'Vaste koffieprijs lost overaanbod niet op'

Een keurmerk voor duurzame koffie leidt tot een betere wereld, oordelen Douwe Egberts en de stichting Utz Kapeh. De samenwerking die ze zijn aangegaan moet de hele industrie tot dat inzicht brengen....

Douwe Egberts, de brander van vijftig miljoen kopjes koffie per dag in Nederland, probeert een doorbraak te forceren in de koffiecrisis het koffieaanbod is te hoog, waardoor de inkoopprijs historisch laag is. Na jarenlange druk van maatschappelijke organisatiesom koffieboeren tegemoet te komen, hebben Douwe Egberts-directeur Joost Manassen en David Rosenberg, directeur van het koffiekeurmerk Utz Kapeh, de handen ineengeslagen. Utz Kapeh betekent in een oude Majataal 'goede koffie'.

Douwe Egberts heeft veel kritiek ondervonden door het ontbreken van een gecontroleerde gedragscode. Gaat het bedrijf daarom samenwerken met Utz Kapeh? Joost Manassen (Douwe Egberts): 'De maatschappelijke druk heeft zeker een rol gespeeld. Maar Utz Kapeh bestaat pas twee jaar; twee jaar geleden kwam de discussie over de koffiecrisis in een stroomversnelling. We realiseren ons dat wij een verantwoordelijkheid hebben in de koffiemarkt en ik ben al een jaar met David Rosenberg in gesprek. Duurzaamheid is een proces van voortschrijdend inzicht.'Waarom Utz Kapeh, en niet bijvoorbeeld Max Havelaar? 'Max Havelaar gaat uit van een ander principe: die biedt boeren een vaste prijs voor hun koffie. Daardoor is Max Havelaarkoffie vrij duur, en niet alle consumenten zijn bereid die hoge prijs te betalen. Bovendien los je met een vaste koffieprijs het probleem van overaanbod niet op. Dus Utz Kapeh bevordert een natuurlijke selectie aan de poort: boeren die niet kunnen investeren om aan strengere selectiecriteria te voldoen, vallen om? Utz Kapeh-directeur David Rosenberg: 'Inderdaad. Wij laten de markt werken. Utz Kapeh richt zich op mainstream-koffie, niet op een nichemarkt. Wij houden de commercie in stand, ten gunste van de producenten en de kwaliteit van de koffie. Dankzij het keurmerk worden boeren die aan alle criteria voldoen, concurrerender. Daardoor blijven ze over op de koffiemarkt.'

Van alle ingekochte koffie van Douwe Egberts wordt een kleine 5 procent gekeurd. Dat klinkt als een druppel op een gloeiende plaat. Rosenberg: 'Het is een begin.'

Manassen: 'De infrastructuur in koffieproducerende landen maakt duurzame productie en de controle erop niet zomaar overal mogelijk. Maar we breiden het zo snel mogelijk uit.'

Dat suggereert dat het met de arbeidsomstandigheden van Douwe Egberts' niet-gekeurde toeleveranciers slecht gesteld is. Manassen: 'We weten veel niet. Sommige koffieboeren werken op duizend meter hoogte, we kunnen niet van iedereen controleren hoe de productie precies tot stand komt.'

Dus kan het daarmee slecht gesteld zijn. Rosenberg: 'Het feit dat je het niet kunt controleren, zegt eigenlijk al genoeg.'

Het motto is: betere koffie voor een betere prijs. Wat gaat het initiatief Douwe Egberts kosten? Manassen: 'De boeren en de inkopersonderhandelen telkens opnieuw over de prijs, daar kan ik weinig over zeggen. Maar de consument zal er weinig van merken: in het hele koffietraject zijn er veel schakels die de consumentenprijs uiteindelijk bepalen.'

Douwe Egberts is van the big four met respectievelijk NestlKraft en Procter & Gamble de derde grote koffiebrander ter wereld. Kan het bedrijf de koffiecrisis in z'n eentje bezweren? Manassen: 'Er is niet makkelijke, eenduidige oplossing voor de koffiecrisis. Maar wij kunnen wel een begin maken.'

Rosenberg: 'Utz Kapeh praat met alle grote merken. Ik verwacht dat deze stap van Douwe Egberts, die heel goed nieuws is voor de koffiemarkt, een doorbraak forceert in die gesprekken, en dat het certificeren van koffie in een stroomversnelling komt.'

Meer over