet voor nieuwe cao's als omslagpunt. 'Daar wordt dan wel bij gezegd dat er alleen meer loon wordt gevraagd in sectoren en bij bedrijven waar het goed gaat, maar zoiets heeft wel een psychologisch effect. Dan wil iedereen dat hebben', zegt Van der Velde.

De werkgevers vinden dat de vakbeweging aan het verkeerde loket is als het gaat om de reparatie van koopkracht. 'Dat mensen minder te besteden hebben komt niet door het bedrijfsleven, maar door het beleid van de overheid.'

Tata

De werknemers van staalfabrikant Tata Steel willen ook profiteren van de in 2013 behaalde winst (bijna 300 miljoen euro) en eisen onder meer een loonsverhoging van 3 procent, maar Tata wil rekening houden met de 'economische omstandigheden'. 'De mensen hebben keihard gewerkt en willen daar iets voor terugzien', zegt Peter Böeseken van CNV Vakmensen. Het ultimatum van de vakbonden loopt vrijdagochtend af. Als Tata Steel dan nog niets heeft laten horen, komen er waarschijnlijk prikacties. 'Dan gaan de werknemers lekker lang schaften en komen wij het bestuur even vertellen hoe het in elkaar zit.'

Holland Casino

Een beter sociaal plan is de inzet van een staking morgenavond van het personeel van de Holland Casinovestigingen in Utrecht en Rotterdam. Ze eisen een betere ontslagvergoeding voor wie vrijwillig opstapt of toch wordt ontslagen. René Klerks, assistent manager Security bij Holland Casino Utrecht: 'We zitten al jaren in reorganisaties. Het bestuur heeft veel verkeerde beslissingen genomen die veel geld hebben gekost. Nu zijn wij kind van de rekening. Echt niet.' Het staatsbedrijf Holland Casino kondigde eerder al aan dat het 36 miljoen euro gaat bezuinigen. Enkele honderden werknemers verliezen hun baan.

Schoonmakers

De schoonmakers houden vandaag een landelijke actiedag. Belangrijkste geschilpunt in de vastgelopen cao-onderhandelingen is de loondoorbetaling bij ziekte. De vakbonden willen af van de twee wachtdagen voor wie ziek is. De werkgevers zijn daartoe wel bereid, maar dan willen ze dat de uitkering wordt verlaagd voor wie langer ziek is. 'Het straffen van zieke schoonmakers is niet normaal', zegt Khadija Tahiri, ziekenhuisschoonmaakster en voorzitter van FNV Schoonmaak. In 2012 staakten de schoonmakers ook al voor betere afspraken voor zieke werknemers in de branche.

undefined

Meer over